hanafiylik mazhabi haqida

DOCX 12 pages 59.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

8 – mavzu markaziy osiyo tarixida hanafiya mazhabining o`rni reja: 1. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. 2. movarounnahrda hanafiy mazhabi va markaziy osiyo faqihlari. 3. islom huquqi manbalari. qur'on, sunna, ijmo va qiyos, masolihul-mursala, istihson va urf. 4. tasavvuf tushunchasi va uning mohiyati. yusuf hamadoniy. abduxoliq g‘ijduvoniy. yassaviya, kubroviya, naqshbandiya tariqatlarining shakllanishi. 1-reja bayoni. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. hanafiy mazhabi asoschisi abu hanifaning asl ismi nu’mon ibn sobitdir. garchi butun dunyodagi mo'min musulmonlar orasida u imom abu hanifa yoki al-imom al-azam ("imomlarning eng ulug'i ") nomi bilan tanilgan. abu hanifa 699-yilda kufa (iroq) shahrida badavlat ipak savdogar oilasida tug‘ilgan. uning bobosi xalifa umar ibn al-xattob davrida islomni qabul qilgan. kufa shahrida abu hanifa umumiy va diniy ta’lim olgan. uning ustozlari orasida payg‘ambarimiz muhammad (s.a.v.)ning sahobalari ham bor edi. xullas, abu hanifa 16 yoshida otasi bilan birga hajga boradi va madina shahridagi payg‘ambar (s.a.v.) …

2 / 12

blantirdi. qasos sifatida xalifa, yoshi va yuksak nufuziga qaramay, uni qamoqqa tashlashni va kaltaklashni buyuradi. oradan ko‘p o‘tmay, 767 yilda imom al-azam qamoqda vafot etdi. hanafiy huquqiy maktabi, yuqorida aytib o'tilganidek, asosan arab bo'lmagan mamlakatlarda keng tarqalgan va haqli ravishda eng bag'rikeng va oqilona hisoblanadi. buning sabablari bor. hanafiy mazhabining mantiqiyligi haqidagi bayonot iroqning geografik oʻziga xosligi, hadis tashuvchilarning asosiy qismi istiqomat qilgan islom vatani – makka va madinadan uzoqligidan kelib chiqqan. o'sha paytda iroqda aqlga, mantiqqa yangi sharoitlarda yagona mumkin bo'lgan bilim manbai sifatida murojaat qilishning butun tizimi mavjud edi. shuning uchun kufa va bag‘dod shaharlaridagi huquqshunos olimlarni ko‘pincha “ahli ray”, masalan, madina shahridagi olimlarni esa “ahli hadis” deb atashgan. shunday qilib, imom molik ibn anas (molikiylar huquqiy maktabi) payg‘ambarimiz (s.a.v.) hadislarini tashuvchilar bo‘lgan madina aholisi bilan tez-tez muloqot qilish imkoniga ega bo‘ldilar. abu hanifada bunday imkoniyat bo‘lmagan va u ko‘pincha qur’on va sunnatdan tashqari, islom maqsadlari va uning …

3 / 12

oblanadi. hanafiy mazhabining bu eng muhim pozitsiyasi ushbu mazhabning bag'rikengligi va oqilonaligini asoslash nuqtai nazaridan asosiy hisoblanadi. hanafiylikdagi bu pozitsiya juda muhim bo'lib chiqdi, chunki bugungi kunda ko'pchilik musulmonlar mo'min musulmonlar uchun barcha belgilangan diniy va marosim ko'rsatmalariga rioya qilmaydi. hanafiylarga ko‘ra, alloh taoloning rahmati o‘z islomini e’lon qilgan va qalbida dinni qabul qilgan, hatto gunohkor bo‘lgan yoki islomning farz shartlarini bajarmagan barcha kishilarni qamrab oladi. shunday har bir musulmon jahon ummatiga – muhammad payg‘ambar (s.a.v.) ummatiga mansub bo‘lishga haqli. zero, abu hanifa o‘zining qonuniy qarorlarini “o‘zgarishlar davrida” tasodifan qabul qilgan. bu halokatli fuqarolar urushi, ko'plab muxolifat harakatlari va tartibsizliklar bilan birga kelgan sulolalar almashadigan vaqt edi. xullas, 740-yillarning boshlarida umaviylar hokimiyatiga qarshi qurolli qoʻzgʻolon koʻtarilgan boʻlsa, soʻngra 740-750-yillarda toʻntarish yoʻli bilan abbosiylar harakati hokimiyat tepasiga keldi. to'polon, tartibsizlik va zo'ravonlik davri boshlandi. bu abu hanifaning mafkurasiga ham, huquqiy qarorlarining usullariga ham ta'sir qildi va oxir-oqibat uning maktabini eng bag'rikeng …

4 / 12

erdi. raqiblari-dushmanlariga shafqatsiz bo'lgan xorijiylar diniy qotillik - istirod g'oyasini e'lon qildilar. ularning ta'limotiga ko'ra, har bir musulmon "katta gunohkor" kofir (kofir) deb tan olingan, taqiqlangan va o'ldirilishi mumkin edi. amalda, xorijiylar nazarida "katta gunohkorlar" ularning siyosiy raqiblari, ularning oqimiga qo'shilmagan har bir kishi edi. shu bilan birga, xorijiylar sunniy va shialarni kufrda (kufrda) aybladilar. ular islom nomini olgan dindoshlariga hujum qilishdi, talon-taroj qilishdi va o'ldirishdi. fitna va ummatning (musulmon jamoalarining) bo'linishi boshlandi. bugun esa 21-asrda suriya va iroqda boʻlinish, tartibsizliklar va shunga oʻxshash mazhabga oid qurolli guruhlar boshqa musulmonlarni kufrda (takfirda) ayblayotganiga guvoh boʻlamiz. bunday guruhlar bugungi kunda takfirchilar deb ataladi (boshqa dindorlarni kufrda ayblash, musulmonlarni o‘ldirish va talon-taroj qilishga ruxsat berish), ular ham xuddi xorijiylar kabi terrorga aylanib ketadigan radikal oqimdir. abu hanifa 745 yilda bir guruh xorijiylar kufa shahriga bostirib kirganlarida mazhabchilar bilan shaxsan uchrashgan. mazhabchilarga qarshilik abu hanifa uchun eng muhimi edi. ularga qarshi turish uchun …

5 / 12

lliy an'analarini saqlab qolish. darvoqe, islom asoslariga zid bo‘lmagan xalq udumlari hanafiy mazhabida islom huquqining yordamchi manbalaridan biri sifatida e’tirof etilgan. hanafiy mazhabi turli urf-odatlar, urf-odatlar va madaniyatlarga nisbatan eng moslashuvchan va bag'rikeng deb e'tirof etilishining sababi ham shu. bu maktab oltin oʻrda, oʻrta osiyo, usmonli turklari va mugʻallar imperiyasining jangovar koʻchmanchilari orasida tez tarqaldi. hanafiy mazhabi milliy madaniyat va urf-odatlarni o‘ziga singdirmasdan, “arablashtirmasdan” ularni o‘z qonunlari manbalariga kiritgan. imomlar imomi, ummatning mash’alasi, faqih va mujtahidlarning rahnamosi, hofiz-hadis, hazrat, imom abu hanifa, rahimahulloh, obro‘li mujtahid, muhaddis va obro‘li shaxs edilar. u haqiqatan zohid, dono va taqvodor edi. ko'p sonli muhaddislar, shuningdek, hanafiy, shofe'iy, molikiy va hanbaliy mazhablari ulamolari imomning fazilatlari va kuchli tomonlarini tan olishda yakdildirlar. imom abu hanifa, rahimahulloh tomonidan minglab asarlar yozilgan. imom abu hanifa, rahimahulloh, barcha imomlar ichida “imom-azam” (eng ulug‘ imom) unvoniga sazovor bo‘lgan yagona kishidir. u fiqhdagi to‘rt imomning birinchisi bo‘lgani uchun emas, balki dunyodagi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hanafiylik mazhabi haqida"

8 – mavzu markaziy osiyo tarixida hanafiya mazhabining o`rni reja: 1. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. 2. movarounnahrda hanafiy mazhabi va markaziy osiyo faqihlari. 3. islom huquqi manbalari. qur'on, sunna, ijmo va qiyos, masolihul-mursala, istihson va urf. 4. tasavvuf tushunchasi va uning mohiyati. yusuf hamadoniy. abduxoliq g‘ijduvoniy. yassaviya, kubroviya, naqshbandiya tariqatlarining shakllanishi. 1-reja bayoni. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. hanafiy mazhabi asoschisi abu hanifaning asl ismi nu’mon ibn sobitdir. garchi butun dunyodagi mo'min musulmonlar orasida u imom abu hanifa yoki al-imom al-azam ("imomlarning eng ulug'i ") nomi bilan tanilgan. abu hanifa 699-yilda kufa (iroq) shahrida badavlat ipak savdogar oilasid...

This file contains 12 pages in DOCX format (59.0 KB). To download "hanafiylik mazhabi haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: hanafiylik mazhabi haqida DOCX 12 pages Free download Telegram