endokrin tizimiga ta’sir etuvchi vositalar

PPTX 59 sahifa 26,1 MB Bepul yuklash

59 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 26,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 59

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 59

ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi endokirin tizimiga ta’sir etuvchi vositalar.gormonal pereparatlar,kalsitonin.quloq oldi bezi garmonlari,qalqonsimon bez garmonlari.ularning ta’sir mexanizmlari qurbonova gulnoza. organizmdagi barcha bezlar sekretsiya xiliga qarab katta ikki guruhga: tashqi sekretsiya bezlari, ya'ni ekzokrin bezlar va ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlarga bo'linadi. tashqi sekretsiya bezlari deb mustaqil chiqaruv yo'llari bo'lgan, o'zida hosil bo'ladigan suyuqliklar, shiralarni tana yuziga, ovqat hazm qilish kanali, siydik-tanosil yo'llariga yoki tashqi muhit bilan tutashgan boshqa bo'shliqlarga ajratadigan bezlarga aytiladi. ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlar deyilganda esa mustaqil chiqaruv yo'llari bo'lmagan bezlar tushuniladi. shu sababli bu bezlar o'zida hosil bo'ladigan oz miqdordagi biologik faol moddalarni bevosita qonga, limfaga yoki to'qima oraliq suyuqlilariga ajratadi. endokrin bezlar faoliyatini o'rganish usullari eksterpatsiya - operatsiya qilib, tegishli endokrin bezini olib tashlash va shundan keyin organizmda ro'y beradigan o'zgarishlarni kuzatish. transplantatsiya - endokrin bezini ko'chirib o'tkazish (auto, gomo va getero transplantatsiya). tegishli gormonni yoki endokrin bezdan tayyorlangan ekstraktlarni organizmga yuborib, kuzatiladigan …

2 / 59

intezlanishini, almashishini o'rgansa bo'ladi. gormonal moddalar faqat endokrin kasalliklarda emas, boshqa kasalliklami davolashda patogenetik davo sifatida ham qo'llanadi. gormonal moddalar hayvon a ’zolaridan — ichki bezlaridan, siydikdan hamda sintez yo'li bilan olinadi. hayvonlardan olinadigan gormonal moddalar faoliyati o'zgaruvchan bo'lib, ta’sir birligida (tb) oichanadi va vaqti-vaqti bilan ular hayvonlarda davlat farmakopeya usullari bilan aniqlab turiladi. gormonal moddalar kimyoviy tuzilishi jihatidan 3 turkumga bo'linadi: 1. oqsil va polipeptid unumli gormonal moddalar (gipofiz paraqalqonsimon, oshqozon osti, oshqozon osti bezi, moddalari). 2. aminokislota unumlari (qalqonsimon bez moddalari). 3. steroid birikmalar (buyrak usti bezi po'stlog'i va jinsiy a’zolaming gormonal moddalari) anabolitik steroidlar. endokrin sistema: endokrin bezlar: gipofiz qalqonsimon bez qalqonoldi bezi buyrak usti bezi epifiz endokrin to’qimaga ega organlar oshqozon osti bezi (langergans orolchasi) jinsiz bezlar endokrin xujayraga ega organlar: yurak o’pkalar oit buyraklar plasenta timus nomi chiqarish shakllari somatotropin somatotropinum tarkibida 2 va 4 tb preparat bo‘lgan flakonlar oktreotid- octreotide tarkibida 0,00005; 0,0001 va …

3 / 59

okrin to’qima va hujayraga ega organlar quyidagicha sinflanadi: 1. markaziy : gipotalamus gipofiz epifiz 2. periferik a) periferik gipofizga bog’liq bezlar: qalqonsimon bez buyrak usti bezi po’stloq qismi jinsiy bezlarning endokrin qismi b) periferik gipofizga bog’liq bo’lmagan bezlar qalqon oldi bezi buyrak usti bezi mag’iz qismi oshqozon osti bezi orolchasi timus kalsitonin (tirokalsitonin) kalsitonin asosan qalqonsimon bezning maxsus hujayralarida ishlab chiqariladi. u 32 ta aminokislotalardan iborat bo‘lgan polipeptid. kalsitoninning sekretsiyasi qondagi kalsiy ionlari miqdoriga bog‘liq. kalsitonin kalsiy almashinuvini boshqarishda qatnashadi. uning asosiy ta'siri – suyaklarda dekalsifikatsiya jarayonini susaytirishdir. ichakdan kalsiy ionlarini so‘rilishiga va ularni buyrak orqali ajralishiga kalsitonin ta'sir ko‘rsatmaydi. sintetik, odam kalsitonini olingan (sibakalsin). lasosning kalsitonini sintezlangan bo‘lib, m i a k a l s i k nomi bilan chiqarilmoqda. faolligi bo‘yicha insonning kalsitoninidan 30-40 marta ustun keladi va davomliroq ta'sir etadi. kalsitonin cho‘chqalarning qalqonsimon bezidan olinadigan k a l s i t r i n preparati tarkibida ham …

4 / 59

hi” masalasi ochiq qolgan. ayrim gormonlar fosfatidilinozitol sikliga ta'sir etishlari mumkin va shu tufayli inozitoltrifosfat va dia-silglitserolni ishlab chiqarilishini oshiradilar (m-n, gonadotrop gormonlarni ajralishini kuchaytiruvchi gipotalamus gormoni, vazopressin). gormonlarning hujayra membranalariga ta'siri ularni boshqa endogen moddalar uchun o‘tkazuvchanligini o‘zgartirishda ham namoyon bo‘lishi mumkin (masalan, insulin glyukozani xujayra ichiga kirishiga imkoniyat yaratadi). gipofizning oldingi va orqa bo‘laklari gormonlari, ularning preparatlari va ularni o‘rniga qo‘llanuvchilar,vositalar. oldingi adrenokortikotrop gormoni (aktg, kartikotropin) somatrop gormoni (o‘sish gormoni; somatotropin) tirsotrop gormon (tirotropin) laktotrop gormon (prolaktin, laktotropin, mamotropin) gonatotrop gormonlar follikulani rag‘batlantiruvchi gormon (follitropin) lyuteinlashtiruvchi gormon (lyutropin) kortikotropin kozintropin somatotropin somatren tirotropin laktin menapauza gonadotropini (menatropinlar) xorionik gonadotropin (prolan) orqa oksitotsin vazopressin (antidiuritik gormon) oksitotsin vazopressin desmopressin lipressin felipressin pituitrin adiurekrin sintez bo’yicha tasnif: gipotalamus gormonlari (chiqaruvchi-omillar); gipofiz (tropik gormonlar, vazopressin va oksitotsin); qalqonsimon bez (kalsitonin, tetraiodotironin va triiodotironin); paratiroid (paratiroid gormoni); noadrenal (norepinefrin, epinefrin, aldosteron, kortizol, androgenlar); jinsiy (estrogenlar, androgenlar); me'da osti bezi (glyukagon, insulin); to'qima …

5 / 59

alansining regulyatorlari (vazopressin, aldosteron); reproduktiv funktsiyani regulyatorlari (jinsiy gormonlar); stress gormonlari (adrenalin, kortizol); chegara va o'sish sur'atlarini tartibga soluvchi, hujayra bo'linishi(somatotropin, insulin, tetraiodotironin); markaziy asab tizimi, limbik tizim funktsiyalarining regulyatorlari (kortizol, adrenokortikotrop gormon, testosteron). funksional belgilariga ko’ra garmonlar tasniflanadi: faktorli garmonlar: relizing factor (liberinlar) ingibirlovchi factor (statinlar) – gipotalamus garmonlari hisoblanadi. gipofizga tasir qilib trop garmonlar ajralib chiqishini ta’minlaydi. trop garmonlar: effector garmonlar sintezi va ajralishini boshqaradi (aktg, ttg, gtg) effektor garmonlar: nishon hujayralarga ta’sir qiladi. (insulin, prolaktin va boshq, ) garmonlarning funksiyalari: metabolik morfogenetik korrigirlovchi permissiv adaptatsiya va gomeostazni ta’minlash hayotiy jarayonlardagi ahamiyati signal uzatishning asosiy shakllari autokrin yo’l parakakrin yo’l endokrin yo’l neyrokrin yo’l bilan uzatilishi garmonlarning hayot davomiyligi: garmonlarning hayot sikli o’z ichiga : ularning sintezi, transporti va parchalanish jarayonini oladi. sekretsiyasida k, ca, atf katta ahamiyat kasb etadi. oqsil, eritrotsitlar va nishon hujayralari bilan birikadi. parchalanishi – jigarda (katabolism) ajralishi – siydik, o’t, ter va so’lak …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 59 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"endokrin tizimiga ta’sir etuvchi vositalar" haqida

ichki sekretsiya bezlari fiziologiyasi endokirin tizimiga ta’sir etuvchi vositalar.gormonal pereparatlar,kalsitonin.quloq oldi bezi garmonlari,qalqonsimon bez garmonlari.ularning ta’sir mexanizmlari qurbonova gulnoza. organizmdagi barcha bezlar sekretsiya xiliga qarab katta ikki guruhga: tashqi sekretsiya bezlari, ya'ni ekzokrin bezlar va ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlarga bo'linadi. tashqi sekretsiya bezlari deb mustaqil chiqaruv yo'llari bo'lgan, o'zida hosil bo'ladigan suyuqliklar, shiralarni tana yuziga, ovqat hazm qilish kanali, siydik-tanosil yo'llariga yoki tashqi muhit bilan tutashgan boshqa bo'shliqlarga ajratadigan bezlarga aytiladi. ichki sekretsiya bezlari, ya'ni endokrin bezlar deyilganda esa mustaqil chiqaruv yo'llari bo'lmagan bezlar tushuniladi. shu sababli b...

Bu fayl PPTX formatida 59 sahifadan iborat (26,1 MB). "endokrin tizimiga ta’sir etuvchi vositalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: endokrin tizimiga ta’sir etuvch… PPTX 59 sahifa Bepul yuklash Telegram