o‘rta osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi)

DOCX 7 pages 144.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 7
o‘rta osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi). (2) reja: 1. ahamoniylar davrida davlat boshqaruvi. o‘rta osiyo satrapliklari boshqaruvi. 2. ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3. doro i islohotlari. 4. ahamoniylar davlatida din (o‘rta osiyo). o‘rta osiyoning bo‘ysundirilgan hududlari va umuman, zabt etilgan qadimgi sharq viloyatlari doro i davrida alohida ma’muriy o‘lkalarga birlashtirilgan. bu ma’muriy-harbiy o‘lkalarni idora qilgan hokimlarni qadimgi forslar “xshatrapavan”, yunonlar esa “satrap” deb ataganlar (qadimgi fors tilidagi “xshatra” - “viloyat” atamasidan “satraplik”, “satrapliklar” tushunchasi kelib chiqqan). behistun yozuvlari, gerodot va ktesiy ma’lumotlari asosida, olimlar baqtriya satraplari ro‘yxatini aniqlaganlar. mil. avv. 530-522 yillarda baqtriya satrapi vazifasini kir iining o‘g‘li smerdis (bardiya) bajargan (podsho kambizning ukasi), mil. avv. 522- 486 y. dadarshish, mil. avv. 486-480 va 480-465 y. ariamen bilan masist - doro i o‘g‘illari, mil. avv. 465-423 y. artabon gistasp, mil. avv. 335 yilgacha ma’lumotlar yo‘q, mil. avv. 335-329 yillarda bess - baqtriyaning oxirgi satrapi bo‘lgan. mazkur ro‘yxatdagi baqtriya viloyatini …
2 / 7
i ning vafotidan so‘ng uning o‘g‘li kserks taxtga o‘tirgan (mil. avv. 486 yil). kserksning tashqi harbiy siyosatida eronni qurol kuchi bilan eng qudratli davlatga aylantirish jarayoni davom etadi. kserks qadimgi yunoniston va yevropa mamlakatlari ustidan hukmronlik o‘rnatishni o‘z oldiga muhim maqsad qilib qo‘ygan. o‘rta osiyo xalqlari - baqtriyaliklar, xorazmliklar, sug‘diylar va saklar kserks qo‘shinlari tarkibida yunon - fors urushlarida ishtirok etganlar. marafon jangida saklarning otliq qo‘shinlari nihoyatda katta jasurlik ko‘rsatib, yunonlarning jangovar markaziy qismini chekinishga majbur qilganlar. baqtriya va saklarning chavandozlari ahamoniylar qo‘shinlaridagi eng jasur qismlaridan biri bo‘lib hisoblangan. yunon-fors urushlari davrida o‘rta osiyo xalqlarining harbiy qudrati katta ahamiyatga ega bo‘lgan. kir ii dan so‘ng kambiz ham, doro i va kserks ham davlatni qaytadan tiklash va birlashtirishga ko‘pdan-ko‘p harakat qilganlar. mil.avv. iv asrda so‘nggi ahamoniylar podsholari artakserks ii, artakserks iii va doro iii to‘xtovsiz urushlarni davom ettirishlari natijasida, davlat zaiflashib qolgan. mil. avv. 334 yilda makedoniyalik aleksandr qadimgi sharqdagi iqtisodiy …
3 / 7
om g‘ishtdan va paxsadan qurilgan binolar hamda metall qurollar, hunarmandchilik buyumlari o‘troq dehqonchilik viloyatlarida qadimiy madaniyat yuksak darajada rivojlanganidan dalolat beradi. qizilcha uy-qo‘rg‘oni (tiklangan). mil. avv. v - iv asrlarga oid ko‘rinishi. xorazmda mil. avv. v-iv asrlarga mansub sug‘orish inshootlarining izlari topib tekshirilgan. marg‘iyona, sug‘diyona va baqtriya tuprog‘ida ham qadimgi sug‘orish kanallari aniqlangan. ushbu ma’lumotlar qadimgi jamoatchilik tomonidan g‘oyat katta er ishlari bajarilganligidan guvohlik beradi. ahamoniylar noiblari soliq miqdorini ko‘paytirish uchun joylarda qishloq xo‘jaligi va savdo-sotiqni maqsadli rivojlantirganlar. xorazmdagi sug‘orma dehqonchilik bilan shug‘ullangan aholi alohida joylashgan ayrim oilalarga tegishli uy-qo‘rg‘onlarda yashagan. shular jumlasidan bo‘lgan dingilja uy-qo‘rg‘oni turar-joy va xo‘jalik xonalaridan iboratdir. ziroatchilarning uy-qo‘rg‘onlari surxon vohasida ham o‘rganilgan (qizilcha, kuchuktepa). baqtriya va sug‘d hududlarida ular ahamoniylar davridan avval vujudga kelgan. mil. avv. vi-iv asrda oila jamoasi jamiyatning iqtisodiy asosi bo‘lib, u xo‘jalik ishlarini birgalikda amalga oshirgan. uy jamoasining a’zolari katta patriarxal oila bo‘lib, ular umumiy turar joyda yashaganlar va mol - …
4 / 7
qqiy qilgan. xorazm, marg‘iyona, baqtriya va sug‘d hududlaridagi shaharlar mudofaa devorlari bilan o‘ralgan. markaziy shaharlarda viloyat hokimlarining yirik saroylari bunyod etilgan. ularning baland poydevori bo‘lib, inshootlar qalin devorlar bilan mustahkamlangan. shaharlar keng joylarni egallagan. jamoa uy-joylari 6-8 xonalardan iborat bo‘lib, paxsa va xom g‘ishtdan qurilgan. xonalarning devori ichiga va xonalarning markaziy qismida o‘rnatilgan sandal shakldagi uchoqlar mavjud. qurilishda ganch, yog‘och va loy keng darajada ishlatilgan. uylarda supa va ayvonlar mavjud bo‘lgan. mudofaa devorlari qurilishida yirik, xom g‘ishtlar ishlatilgan. uy-joy sathlari loy bilan suvalgan, oziq-ovqat mahsulotlari saqlash uchun mo‘ljallangan xo‘jalik omborxonalarining sathlari toshlar va sopol siniqlaridan terilgan. persepol saroyining tosh devorlaridagi sug‘dlar, baqtriyaliklar, xorazmliklar va saklarning bo‘rtma tasvirlari bu xalqlarning etnik qiyofasi, qurollari va kiyim - boshlari qanday bo‘lganligini tasvirlab turadi. o‘rta osiyo xalqlarining qurollari va qurol yasash uslublari qadimgi sharqda mashhur bo‘lgan. baqtriya o‘q - yoylari, xorazm dudama -xanjarlari, saklarning harbiy boltalari bronzadan yasalgan. ahamoniylar davrida o‘rta osiyoda dehqonchilik turli …
5 / 7
oramol hamda otni ko‘plab urchitganlar. shuningdek, o‘troq aholi hayotida mahsuldor chorvachilikni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. persepol saroyi devoridagi bo‘rtma rasmlarda xorazm, baqtriya, sug‘d va saklar yurtidan shohga ot, tuya hamda qo‘y olib kelayotganlari manzarasi tasvirlangan. ayniqsa, qadimgi sharqda baqtriya tuyalari, xorazm va sak yurti yilqilari mashhur bo‘lgan. o‘rta osiyo tabiiy qazilma boyliklari qadimdan ma’lum edi. gerodotning aytishicha, saklar yerlarida «oltin va mis juda ham ko‘p» bo‘lgan. tarixchining ma’lumotlari haqiqiy ekanligini hozirgi davrda qizilqumda qazib chiqarilayotgan oltin konlari isbotlab berishi mumkin. o‘rta osiyoning tabiiy boyliklari ahamoniylar davlatida keng ishlatilgan. suza shahrida topilgan yozuvlarda doro i shunday e’lon qiladi: «suzadagi saroyni men bunyod qilganimda, uning bezaklari uzoq yurtlardan olib kelingan. uaka yog‘ochi - gandxaradan, oltin - sard va baqtriyadan, yaltiroq toshlar va lojuvard - sug‘diyonadan, firuza - xorazmdan etkazib berilgan». o‘rta osiyo xalqlari ahamoniylarga katta miqdorda soliqlar to‘laganlar. moliya-soliq ishlari satrap qo‘lida bo‘lgan. viloyatlarning iqtisodiy va ijtimoiy hayotini satraplar kuzatib borgan. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi)"

o‘rta osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi). (2) reja: 1. ahamoniylar davrida davlat boshqaruvi. o‘rta osiyo satrapliklari boshqaruvi. 2. ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3. doro i islohotlari. 4. ahamoniylar davlatida din (o‘rta osiyo). o‘rta osiyoning bo‘ysundirilgan hududlari va umuman, zabt etilgan qadimgi sharq viloyatlari doro i davrida alohida ma’muriy o‘lkalarga birlashtirilgan. bu ma’muriy-harbiy o‘lkalarni idora qilgan hokimlarni qadimgi forslar “xshatrapavan”, yunonlar esa “satrap” deb ataganlar (qadimgi fors tilidagi “xshatra” - “viloyat” atamasidan “satraplik”, “satrapliklar” tushunchasi kelib chiqqan). behistun yozuvlari, gerodot va ktesiy ma’lumotlari asosida, olimlar baqtriya satraplari ro‘yxatini aniqlaganlar. mil. avv. 530-522 yillarda baqtriya satra...

This file contains 7 pages in DOCX format (144.9 KB). To download "o‘rta osiyo ahamoniylar davlati tarkibida (mil. avv.vi–iv asrlar tarixi)", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta osiyo ahamoniylar davlati… DOCX 7 pages Free download Telegram