his-tuyg'u va emotsiya

DOCX 13 pages 58.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.6 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

5-mavzu: his-tuyg'u va emotsiya. 1.emotsiya funktsiyalari va tashqi ko'rinishlari. 2.emotsiyaning fundamental turlari (k.izard bo'yicha). 3.hissiyotning shakllanish va rivojlanish bosqichlari. 4.emotsional holatlar: stress va uning bosqichlari, bartaraf etish yo'llari; affekt, kayfiyat, depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. 5.his-tuyg'ular va inson salomatligi. 6.iroda va uning sifatlari. his-tuyg‘ular kishi idrok etish, xayol surish va fikrlash jarayonlarida faqat voqelikni bilib qolmay, balki shu bilan birga hayotdagi u yoki bu narsalarga qanday bo‘lmasin munosabat bildiradi. unda ularga nisbatan u yoki bu tarzda his-tuyg‘u paydo bo‘ladi. bunday ichki shaxsiy munosabatning manbai faoliyat va munosabat jarayonlari bo‘lib, u ana shunday jarayonlarda ro‘y beradi, o‘zgaradi, barqaror tus oladi yoki yo‘qoladi (vatanparvarlik, nafratlanish, bir lahzalik mamnunlik). his-tuyg‘ular – kishining o‘z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg‘ul bo‘layotganiga nisbatan o‘zicha turli xil shaklda bildiradigan ichki munosabatidir. his-tuyg‘ularsiz birorta ruhiy jarayon kechmaydi. har qanday his-tuyg‘u nafaqat odamning, balki hayvonlarning (ayniqsa maymunlarning) ham yuzida aks etib turadi. insonning tashqi …

2 / 13

uyg‘ular odamda o‘ziga xos indikator vazifasini bajaradi. bizning kayfiyatimiz atrof muhitdagi narsa va hodisalarga (voqealarga) qanday munosabatda bo‘lishimizga qarab o‘zgarib turadi. buning yordamida odamning ichki dunyo manzarasini tushunib olish mumkin. turli xil odamlarning bir ayanchli voqeaga nisbatan bo‘lgan hissiy kechinmalarini psixologlar tahlil qilishgan. televizorda davlat poytaxtining qoq markazida shu davlat tanklari odamlar yashayotgan binoga o‘q uzadi. ayni paytda ba’zi odamlar darg‘azab bo‘lib, ularning yuzlari nafratga to‘lgan va vahimaga tushgan bo‘lsa, boshqa odamlar chehrasida yaqqol qiziqish ifodalangan. bundan shu narsa ayonki, har xil odamlarda begona odam hayotining qimmati har xil ahamiyatga ega. agar bir xil voqeaga bir odam hamdard bo‘lsa, boshqasi hursand bo‘ladi, uchinchisi esa mutloqo befarq bo‘ladi. tashqi dunyo voqealariga bo‘lgan munosabat odam ichki dunyosining ko‘zgusidir. odamning ichki dunyosini tushunish barcha psixologik maktablarning qiziqishini uyg‘otib kelgan. bu muammo hamma vaqt qiyin echilgan. odamning ichki dunyosi qanday shakllanadi, oilaviy muhitga, atrof-muhitdagi voqealarga, jamiyatga qay darajada bog‘liq? odam o‘z his-tuyg‘ularini tahlil qila …

3 / 13

u paydo bo‘ladi. xx asr boshlanishida jeyms-lange nazariyasi juda ko‘p tanqidga uchragan bo‘lsada, lekin so‘nggi paytlarda bu nazariyaga qiziqish paydo bo‘lib, bu nazariyaga yaqin turadigan hissiyot haqida yangi nazariyalar paydo bo‘ldi. bu nazariyalarning paydo bo‘lishi ko‘p jihatdan individual psixologiyaning rivojlanishi bilan ham bog‘liq. his-tuyg‘u bizning tevarak atrofga nisbatan bo‘lgan munosabatimizni aks ettiradi dedik. albatta biz sodir bo‘layotgan voqealarni faqat idrok etmasdan, balki unga muayyan tarzda o‘z munosabatimizni ham bildiramiz. biz kosmonavtlar amalga oshirgan qahramonlik moxiyatinigina emas, shu munosabat bilan mag‘rurlik hissini ham sezamiz. odamning turli xil va ko‘p qirrali his-tuyg‘ulari hamda hissiyotlari ma’lum darajada ijobiy va salbiylarga ajratilishi mumkin. masalan, ishq-muhabbatning ijobiy hissiga rashkning salbiy hissi qo‘shilib qolishi mumkin. his-tuyg‘ular va sezgilar bir-biriga yaqin turgan tushunchalar hisoblanadi. hissiyot va sezgiga mana bunday ta’rif berish ham mumkin: atrofdagi olamga munosabatda bo‘lishga aloqador qisqa fursatli holatlar hissiyot deb, bir qadar uzoq davom etuvchi va chuqur holatlar sezgilar deb ataladi. masalan, onaning o‘z …

4 / 13

g‘batlantiruvchi hisoblanadi. lekin shuni nazarda tutish kerakki, odam faoliyatini faqatgina uyushtirmasdan, balki uni ishdan chiqarib qo‘yishi ham mumkin. masalan, muhabbat odamni qahramonlikka, shijoat ishlariga, qat’iylikka, qunt bilan ishlashga da’vat etadi. lekin odamni qamrab olgan o‘sha muhabbatning o‘zi, uning hayot tarzini barbod etishi, ko‘zda tutgan ishlarini izdan chiqarishi ham mumkin. psixologiyada kuchli his - tuyg‘ular hisoblangan qo‘rquv, hayajon, tushkunlik, rashk odatiy ruhiy faoliyatni izdan chiqaradi. hissiyot va boshqa jarayonlar o‘rtasida uzviy bog‘lanish va o‘zaro bog‘liq his-tuyg‘ular va idrok etish ijobiy yoki salbiy sezgi ohangida bo‘ladi, shunga qarab ular yoqimli yoki yoqimsiz bo‘ladi. tasavvur va faraz qilish ham sezgi bilan bog‘langan. xotiraning sezgi va kayfiyatga aloqadorligi yaqqol ko‘zga tashlanadi. turli hil kayfiyatlarga har-xil xotiralar mos keladi. sezgilarning fikrlashga bog‘liqligi ancha murakkab bo‘ladi. yana his-tuyg‘ularning assotsiativ jarayonlarining kechishiga ta’siri ham rosmana ifodalangan bo‘ladi. bir tomondan, hislar fikrlashga ilxom baxsh etsa, boshqa tomondan ifodalangan sezgilar fikrlashga halaqit berishi, uning to‘g‘riligini, ob’ektivligi va haqqoniyligini izdan …

5 / 13

adi. musiqiy asarning yomon ijro etilganini eshitganda hosil bo‘ladigan xuddi shunday his-tuyg‘u nafratlanish kabi salbiy hissiyot sifatida boshdan kechiriladi. bu xil holatlarda emotsiyalar ta’sirchanligi bilan ajralib turadi. ular xatti-harakatlarga, fikr-mulohazalar bildirishga turtki beradigan kuch bo‘lib chiqadi, kuch-g‘ayratlarni oshirib yuboradi va stenik deb ataladi. boshqa bir hollarda emotsiyalar sustligi, loqaydligi bilan ajralib turadi, his-tuyg‘ularning boshdan kechirilishi kishini bo‘shashtirib yuboradi va bu hol astenik deb ataladi (masalan, qo‘rqqanidan oyoqlari qaltirashi, kuchli his-tuyg‘uga berilib, xayolga cho‘mib, o‘zi bilan o‘zi ovora bo‘lib qolish hollari). affektlar - (hissiy portlash, jazava) kishini tez chulg‘ab oladigan va shiddat bilan o‘tib ketadigan holat bo‘lib, ular ongning anchagina darajada o‘zgarganligi, xatti-harakatlarni nazorat qilishning buzilganligi, odamning o‘zini o‘zi idrok qila olmasligi, shuningdek uning butun hayoti va faoliyati o‘zgarib qolganligi bilan ajralib turadi. affektlar birdaniga katta kuch sarf qilinishiga sabab bo‘lgani uchun ham qisqa muddatli bo‘ladi: ular his-tuyg‘ularning bamisoli birdan lov etib yonib ketishiga, portlashiga, bir zumda hamma yoqni to‘s-to‘polon qilgan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "his-tuyg'u va emotsiya"

5-mavzu: his-tuyg'u va emotsiya. 1.emotsiya funktsiyalari va tashqi ko'rinishlari. 2.emotsiyaning fundamental turlari (k.izard bo'yicha). 3.hissiyotning shakllanish va rivojlanish bosqichlari. 4.emotsional holatlar: stress va uning bosqichlari, bartaraf etish yo'llari; affekt, kayfiyat, depressiya, frustratsiya, ruhlanish, ehtiros. 5.his-tuyg'ular va inson salomatligi. 6.iroda va uning sifatlari. his-tuyg‘ular kishi idrok etish, xayol surish va fikrlash jarayonlarida faqat voqelikni bilib qolmay, balki shu bilan birga hayotdagi u yoki bu narsalarga qanday bo‘lmasin munosabat bildiradi. unda ularga nisbatan u yoki bu tarzda his-tuyg‘u paydo bo‘ladi. bunday ichki shaxsiy munosabatning manbai faoliyat va munosabat jarayonlari bo‘lib, u ana shunday jarayonlarda ro‘y beradi, o‘zgaradi, barqaror...

This file contains 13 pages in DOCX format (58.6 KB). To download "his-tuyg'u va emotsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: his-tuyg'u va emotsiya DOCX 13 pages Free download Telegram