ahamoniylar va aleksandr makedonskiyning yurishlari davrida o‘rta osiyo

PPTX 16 pages 1.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint urganch davlat pedagogika instituti 232-guruh talabasi sotimboyeva shohidaning o‘zbekiston tarixi fanidan taqdimoti z mavzu: ahamoniylar va aleksandr makedonskiyning yurishlari davrida o‘rta osiyo reja: qadimgi fors bitiklari. kir ii ning yurushlari doro i siyosati iqtisod va ijtimoiy tuzum. madaniyat va din z qadimgi fors bitiklari. qadimgi fors bitiklari. mil.avv. 545–540 yillarda ahamoniylar o‘rta osiyoning parfiya, marg‘iyona, baqtriya va so‘g‘diyona viloyatlarinn bo‘ysundirganlar. sak–massagetlarga qarshi kir ii ning yurishlari mil.avv. 530 yilda muvaffaqqiyatsiz yakunlangan. saklarni doro i mil.avv. 518 yilda istilo qilgan.doro i davrida (mil.avv. 522-486 yillar) ahamoniylar sulolasi hind vodiysidan o‘rta yer dengiziga qadar bo‘lgan keng hududda o‘z xukmronligini o‘rnatgan. ahamoniylar davlati jahon tarixida birinchi yirik dunyo davlati deb hisoblanadi. bu davlat ilk bor ko‘p sonli viloyatlar, shaharlar va xalqlarni birlashtirgan. o‘rta osiyoda ahamoniylar ikki yuz yildan ziyod hukmronlik qilganlar (mil.avv.330 yilgacha). ahamoniylar davri mixsimon yozuvlarida o‘rta osiyo xalqlari va viloyatlari to‘g‘risida turli xil ma’lumotlar bor. bu yozuvlar mil.avv. vi-iv …

2 / 16

aniston, kappadokiya, parfiya, drang‘iyona, ar’yo, xorazm, baqtriya, so‘g‘diyona, gandxara, saka, sattagadiya, araxoziya, maka: hammasi bo‘lib 23 davlat”. hamadon yozuvlari doro i shunday habar qiladi: “men – doro, ulug‘ shoh, shahanshoh davlatlar podshosi – vishtasp o‘g‘li, ahamoniy. shoh doro ayturki: «mana huzurimda bo‘lgan podsholik: so‘g‘diyonaning narigi yog‘idagi saklar yurtidan efiopiyagacha. hindistondan midiyagacha – bu podsholikni menga ahuramazda – xudolar o‘rtasidagi ulug‘ xudo, tortiq qilgan”. behistun yozuvlarida doro i birinchi bo‘lib ahamoniylar davlatining g‘arbiy viloyatlarini ko‘rsatib bergan bo‘lsa, naqshi rustam yozuvlarida mamlakatlar ro‘yxati midiya va elamdan so‘ng sharqiy viloyatlardan boshlanadi: «men – doro, ulug‘ podshoh ko‘p qabilali mamlakatlarning podshosi, keng sayhon yerlarning podshosi, vishtasp o‘g‘li, ahamoniy fors, forsning o‘g‘li, oriylar urug‘idan kelib chiqqan oriy. eronning shimoli–sharqi va o‘rta osiyodagi siyosiy ahvolining o‘zgarishi tufayli kir ii bobilni zabt etish imkoniyatidan ham mahrum bo‘lgan. o‘rta osiyo ko‘chmanchi qabilalari tomonidan ahamoniylar davlatiga qarshi hujum uyushtirish xavfi paydo bo‘lib, saklarga qarshi qadimgi fors davlati chegaralaridagi mustahkam …

3 / 16

laridan o‘tib, amudaryo – o‘zboy bo‘ylarida yashovchi massaget qabilalarining yurtiga kirib borganlar. kir ii araks (amudaryo) o‘zanidan kechib o‘tib, massagetlar yerlarining ichkarisiga kirib borgan. yurishlarining bir kunlik yo‘lidan so‘ng, fors podshosi ortga qaytgan. ammo shu joyda, gerodotning xabariga ko‘ra, kir ii o‘z qo‘shinlarining zaif bir qismini hamda ular bilan birga oziq–ovqatlar zahiralarini va ichimliklarni maxsus qoldirgan. massagetlarning bir guruhi forslarga hujum qilib, ularni qirib tashlaganlar. kir ii massagetlar z kir ii vafotidan so‘ng taxtga uning o‘g‘li qambiz o‘tirdi. uning hukmronlik davri, ya’ni mil.avv. 530–522 yillar o‘rta osiyo xalqlari siyosiy tarixi haqida yozma manbalarda hech qanday ma’lumotlar yo‘q. kambiz misrni istilo qilgan qadimgi fors podshosidir. qambiz vafotidan so‘ng mamlakatda katta qo‘zg‘olonlar boshlangan. bu haqida doro i (mil.avv.522–486 yillar) bexistun yozuvida shunday xabar qiladi: «elam, midiya, ossuriya, misr, parfiya, marg‘iyona, satgagadiya, saklar mendan ajralib chiqib ketdilar». ahamoniylarga qarshi, ayniqsa xalqning katta qo‘zg‘oloni marg‘iyonada alanga olgan. o‘rta osiyoning bo‘ysundirilgan hududlari va umuman, zabt …

4 / 16

o‘ng qambiz ham, doro i va kserks ham davlatni qaytadan tiklash va birlashtirishga ko‘pdan–ko‘p harakat qilganlar. mil.avv. iv asrda so‘nggi ahamoniylar podsholari artakserks ii, artakserks iii va doro iii to‘xtovsiz urushlarni davom ettirishga majbur bo‘lib, davlatni juda ham zaiflashtirganlar. bundan tashqari, barcha bo‘ysundirilgan xalqlar o‘z mustaqilliklarini tiklash uchun forslarga qarshi kurash boshlaydilar. mil.avv. 334 yilda makedoniyalik aleksandr, qadimgi sharqdagi iqtisodiy va siyosiy inqirozlardan foydalanib, ahamoniylar davlatiga qarshi urush boshlaydi. mil.avv. 334– 330 yillar davomida makedoniyalik aleksandr fors podshosi doro iii ni tor–mor qilib, o‘rta osiyo chegaralariga yetib keladi. shu tariqa ahamoniylarning o‘rta osiyodagi ikki yuz yillik hukmronligi tarixi tugaydi. aleksandr makedoniyalik aleksandr z iqtisod va ijtimoiy tuzum. o‘rta osiyoning qadimiy viloyatlari jamiyati to‘g‘risida yozma manbalardan tashqari arxeologik manbalar dalolat beradi. o‘rta osiyo mil.avv.vi–iv asrlarga oid moddiy madaniy yodgorliklarga boydir. marg‘iyonadagi yoztepa, yerqal’a, shimoliy baqtriyadagi kuchuktepa, qiziltepa, qalaimir, boytudasht, xorazm, sug‘d va farg‘ona vohalaridaga ko‘zaliqir, dingilja, yerqo‘rg‘on, uzunqir, daratepa, afrosiyob, eylatontepa …

5 / 16

ar jumlasidan bo‘lgan dingilja turar–joy va xo‘jalik xonalaridan iboratdir. mil.avv. vi–iv asrda oila jamoasi jamiyatning iqtisodiy asosi bo‘lib, u xo‘jalikni birgalikda boshqargan. uy jamoasining a’zolari katta patriarxal oila bo‘lib, ular umumiy turar joyda yashaganlar va mol–mulkka birgalikda egalik qilganlar. z mil.avv. vi–iv asrlarga mansub moddiy manbalar binokorlik va hunarmandchilik, (temirchilik, kulolchilik, zargarlik, to‘qimachilik) tarixini o‘rganishda katta ahamiyatga egadir. xorazm, baqtriya, so‘g‘diyona va marg‘iyona tuprog‘ida kulolchilik va temirchilik ustaxonalarning qoldiqlari qazib ochilgan. bu yodgorliklardan sopol idishlar, bronza va temirdan ishlangan buyumlar topildi. ahamoniylar davrida o‘rta osiyo xalqlari hayotida ijtimoiy, xo‘jalik va madaniy o‘zgarishlar sodir bo‘lgan. katta va o‘rta hajmdagi shaharlar viloyat va tumanlar markazlariga aylangan. o‘rta osiyo shaharlarida qurilish, hunarmandchilik va savdo yuksak darajada rivojlangan. ahamoniylar davrida o‘rta osiyoda dehqonchilik turli shakllarda rivojlangan. tog‘ yonbag‘rlarda qadimgi dehqonlar soylarning suvlaridan foydalanganlar. mahaliy sug‘orish tajribasida soylardan kanal va ariq chiqarish katta ahamiyatga ega bo‘lgan. yirik va o‘rta daryolarning vodiylarida uzun kanallar qazilgan bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ahamoniylar va aleksandr makedonskiyning yurishlari davrida o‘rta osiyo"

prezentatsiya powerpoint urganch davlat pedagogika instituti 232-guruh talabasi sotimboyeva shohidaning o‘zbekiston tarixi fanidan taqdimoti z mavzu: ahamoniylar va aleksandr makedonskiyning yurishlari davrida o‘rta osiyo reja: qadimgi fors bitiklari. kir ii ning yurushlari doro i siyosati iqtisod va ijtimoiy tuzum. madaniyat va din z qadimgi fors bitiklari. qadimgi fors bitiklari. mil.avv. 545–540 yillarda ahamoniylar o‘rta osiyoning parfiya, marg‘iyona, baqtriya va so‘g‘diyona viloyatlarinn bo‘ysundirganlar. sak–massagetlarga qarshi kir ii ning yurishlari mil.avv. 530 yilda muvaffaqqiyatsiz yakunlangan. saklarni doro i mil.avv. 518 yilda istilo qilgan.doro i davrida (mil.avv. 522-486 yillar) ahamoniylar sulolasi hind vodiysidan o‘rta yer dengiziga qadar bo‘lgan keng hududda o‘z xukmronli...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "ahamoniylar va aleksandr makedonskiyning yurishlari davrida o‘rta osiyo", click the Telegram button on the left.

Tags: ahamoniylar va aleksandr makedo… PPTX 16 pages Free download Telegram