o‘rta asrlar tarixi manbalari

PPT 32 pages 4.1 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

frantsiya. 1-mavzu: o‘rta asrlar tarixi manbalari. reja: “o‘rta asrlar” tushunchasining mohiyati. o‘rta asrlar tarixiga oid manbalar. o‘rta asrlar tarixi manbalarining turkumlanishi. adabiyotlar: 1.salimov t.o'. jahon tarixi(evropa mamlakatlari v - xv asrlarda),toshkent, “universitet”, 2014. - 296 b. 2.semyonov v.f. o'rta asrlar tarixi. – t.:o'qituvchi, 1973. 3.lyublinskaya a. d. istochnikovedenie istorii srednix vekov.- l.:gosizdat, 1955. 4.evropa v srednie veka: ekonomika, politika, kultura. sb.statey. – m.:nauka, 1972. 5.istoriya srednix vekov. v 2-x tomax, izdatelstvo mgu, 2005. 6.sovetskaya istoricheskaya entsiklopediya. v 16–ti tomax. moskva, 1961-1976 gg. hozirgi yevropa xalqlari va mamlakatlari aksari ko‘pchiligining tarixi adabiyotlarda shartli ravishda “o‘rta acrlar” deb nomlangan davrdan boshlanadi. “yevropa” atamasi antik davrda paydo bo‘lib, semit tilida “erbo” - g‘arb degan geografik tushunchani anglatsa, “asu” so‘zi negizidan olingan osiyo atamasi esa sharqni anglatgan. amalda yevropa atamasi ma’lum xalqlar va mamlakatlarining xududiy yaxlitligini o‘zida mujassamlab, ularning tarixida iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy umumiylik, birlik mavjud ekanligini ifoda etadi. ayni paytda, qita g‘arbiy …

2 / 32

‘rganadi. bu kurs v asrdan ya’ni rim quldorlik imperiyasining qulashidan to xv asrning 90 yillarida boshlangan buyuk geografik kashfiyotlargacha bo‘lgan davrni o‘z ichiga oladi. bu tuzum iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy hayotni yangi shakllarini vujudga kelishi va rivojlanishi, ilgarigi tarixiy davrlarga nisbatan, moddiy va ma’naviy madaniyatni rivojlanishidagi ma’lum davrdagi ilgari siljish bilan ajralib turadi. feodal zulm, dogmatik dunyoqarashni xukmronligi va o‘zgacha fikrlashni qattiq ta’qib etishini ko‘rinishi bilan bir qatorda o‘rta asrlar kishilik xotirasida xalq ommasini zulmga qarshi kurashishini, chet el bosqinchilariga qarshi vatanparvarlik harakatlarini ham qoldirdi. jahon madaniyati xazinasiga bu davr yozuvchi, shoir va ustalarini buyuk asarlarini kiritish mumkin. «o‘rta asrlar» termini (aniqrog‘i o‘rta asr) lotincha medium aevum italiyada xv-xvi asrlarda tarixchi-gumanistlar doirasida vujudga keldi, ular ham buni o‘z navbatida gumanist-filologlardan olganlar, gumanist-filologlar lotin tilini qadimgi, o‘rta va yangi (renessans yoki uygonish davri — yangi davr deb atalgan) til deb, uchga bo‘lganlar. bu terminologiya xviii asrda uzil-kesil qaror topdi. masalan, xv-asrda yashagan …

3 / 32

shi bilan tamom bo‘ladi deb hisoblaganlar. konstantin buyuk 321 yil 7-martda birinchi bor yakshanbani dam olish kuni deb farmon chiqardi. masalan y.keller, o‘rta asrlarni, rim imperiyasini milodiy 395 yilda imperator feodosiy i davrida batamom g‘arbiy va sharqiy qismlarga ajralganidan boshlanib, 1453 yilda turklarning zarbalari ostida konstantinopolni qulashi bilan tugashi bilan belgilagan. xix acp tarixchilari o‘rta asrlar tarixining xronologik chegaralari 476 yildan — g‘arbiy rim imperiyasi qulagan vaqtdan boshlanib, 1492 yilda amerikani kashf qilinishiga qadar bo‘lgan davrni o‘z ichiga oladi, deb hisoblaganlar. yevropa va osiyodagi barcha xalqlar, shuningdek afrika va lotin amerikasini ko‘plab xalqlari o‘z rivojlanishida feodal tuzum davrini bosib o‘tgan, demak o‘z o‘rta asrini boshdan o‘tkazishgan. turli xalqlarda feodalizmga o‘tish bir vaqtni o‘zida bo‘lmagan. shuning uchun, o‘rta asr davrini xronologik chegarasi turli kontinentlarda va hatto ayrim mamlakatlarda bir xil emas. har bir talaba, birinchidan, tarixiy-xronologik tartibda bayon etilgan tarixiy faktlarni zarur darajadagi minimumini o‘zlashtirib olishi, tarixiy voqealar hamda xronologik sanalarni …

4 / 32

o‘z ichiga oladi. bunga ko‘ra o‘rta asrlar kursi quyidagi 2 ta katta davrga bo‘lib o‘rganiladi: 1. ilk o‘rta asrlar (v-xi asrlar). bu davrda feodal ijtimoiy-iqtisodiy tuzum tashkil topdi. (feodal jamiyatning genezisi(shakllanishi) davri) 2. feodal munosabatlarning rivojlangan (xi-xv) davri. bu davrda feodal ishlab chiqarish, madaniyat, san’at sohasida jiddiy o‘zgarishlar ro‘y berdi. o‘rta asrlar tarixining xronologik chegarasi keng va murakkabdir. biz tarixiy manbalar deb, inson faoliyati va uning ta’sirida yaratilgan barcha narsalar — ashyolar, buyumlar, inshootlarni tushunamiz. shuning uchun tarixiy manbalar rang-barang va cheksizdir. muammo tarixchi olimlar tomonidan ularni o‘rganib, taxlil etish, xolisona baholab, ilmiy adabiyotlar, darsliklarga kiritishidadir. o‘rta asrlar tarixiga oid manbalarni, ulardan olinadigan ijtimoiy ma’lumotlarni qayd etish shakliga ko‘ra beshta turkumga ajratish maqsadga muvofiq bo‘ladi: tabiiy – geografik, ya’ni atrof muhitning landshafti, ob-havosi, tuprog‘i, o‘simliklari va boshqa jihatlariga ko‘ra; etnografik, shu kungacha yetib kelgan urf-odatlar, uy-joylar ko‘rinishi, kiyim-boshlar, ro‘zg‘or buyumlari, folklor jihatlari bo‘yicha; ashyoviy, asosan arxeologiya tomonidan topilgan: uy-joy, mehnat …

5 / 32

odga o‘tib kelgan, etnografik malumotlar insonlar xotirasida qiyosan keyingi voqealarni aniqrok va to‘laroq saqlaydi. o‘rta asrlarning barcha davrlari uchun asosiy manba yozma ma’lumotlardir. qo‘lyozmalarni saqlash sharoitlarining yaxshilana borishi, ularning soni, xilma-xilligi, ma’lumotlarni asrdan-asrga ko‘payib borishini kuzatamiz. o‘rta asrlarga oid yozma manbalarni uchta turkumga ajratish ma’qul bo‘ladi: 1) qissalar - mavjud yoki hayoliy xayot eng mayda jixatlari bilan erkin usulda tasvirlangan yozma ashyolar; narrativ(xikoya qiluvchi), butun borliqdagi holatni erkin tarzda tasvirlab beradi; 2) qonunlarga oid manbalar o‘z turi bo‘yicha xukukshunoslikka mansub bo‘lsa-da, ulardan mazkur jamiyat tarixini yoritish uchun emas, aksincha, qonun chiqaruvchi hukmdorlarning ijtimoiy munosabatlarni barqarorlashtirish, vaziyatni tartibga solishga qaratilgan harakatlarini tavsiflashda foydalaniladi. normativ, mavjud huquqiy normalarni, shuningdek xukmdorning ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga intilgan hohish-irodasini, bularga shuningdek kelib chiqishi nodavlat tashkilotlarga tegishli ko‘rsatmalar kiradi, masalan, mahalliy urf-odatlar, cherkov sobor(yig‘ilish)larining qarorlari, monastirlar, hunarmandchilik sexlari, universitetlarning nizomlari kiradi; 3) xujjatlar - ma’lum ijtimoiy-xukukiy va ijtimoiy-siyosiy voqealar yoki ularning muhim jihatlari maxsus qoidalar asosida …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta asrlar tarixi manbalari"

frantsiya. 1-mavzu: o‘rta asrlar tarixi manbalari. reja: “o‘rta asrlar” tushunchasining mohiyati. o‘rta asrlar tarixiga oid manbalar. o‘rta asrlar tarixi manbalarining turkumlanishi. adabiyotlar: 1.salimov t.o'. jahon tarixi(evropa mamlakatlari v - xv asrlarda),toshkent, “universitet”, 2014. - 296 b. 2.semyonov v.f. o'rta asrlar tarixi. – t.:o'qituvchi, 1973. 3.lyublinskaya a. d. istochnikovedenie istorii srednix vekov.- l.:gosizdat, 1955. 4.evropa v srednie veka: ekonomika, politika, kultura. sb.statey. – m.:nauka, 1972. 5.istoriya srednix vekov. v 2-x tomax, izdatelstvo mgu, 2005. 6.sovetskaya istoricheskaya entsiklopediya. v 16–ti tomax. moskva, 1961-1976 gg. hozirgi yevropa xalqlari va mamlakatlari aksari ko‘pchiligining tarixi adabiyotlarda shartli ravishda “o‘rta acrlar” deb nomlanga...

This file contains 32 pages in PPT format (4.1 MB). To download "o‘rta asrlar tarixi manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta asrlar tarixi manbalari PPT 32 pages Free download Telegram