aleksandrning o'rtacha osiyoga yurishlari

PDF 7 стр. 174,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 174,0 КБ

Тип файла PDF

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

makedoniyalik aleksandrning baqtriya va sug‘diyonaga yurishlari (1) reja: 1. yozma manbalar. 2. makedoniyalik aleksandrning fors davlatiga yurishi. 3. aleksandrning o‘rta osiyoga yurishlarining boshlanishi. yozma manbalar ma’lumotlari. arrian, kursiy ruf hikoyalari. strabon «geografiyasi». mil.avv. 329 yilda makedoniyalik aleksandrning baqtriya va sug‘diyona yerlariga harbiy yurishlari boshlangan. bu yurishlar o‘rta osiyo tarixida eng yaxshi o‘rganilgan mavzulardan biridir. aleksandrning qo‘shinida jangchilar bilan birga bo‘lajak tarixchilar ptolemey, aristobul, onesikrit, kallisfen va xareslar xizmat qilib, o‘z kundaliklarida turli xil siyosiy va madaniy voqealarni yozib borganlar. ularning ma’lumotlari bizgacha yetib kelmagan, lekin dastlabki manbalardan so‘nggi yunon tarixchilari va geograflari foydalanganlar. jumladan, diodor (mil. avv. 90 - 21 yillar) «tarixiy kutubxona», strabon (mil. avv. 61 - mil. 24 yillar) «geografiya», pompey trog (mil. avv. i-mil. i asr) «filipp tarixi» asarlarini, plutarx (mil. 46-127 yillar), klavdiy ptolemeylar (ii asr) o‘z hikoyalarini hamda pliniy (i asr) «tabiiy tarix» nomli kitobini yaratdilar. ammo aleksandr yurishlari haqida keng va to‘liq ma’lumotlar rimlik …

2 / 7

uruv ishlarini yozishda foydalanish imkoniyat yaratiladi. arrian, iii kitob, 27-bob, 9. «aleksandr yaqinlashib kelishi haqida eshitib, bess oks daryosidan kechib o‘tadi va kemalarini yondirib, nautaka - sug‘diylar yeriga yo‘l oladi». 10. «spitaman va oksiart bilan birga sug‘diylar suvoriylari hamda tanais daylari unga ergashadilar. baqtriya chavandozlari bessning qochishidan xabar topib, har tomonlarga qarab o‘z uylariga yo‘l oladilar. aleksandr drapsakga yetib keladi, qo‘shinlariga dam berib, ularni baqtriyadagi eng yirik shaharlar - aorn va baqtra tomonga yurgizadi. bu shaharlarni hujum qilib zabt etadi va aorn qal’asida androkolning o‘g‘li arxelay boshchiligidagi qo‘riqchi qo‘shin qoldiradi. himoyasiz taslim bo‘lgan boshqa baqtriylarga hokim bo‘lib fors artaboz tayinlanadi». 2. «u o‘zi oks daryosiga qarab yo‘l oladi. oks kavkaz tog‘laridan boshlab oqadi; hind daryolaridan tashqari aleksandr osiyoda qurgan daryolar ichida bu eng yirik daryodir: umuman eng yirik daryolar hindistonda joylashgan. oks girkaniyadagi katta bir dengizga quyiladi». iii, 30,6. «aleksandr chavandoz qo‘shinlarini mahalliy otlar bilan ta’minlab sug‘diyona poytaxti maroqandaga yo‘l …

3 / 7

alardan tashlab halok bo‘ladilar, shuning uchun ham 30000 dan 8000 kishi tirik qoladi». iv, 5, 2. «spitaman o‘z jangchilari bilan maroqanda qal’asini qo‘riqlayotgan makedonlarga hujum qiladi. aleksandr maroqandaga yordamchi qo‘shin yuborganidan xabar topib, spitaman qal’a qamalini to‘xtatib, sug‘diyonadagi basileya - podsho shahriga otlanadi. farnux va uning lashkarboshlari spitamanni davlatdan butunlay siqib chiqarishga harakat qiladilar va sug‘diyona chegaralariga yetib kelib, ko‘chmanchi skiflarga hujum qiladilar». 4. «spitaman yana 600 ta skif otliqlarini o‘z qo‘shiniga qo‘shib oladi va skif ittifoqdoshligidan ko‘ngli ko‘tarilib, hujum qilayotgan makedonlarga qarshi jang qilishga qaror qiladi. skif dashtlarining tekisligida turib u dushmanning hujumini ham kutmadi, dushmanga hujum ham qilmadi; faqat uning chavandozlari piyoda makedonlarning atrofida ot qo‘yib chopib yurdilar va ularga o‘q otdilar». 5. «farnuxning askarlaridan ular osonlik bilan qutuldilar, chunki ularning otlari chaqqonroq bo‘lib, o‘sha paytda hali charchamagan edi, andromax qo‘shinlaridagi otlar esa olis yo‘llarda charchab, yemish kamligidan zaiflashgandi. skiflar jang maydonida turgan va chekinayotgan makedonlarga g‘ayrat bilan …

4 / 7

quvadilar, boshqa birlari daryoni kechib o‘tayotganlarga ro‘para bo‘lib, ularni ortga, suvga uloqtiradilar yoki o‘q otadilar hamda daryoga yaqinlashib kelayotganlarning ortidan hujum qiladilar. og‘ir ahvolga uchragan makedonlar daryo o‘rtasidagi kichik orolga tashlanadilar. spitaman jangchilari ularni o‘rab olib, hammasini qirib tashlaydilar; boshqa bir kichik qismini asirlikka olib, barchasini o‘ldiradilar». iv, 6, 1. «aristovulning aytishicha, ko‘pdan-ko‘p jangchilar changalzorda yashirinib turgan skiflarning pistirmasiga qamalib halok bo‘lgan, ular o‘z panagohlaridan jang qizigan paytida makedonlarga hujum qilganlar. varvarlar hovliqish va tartibsizlik vaziyatidan foydalanib, ularning hammasini qirib tashlaganlar. 40 ta otliq va 300 ta piyodalardan tashqari hech kim qutulib qolmagan». 6, 3. «shu mag‘lubiyat haqida aleksandrga xabar yetib kelganda u askarlarning achchiq taqdirlaridan qayg‘uga tushadi va spitamanga qarshi shiddatli hujum qilishga qaror qiladi. u o‘zi otliqlar qo‘shinining yarmiga, qalqonchilarning hammasiga, o‘qchilarga, agrianlarga va tezyurar piyoda askarlarga yo‘lboshchi bo‘lib maroqandaga yo‘l oladi, uning bilishicha, spitaman shaharga qaytib qal’ani yana qamal qilgan». 4. «uch kun davomida aleksandr 1500 stadiy …

5 / 7

paytda aleksandrning oldiga bir yarim ming chavandozlarga yo‘lboshchi bo‘lib xorasmiylarning podshosi farasman yetib keladi. u kolxlar va amazonka qabilalariga qo‘shni bo‘lib yashaganligi haqida hikoya qilib, aleksandrning amazonkalar, kolxlar va eviksin dengizidagi qabilalarni istilo qilish istagi bo‘lsa, yo‘l ko‘rsatuvchi bo‘lishga va qo‘shinlarining yurishi uchun barcha shart-sharoitlar yaratib berishga xayrixoh ekanligini bildiradi». 15, 5. «aleksandr farasmanga minnatdorlik bildiradi va do‘stlik ittifoqchiligi haqida shartnoma tuzib, pont dengizi tomonga yurishga hozir vaqt yo‘q, deb javob beradi. u farasmanni baqtriya satrapi fors artaboz huzuriga yuborib, vataniga jo‘natadi». 15, 7. «u o‘zi oks daryosiga yo‘l oladi. juda ko‘p sug‘diylar istehkomlarida to‘planishib, ularga tayinlangan hokimga qarshi bo‘lib chiqadilar, bundan xabardor bo‘lgan aleksandr sug‘diyona tomonga yurishni maqsad qiladi». 1. “aleksandr askarlarining ma’lum bir qismi bilan sug‘diyonaga yetib keladi, poliperxont, attal, gorgiy va meleagrlar baqtriyada qoladi, ularga shu davlatni nazorat qilish bilan birga varvarlarning g‘alayonlar ko‘tarishiga yo‘l qo‘ymaslik va boshlagan qo‘zg‘olonlarni bostirish haqida buyruq beriladi». 2. «o‘z qo‘shinlarini u …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aleksandrning o'rtacha osiyoga yurishlari"

makedoniyalik aleksandrning baqtriya va sug‘diyonaga yurishlari (1) reja: 1. yozma manbalar. 2. makedoniyalik aleksandrning fors davlatiga yurishi. 3. aleksandrning o‘rta osiyoga yurishlarining boshlanishi. yozma manbalar ma’lumotlari. arrian, kursiy ruf hikoyalari. strabon «geografiyasi». mil.avv. 329 yilda makedoniyalik aleksandrning baqtriya va sug‘diyona yerlariga harbiy yurishlari boshlangan. bu yurishlar o‘rta osiyo tarixida eng yaxshi o‘rganilgan mavzulardan biridir. aleksandrning qo‘shinida jangchilar bilan birga bo‘lajak tarixchilar ptolemey, aristobul, onesikrit, kallisfen va xareslar xizmat qilib, o‘z kundaliklarida turli xil siyosiy va madaniy voqealarni yozib borganlar. ularning ma’lumotlari bizgacha yetib kelmagan, lekin dastlabki manbalardan so‘nggi yunon tarixchilari va geo...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PDF (174,0 КБ). Чтобы скачать "aleksandrning o'rtacha osiyoga yurishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aleksandrning o'rtacha osiyoga … PDF 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram