hissiyot (emotsiya)

PPT 67 pages 387.0 KB Free download

67 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 387.0 KB

File type PPT

Pages 67

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 67

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология 17-ma’ruza mavzu: hissiyot (emotsiya) (2 соат) reja: 1.hissiyot to‘g‘risida umumiy tushuncha 2. hissiyotning fiziologik asoslari 3. hissiyotning tashqi ifodalanishi 4.emotsional holatlar va ularning turlari 5. odam hissiyotlarining mazmuni 6. intellektual hislar 7. ma’naviy hissiyotlar 8. estetik hislar 9. hislarning individual xususiyatlari 10. hislarning ahamiyati 1.hissiyot to‘g‘risida umumiy tushuncha kishi biror narsani idrok va tasavvur qilganida, eslab qolganida va esga tushirganida, fikr qilganida va gapirganida hamda harakat qilganida biror yoqimli (xush) yoki yoqimsiz (noxush) holatni kechiradi, bu holat huzur qilish yoki ranjishdan, maza qilish yoki qiynalishdan iborat bo'ladi. bu kechirmalarda odamning o‘z tevarak-atrofidagi narsalarga (hodisalarga), odamlarga va o'ziga nisbatan subyektiv munosabati ifodalanadi. yoqimli yoki yoqimsiz kechinma hissiyotimizning (emotsiyalarimizning) birinchi belgisi va elementidir. voqelikning ayrim hodisalari kishini quvontiradi, ayrim hodisalar xafa qiladi, ba’zi hodisalarga kishi qoyil qoladi, ba’zi hodisalardan g‘azablanadi, odam ba’zi hodisalarni ko'rib jahli chiqadi, ba’zilaridan qo'rqadi. xursandlik, xafalik, …

2 / 67

an qaraganda, bu hissiyot nima sababdan tug'ilganligiga va nimaga yo'nalganligiga qarab ijobiy yoki salbiy hissiyot bo'lishi mumkin. agar bu hissiyotlar axloq tamoyillariga to‘g‘ri kelmaydigan nojo‘ya ish qilib qo‘ygan kishiga nisbatan tug'ilgan bo'lsa, bu hissiyot ijobiy axloqiy hissiyotdir. ammo bu hissiyot biror shaxsiy norozilik sababli, masalan, majlisda qilingan haqli tanqid sababli tug'dirgan bo'lsa, bunday hissiyot o'zbek kishisiga nomunosib, past hissiyotdir. hissiyot biz idrok qilayotgan, tasavvur qilayotgan va fikr qilayotgan hodisalar va tasavvurlar, shuningdek, bizning harakatlarimiz va qiliqlarimiz ta’siri bilan tug'iladi. narsalar idrok, tasavvur va fikr qilinayotganligi uchungina bizda ayrim tuyg'ular tug'ilib qolmasdan, balki, asosan, bu narsalar bizning ehtiyojlarimiz, manfaatlarimiz bilan ma’lum bir darajada bog'langanligi uchun ham bizda turli tuyg'ular tug'diradi, biz idrok, tasavvur va fikr qilayotgan narsalar bizning ehtiyojlarimizga va manfaatlarimizga aloqasi bo'lmagan taqdirda bizda sezilarli hissiyotlar tug'ilmaydi. bunday narsalar ko'pincha e’tiborimizdan chetda qolaveradi. shunday qilib, hissiyotlarning manbalari (yoki sabablari), bir tomondan, bizning ongimizda aks etayotgan tevarak-atrofdagi voqelik bo'lsa, ikkinchi tomondan, …

3 / 67

hissiyotlar mana shunday astenik hissiyotlardir. 2. hissiyotning fiziologik asoslari emotsional kechinmalar organizmdagi alohida fiziologik jarayonlar, o'zgarishlar bilan bog'liq ekanligi har kungi tajribada ko'rinib turibdi. masalan, emotsional kechinmalar chog'ida qon aylanishi o'zgaradi, yurak urishi tezlashadi yoki susayadi. bir xil emotsional kechinmalar chog'ida odam qizaradi, boshqa bir xil emotsional kechinmalar chog'ida esa odam oqaradi yoki bo'zaradi. emotsional jarayonlarning yurak faoliyatidagi o'zgarishlar bilan bog'liq ekanligi shu qadar ayon sezilib turadiki, hatto oddiy tilda «his» bilan «yurak» degan so'z bir-biriga o'xshash ma’noda ishlatiladi. odatda, «yuragim orziqib ketdi», «yuragim orqamga tortib ketdi», «yuragim yorilay dedi» deb gapirilganida, «yurak» so'zi bilan qo'rqib ketish, sevinish kabi hislar ifodalanadi. emotsional kechinmalar vaqtida nafas olish ham o'zgaradi: ayrim kechinmalar vaqtida nafas olish tezlashadi, ayrim kechinmalar vaqtida esa nafas olish susayadi. shuningdek, ovqat hazm qilish jarayonlari va ichki sekretsiya bezlarining faoliyati ham o'zgaradi. emotsional jarayonlar butun organizmning faoliyatiga ta’sir qiladi. odamdagi hissiyotning fiziologik asosi, avvalo, bosh miya po'stida sodir bo'ladigan …

4 / 67

rning hammasi organizmning tashqi o'zgarishlarida va harakatlarida ma’lum darajada ifodalanadi. lekin odamning hissiyotlari ayniqsa, yaqqol ifodalanadi. emotsional kechinmalar organizmning tashqi o'zgarishlarida shu qadar yaqqol alomatlarda ifodalanadiki, odat�da, biz odamning tashqi ko'rinishiga qarab unda qanday hissiyotlar yuz berayotganligini — u xursandmi, yoki xafami, g'azablanganmi yoki biror nimadan qo'rqib turganmi, unda muhabbat paydo bo'lganmi yoki nafrat paydo bo'lganmi, shodlik paydo bo'lganmi yoki uyalish paydo bo'lganmi, xullas, mana shu hislarning ko'pini aytib bera olamiz. rang ko'r, hol so‘r, degan hikmatli so'zning psixologik ma’nosi bunga misol bo'la oladi. hissiyotlarning tashqi alomatlarini ifodali harakatlar deb ataladi. emotsional kechinmalar avvalo muskullarning ixtiyorsiz bo'ladigan harakatlarida ifodalanadi. ijobiy hissiyotlar vaqtida bu harakatlar, odatda, shu hislarni tug'dirgan narsa tomonga yo'nalgan bo'ladi, salbiy hissiyotlar vaqtida esa bu harakatlar shu hislarni tug'dirgan narsadan teskari tom on�ga yo'nalgan bo'ladi. masalan, biz bir badiiy suratni ko'rib undan zavqlansak, bizda yoqimli his tug'iladi, shuning uchun beixtiyor shu suratga yaqinlashamiz. shuningdek, qalin do'stimiz bilan to'satdan …

5 / 67

atilgan emotsional kechinmalardir. bizning emotsional kechinmalarimiz mimikada, gavda harakatlarida va imo-ishoralarda ayniqsa yaqqol ifodalanadi. kishining emotsional kechinmalari fiziologik jarayonlarda yig'i, kulgi va boshqa shu kabilarda ham namoyon bo'ladi. hissiyotlarning harakatlarda, mimikada, gavdada, imo-ishoralar va ma’noli ko'z qarashlarda, boshqa shu kabilarda mana shu tariqa tashqi ifodalanishlarining hammasi suratga va kinoga olish yo'li bilan qayd qilinishi mumkin. kishining emotsional kechinmalari uning nutqida ifodalanadi. turli emotsional kechinmalar vaqtida uning tezligi o'zgaradi, ko'pincha, nutqning sintaksis tuzilishi buziladi, ritmika va intonatsiya o'zgaradi. o'tkazilgan tekshirishlar shuni ko'rsatdiki, g'amginlik va ma’yuslik hislarini itodalovchi nutq vaqtida shu nutqni so'zlovchi kishining ovozi beixtiyor pasayib ketadi, nutqning o'zi susayib qoladi, so'zlayotgan kishining tovushi ham bo'linib-bo'linib chiqadi. xursandlik holatida bir nima so'zlayotgan kishining nutqida bunga butunlay teskari holat namoyon bo'ladi. turli emotsional kechinmalar vaqtida ovozning titrashi va uning past-balandligi turlicha o'zgaradi. hissiyotlarning mana shu tashqi ifodalari, odatda, ixtiyorimizdan tashqari namoyon bo'ladi. shuni ham aytib o‘tish kerakki, ayrim hislar o'ziga xos shaklda …

Want to read more?

Download all 67 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hissiyot (emotsiya)"

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология 17-ma’ruza mavzu: hissiyot (emotsiya) (2 соат) reja: 1.hissiyot to‘g‘risida umumiy tushuncha 2. hissiyotning fiziologik asoslari 3. hissiyotning tashqi ifodalanishi 4.emotsional holatlar va ularning turlari 5. odam hissiyotlarining mazmuni 6. intellektual hislar 7. ma’naviy hissiyotlar 8. estetik hislar 9. hislarning individual xususiyatlari 10. hislarning ahamiyati 1.hissiyot to‘g‘risida umumiy tushuncha kishi biror narsani idrok va tasavvur qilganida, eslab qolganida va esga tushirganida, fikr qilganida va gapirganida hamda harakat qilganida biror yoqimli (xush) yoki yoqimsiz (noxush) holatni kechiradi, bu holat huzur qilish yoki ranjishdan, maza qilish yoki qiynalishd...

This file contains 67 pages in PPT format (387.0 KB). To download "hissiyot (emotsiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: hissiyot (emotsiya) PPT 67 pages Free download Telegram