aleksandr makendonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari

DOCX 18 стр. 576,3 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 576,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

aleksandr makendonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari reja · yunon-makеdon qo‘shinlarining o‘rta osiyoga yurishi. · makеdoniyalik alеksandrning baqtriya va sug‘diyonadagi harbiy harakatlari. · spitamеn boshchiligidagi qarshi kurash. ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot. tayanch so‘zlar makedoniyalik aleksandr, baqtriya, sug‘diyona, arrian, kursiy ruf, strabon, “geografiya” asari, “aleksandr anabasisi”, oks, kechuv, qo‘riqchi qo‘shin, maroqanda, pistirma, changalzor, panagoh, sug‘diylar, spitaman, yunon–makedonlar, xorasmiylar, farasmon, gefestion, ptolemey lag, baqtriylar, artaboz, bazaira, qo‘riqxona, nautaka, kiropolis, yaksart, aleksandriya esxata, tarixiy geografiya, qadimgi xalqlar, etnik hududlar, etnik chegaralar, hududiy joylashish, araks, oks, yozma manbalar, etnografik ma’lumotlar, nikshapa, gabaza, paritaka. 8.1. yozma manbalar ma’lumotlari. arrian, kursiy ruf hikoyalari. strabon «geografiyasi». mil.avv. 329 yilda makedoniyalik aleksandrning baqtriya va so‘g‘diyona yerlariga harbiy yurishlari boshlangan. bu yurishlar o‘rta osiyo tarixida eng yaxshi o‘rganilgan mavzulardan biri bo‘lib hisoblanadi. aleksandrning qo‘shinida askar–jangchilar bilan birga bo‘lajak tarixchilar ptolemey, aristovul, onesikrit, kallisfen va xareslar xizmat qilib, turli xil siyosiy va madaniy voqealarni yozib borganlar. ularning maa’lumotlari bizgacha yetib kelmagan, …

2 / 18

davlat ichkarisiga dengizdan uzoqlashgan harbiy yurish» yoki “aleksandr yurishlari” deb tarjima qilinadi. kursiy ruf (mil.avv. i asrning oxiri – mil. i asrning o‘rtalari) «makedoniyalik aleksandr tarixi» nomli kitobni yaratgan. ammo arrianga nisbatan uning hikoyalarida badiiy to‘qimalar ko‘p uchraydi. quyida arrian va kursiy ruf asarlaridan olingan ayrim ma’lumotlarning tarjimasi keltiriladi (ular rus tiliga m.ye.sergeenko va v.s.sokolovlar tomonidan tarjima qilingan). arrian, iii kitob, 27–bob, 9. “aleksandr yaqinlashib kelishi haqida eshitib, bess oks daryosidan kechib o‘tadi va kemalarini yondirib, nautaka – so‘g‘diylar yeriga yo‘l oladi”. 10. «spitaman va oksiart bilan birga so‘g‘diylar suvorilari hamda tanais daylari unga ergashadilar. baqtriya chavandozlari bessning qochishidan xabar topib, har tomonlarga qarab o‘z uylariga yo‘l oladilar. aleksandr drapsakga yetib keladi, qo‘shinlariga dam berib, ularni baqtriyadagi eng yirik shaharlar – aorn va baqtra tomonga yurgizadi. bu shaharlarni hujum qilib zabt etadi va aorn qal’asida androkolning o‘g‘li arxelay boshchiligidagi qo‘riqchi qo‘shin qoldiradi. himoyasiz taslim bo‘lgan boshqa baqtriylarga hokim bo‘lib fors …

3 / 18

digan qoyaga qochib bekinadilar. ular 30 mingga yaqin bo‘lgan». 11. “makedonlar qoyaga chiqish uchun bir necha marta harakat qiladilar; dastlab ular varvarlar o‘qlari ostida ortga chekinadilar; ko‘p askarlar yarador bo‘ladi; aleksandrning soniga o‘q tegib, suyagining bir qismini ushatib qo‘yadi. shunga qaramasdan tog‘ hujum bilan olinadi. makedonlar varvarlarning bir qismini joyida qirib tashlaydilar, ularning ko‘plari o‘zlarini qoyalardan tashlab halok bo‘ladilar, shuning uchun ham 30000 dan 8000 kishi tirik qoladi”. iv, 5, 2. «spitaman o‘z jangchilarn bilan maroqanda qal’asini qo‘riqlayotgan makedonlarga hujum qiladi aleksandr maroqandaga yordamchi qo‘shin yuborganidan xabar topib, spitaman qal’a qamalini to‘xtatib, so‘g‘diyonadagi basileya – podsho shahriga otlanadi. farnux va uning lashkarboshlari spitamanni davlatdan butunlay chiqarib yuborishga harakat qiladilar va so‘g‘diyona chegaralariga yetib kelib, ko‘chmanchi skiflarga hujum qiladilar». 4. «spitaman yana 600 ta skif otliqlarini o‘z qo‘shiniga qo‘shib oladi va skif ittifoqdoshligidan ko‘ngli ko‘tarilib, hujum qilayotgan makedonlarga qarshi jang qilishga qaror qiladi. skif dashtlarining tekisligida turib u dushmanning hujumini ham …

4 / 18

] 7. “karan – gipparx[footnoteref:3] andromaxga xabar qilmasdan otliqlarni bekintirish uchun daryodan kechib o‘ta boshlaydi; piyoda qo‘shin ham suvoriylar ortidan buyruqsiz yo‘l oladi; umuman tartibsiz va qo‘rquv holatida bo‘lgan askarlar daryoga jarlik qirg‘oqlaridan tushadilar”. 8. “makedonlarning xatolarini sezib qolgan otliq varvarlar har ikkala qirg‘oqdan otlari bilan daryoga tashlanadilar... ularning ba’zilari daryodan kechib o‘tganlar va uzoqlashganlarning ortidan quvadilar, boshqa birlari daryoni kechib o‘tayotganlarga ro‘para bo‘lib, ularni ortga, suvga uloqtiradilar yoki o‘q otadilar hamda daryoga kelayotganlar ortidan hujum qiladilar. og‘ir ahvolga uchragan makedonlar daryo o‘rtasidagi kichik orolga tashlanadalar. spitaman askarlari ularni o‘rab olib, hammasini qirib tashlaydilar; boshqa bir kichik qismini asirlikka olib, barchasini o‘ldiradilar”. [3: отлиқ қўшиннинг йўлбошчиси] iv, 6, 1. «aristovulning aytishicha, ko‘pdan–ko‘p jangchilar changalzorda yashirinib turgan skiflarning pistirmasiga qamalib halok bo‘lgan, ular o‘z panagohlaridan jang qizigan paytida makedonlarga hujum qilganlar. varvarlar hovliqish va tartibsizlik vaziyatidan foydalanib, ularining hammasini qirib tashlaganlar. 40 ta otliq va 300 ta piyodalardan tashqari hech kim …

5 / 18

va chekinganlar ortidan sahrogacha quvib boradi. shu yerdan ortga qaytish yo‘lida u davlatni xarob qiladi va unga xabar berishlaricha, makedonlarga hujum qilishda ishtirok etib, so‘ng qal’alariga yashiringan varvarlarni qirib tashladi. u politimet daryosi suvlaridan foydalanuvchi butun mamlakat yerlaridan o‘tdi». iv, 7, 1. «bu yerdagi ishlarni tugatib, aleksandr zariaspga yetib keladi. bu joyda u qishni o‘tkazishga qoladi...». 15, 4. «shu paytda aleksandrning oldiga bir yarim ming chavandozlarga yo‘lboshchi bo‘lib xorasmiylarning podshosi farasman yetib keladi. u kolxlar va amazonka qabilalariga qo‘shni bo‘lib yashaganligi haqida hikoya qilib, aleksandrning amazonkalar, kolxlar va eviksin dengizidagi qabilalarni istilo qilish istagi bo‘lsa, yo‘l ko‘rsatuvchi bo‘lishga va qo‘shinlarining yurishi uchun barcha shart–sharoitlar yaratib berishga xayrixoh ekanligini bildiradi». 15, 5. «aleksandr farasmanga minnatdorlik bildiradi va do‘stlik ittifoqchiligi haqida shartnoma tuzib, pont dengizi tomonga yurishga hozir vaqt yo‘q, deb javob beradi. u farasmonni baqtriya satrapi fors artaboz huzuriga yuborib, vataniga jo‘natadi». 15, 7. «u o‘zi oks daryosiga yo‘l oladi. juda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aleksandr makendonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari"

aleksandr makendonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari reja · yunon-makеdon qo‘shinlarining o‘rta osiyoga yurishi. · makеdoniyalik alеksandrning baqtriya va sug‘diyonadagi harbiy harakatlari. · spitamеn boshchiligidagi qarshi kurash. ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot. tayanch so‘zlar makedoniyalik aleksandr, baqtriya, sug‘diyona, arrian, kursiy ruf, strabon, “geografiya” asari, “aleksandr anabasisi”, oks, kechuv, qo‘riqchi qo‘shin, maroqanda, pistirma, changalzor, panagoh, sug‘diylar, spitaman, yunon–makedonlar, xorasmiylar, farasmon, gefestion, ptolemey lag, baqtriylar, artaboz, bazaira, qo‘riqxona, nautaka, kiropolis, yaksart, aleksandriya esxata, tarixiy geografiya, qadimgi xalqlar, etnik hududlar, etnik chegaralar, hududiy joylashish, araks, oks, yozma manbalar, etnografik ...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (576,3 КБ). Чтобы скачать "aleksandr makendonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aleksandr makendonskiyning o‘rt… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram