aleksandr makedonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari

PPTX 57 pages 1.1 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

mavzu: o’rta osiyoda axamoniylar hukmronligi davri aleksandr makedonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari reja: aleksandr makedonskiyning bosqinchilik yurishlari va uning sabablari. maxalliy aholining bosqinchilarga qarshi kurashi. aleksandr makedonskiy o‘rta osiyoga istilochilik yurishlarining oqibatlari sug‘diyona hududida olib borilgan janglar spitamen boshchiligidagi milliy ozodlik xarakatlari aleksandr makedonskiy tomonidan o‘rta osiyoni egallanishining oqibatlari adabiyotlar сaгдулaев a. қaдимги ўзбекистoн илк ёзмa мaнбaлaрдa. тoшкент. ўқитувчи. 1996. ртвеладзе э.алексадр македонский в бактрии и согдиане. –ташкент. 2002. egamberdiyeva n.a. amudaryo havzasi hududlarining qadimgi madaniyati (mil.avv. viii-mil. iv asrlar). –toshkent. 2020. iskandar македонский (mil. аvv. 356-323 yillar) qadimgi dunyoning yirik lashkarboshi va davlat arboblaridan biri. u siyosatda o‘ta ehtiyotkor, o‘ta hushyor davlat arbobi edi. u yirik lashkarboshi sifatida antik davr harbiy san’atining rivojlanish tarixida katta iz qoldirdi. 336 yilda o‘z tan soqchisi tomonidan o‘ldirilgan otasi filipp ii osiyoga yurishga tayyorgar ko‘rayotgan edi. shu sabab uning o‘limiga forslar sababchi bo‘lgan degan fikr bor. uning o‘g‘li aleksandr ham otasiga nisbatan ham …

2 / 57

utarx (mil. 46-127-yillar), klavdiy ptolemeylar (ii asr) o‘z hikoyalarini hamda pliniy (ii asr) «tabiiy tarix» nomli kitobini yaratishdi.aleksandr yurishlari haqida keng va to`iq ma’lumotlar rimlik kvint kursiy ruf va yunon arrian asarlarida saqlangan arrian (mil. 90/95-175-yillar) «aleksandr anabasisi» degan asarning muallifidir. anabasis — bu «davlat ichkarisiga dengizdan uzoqlashgan harbiy yurish» yoki «aleksandr yurishlari» deb tarjima qilinadi. kursiy ruf (mil. aw. i asming oxiri - mil. i asrning ocrtalari) «makedoniyalik aleksandr tarixi» nomli kitobni yaratgan. biroq arrianga nisbatan uning hikoyalarida badiiy to‘qimalar ko‘p uchraydi. jahongir yangi tipdagi otliq qo‘shin tuzdi, unda jangovor intizom tartib-qoidalarini ishlab chiqdi. jang qilish usullarini ishlab chiqdi. u tezlik, qat’iylikni jangdagi g‘alabani ta’minlaydigan omillardan deb tushundi. mavjud imkoniyatlarni to‘g‘ri tahlil qilish, unga to‘g‘ri baho bera bilish, dushmanni yaxshi o‘rganish zarurligini jang qilishning asosi deb bildi. aleksandar axamoniylarga qarshi yurish uchun 2 yil tayyorgarlik ko‘rgan. makedonlar armiyasining asosiy qismini og‘ir urollangan otliq qo‘shin tashkil etgan. lekin ular sekin …

3 / 57

tog‘idan o‘tib, baqtriya kirib keldi.grek manbalarida o‘rta osiyodagi ikki daryo oralig‘ini transaksoniya deb atashadi arrianning “iskandarning yurishlari” asarida makedonskiyning baqtriyani egallash jarayoni quyidagicha bayon qilingan: “aleksandr drapsakga kelib, jangchilariga dam berdi. ularni aorn va baqtraga olib bordi: bu baqtriya yeridagi eng katta shaharlar edi. ularni egallab, aorn arkida o‘zining do‘stlaridan biri ardroklovning o‘g‘li arxelay boshchiligida gornizon qoldirdi. qolgan baqtriyaliklar, deyarli jangsiz taslim bo‘ldilar. bu paytda baqtriya hukmdori (satrapi) ahamoniylar urug‘idan bo‘lgan bess edi. u doro iii ni zaxarlab o‘ldirishda qatnashgan va o‘zini artakserks nomi bilan podsho deb e’lon qilgan. doro iii ning baktriya satrapi bess tomonidan o‘ldirilganligini eshitgach, aleksandr makedonskiy uning orqasidan yanada tez ta’qib qilib ketdi. bess doro iii ning jasadini tashlab, baqtriya tomon ketdi. bess va uning tarafdorlari amudaryoning termizga yaqin joyidan o‘tib, ko‘prik vazifasini o‘tab kelgan yakkayu yagona kemani yoqib yuborishdi va sug‘d saprapligining nautaka hududiga tomon chekinishdi. ularning orqasidan aleksandr ptolemey boshchiligida armiyaning bir qismini yuboradi. …

4 / 57

lgan edi. ptolemey orqasidan katta qo‘shin bilan aleksandrning o‘zi yurdi. uning yo‘lida branxidlar shahri chiqdi. branxidlar avlodlari milet (kichik osiyo) shaxriga yaqin appalon didimkiy ibodatxonasining ruhoniylari bo‘lgan. ular kserks davrida (mil. avv.486-465 yy.) o‘rta osiyoga ko‘chirilgan edi. branxidlar eron bosqini davrida ibodatxonaning xazinasini axamoniylarga topshirgan edilar. yunonlarning qasosidan qo‘rqib o‘rta osiyoga kelgan edilar. ular mil.avv. v asrda o‘rta osiyoga kelgan birinchi yunonlar bo‘lishgan. kvint kursiy ruf asarida aleksandr makedonskiy amudaryodan kechib o‘tib, branxidlar shahriga hujum qilganligi yozilgan. u shahardagi barcha aholini qirg‘in qilib, qal’ani asosigacha butunlay vayron qilgan. hattoki shahar atrofidagi daraxtlarni ham tomirigacha sug‘dirib tashlagan. shu tariqa oradan 150 yil o‘tib, branxidlar avlodi ajdodlari aybi uchun jazolanganlar. e.v.rtveladze, a.s.sagdullaevlar xx asrning 80–90 yillarida branxidlar shahrini talashkantepa deb ko‘rsatishgan. talashkantepa mil.avv. v–iv asrlarga oidligi va u mil.avv. iv asrda vayron etilganidan keyin aholi tomonidan umuman o‘zlashtirmaganligi aniqlangan. u asirga tushgan bessning quloq va burnini kesib, ekbatana shahriga, ya’ni doro iii …

5 / 57

i. iskandar tog‘liklar bilan bo‘lgan jangda o‘ta shafqatsizlik qiladi. arrianning yozishicha, u 30 ming mahalliy aholidan 22 mingini qirib tashlaydi. asirga tushishni istamagan tog‘liklarning qolganlari o‘zlarini qoyalardan tashlab halok bo‘ladilar. arxeologik tadqiqotlar natijasida, mil.avv. v-iv asrlarga oid bir necha manzilgohlar topilgan. ularning eng yiriklari xan tepa va nurtepa bo‘lgan. bu yerda bo‘lgan jangda hatto aleksandrning o‘zi ham yaralangan. kiropolni egalladi. saklarning qarshiligini qaytarib turish maqsadida sirdaryo sohilida 17 kun ichida mustahkam mudofaa devori bilan o‘ralgan qal’a aleksandriya esxatani bunyod etdi. bu shaxarning qurilishi saklar uchun muammo bo‘lishini anglab, iskandar istehkomiga qarshi katta qo‘shin bilan yubordi. hujumni birinchi bo‘lib iskandar boshladi. uning jangchilari o‘t ochar mashinalar bilan daryoni kechib o‘tadi. tadqiqotlar natijasida uning bekobod qishlog‘i yonidan, ya’ni sirdaryoning eng tor yeridan kechib o‘tilgan degan fikrlar bor. jang qattiq bo‘ldi. saklar iskandar siquviga bardosh bera olmadilar. 150 tasi asir olinadi. minglab saklar halok bo‘ladi. iskandar sahroning ichiga kirib boradi. lekin uning qo‘shinlari …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aleksandr makedonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari"

mavzu: o’rta osiyoda axamoniylar hukmronligi davri aleksandr makedonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari reja: aleksandr makedonskiyning bosqinchilik yurishlari va uning sabablari. maxalliy aholining bosqinchilarga qarshi kurashi. aleksandr makedonskiy o‘rta osiyoga istilochilik yurishlarining oqibatlari sug‘diyona hududida olib borilgan janglar spitamen boshchiligidagi milliy ozodlik xarakatlari aleksandr makedonskiy tomonidan o‘rta osiyoni egallanishining oqibatlari adabiyotlar сaгдулaев a. қaдимги ўзбекистoн илк ёзмa мaнбaлaрдa. тoшкент. ўқитувчи. 1996. ртвеладзе э.алексадр македонский в бактрии и согдиане. –ташкент. 2002. egamberdiyeva n.a. amudaryo havzasi hududlarining qadimgi madaniyati (mil.avv. viii-mil. iv asrlar). –toshkent. 2020. iskandar македонский (mil. аvv. 356-32...

This file contains 57 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "aleksandr makedonskiyning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aleksandr makedonskiyning o‘rta… PPTX 57 pages Free download Telegram