7-14 asrning birinchi yarimigacha o'rta osiyoda tarbiya maktab va pedagogik fikrlar.

DOCX 8 sahifa 63,7 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 63,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti topshiriq ish fan nomi: umumiy pedagogika guruh: 22-14 talaba: boymanova umida mavzu: vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogic fikrlar 1. sharq uyg`onish davri va unda ta’lim - tarbiyaning taraqqiy etishi. a. farg`oniy, xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sinolarning umumpedagogik g`oyalari. b. mahmud qoshg`ariy, yusuf xos hojib, kaykovus, ahmad yugnakiy, az-zmaxshariy asarlarida ta’limiy - axloqiy g`oyalar. 2. tasavvuf ta’limotida ta’lim - tarbiya masalalari. islom dinining yoyilishi va uning ta’lim - tarbiyaga ta’siri. hadis ilmining paydo bo`lishi, uning yo`nalishlari, muxaddislar. vii asrdan keyingi pedagogik qarashlar va madaniyat haqida gapriganda shu narsaga amin bo`lamizki bu masalalar o`rta osiyo tarixida islom dini g`oyalari bilan chambarchas bog`liqdir. chunki shu davrdan boshlab bizning yurtimizga ham islom dini g`oyalari kirib kela boshlagan edi. xii asrboshlarida islom g`oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topib, bu davlat o`z movqeini mustahkamlash uchun boshqa mamlakatlarni ham …

2 / 8

ilan arablar orqali tanishganlar. arablar ulkan davlat barpo etib, geografiya rivojiga ham katta ta’sir ko`rsatdi. ix asrlarda arab mulklari xaritalari tuzilgan edi. arablar bosib olingan joylarida islom dini bilan birga bu dinning muqaddas kitobi qur’onning tili - arab tilini ham joriy etishdi. islom dinining asoschisi va targ`ibotchisi muhammad ibn abdullox 570 yilda makkada kuraysh qabilasiga mansub xoshimiylar xonadonida tug`iladi. payg`ambarimizga nozil bo`lgan qur’on oyatlari ham ular vafotidan keyin xalifalar tomonidan 23 yil davomida yod olinib va yozilib boriladi. "qur’on" musulmonlarning muqadads kitobi bo`lib, arab tilida "qiroat" ma’nosini anglatadi. "qur’on 114 sura, 6236 oyatdan iborat. u kishilarni tenglik, birodarlik, tinch - totuv yashash, ezgulikka undaydi. katta axloqiy qimmatga ega bo`lib, insonni ma’naviy kamolga yetishida muhim ahamiyat kasb etadi. prezidentimiz i.a.karimov "olloh qalbimizda va yuragimizda" risolasini yozdi, u ko`p tillarga tarjima qilindi. islom dini g`oyalarini ta’lim - tarbiya jarayoniga tadbiq etishga imkoniyat yaratildi. qur’onda inson kamolotining muhim belgisi sifatida ilmlilik ta’riflanadi. islom …

3 / 8

uhim manbadir. hadis (arabcha - rivoyat, naql, axborot yetkazish ma’nolari) - islom dinida qur’ondan keyingi muqaddas manba, muhammad payg`ambarning faoliyati va ko`rsatmalari haqida rivoyatlar majmui. muhammad payg`ambar biror gapni aytgan yoki biror ishni qilib ko`rsatgan bo`lsa, yoxud boshqalarning o`zlariga qilayotgan biror ishni ko`rib uni man etmagan bo`lsa, shu uch holatning har biri sunnat hisoblanadi. shular haqida rivoyatlar hadis deb ataladi. hadis ilmi bilan shug`ullanish asosan viii asrning 2-yarmidan boshlangan. dastlab hadislar yozilmay yod olingan, lekin uni yod bilganlar kamayib borgach, ularni yozishga zarurat tug`ilgan. bu ishlarni boshida xalifa umar turgan. viii - ix asrlar hadis ilmi uchun "oltin davr" hisoblanadi. hadislar o`rganilib, tahlil etilib, ishonchlilari yig`ila boshlanadi. eng nufuzli 6 ta ishonchli to`plamni yaratgan muxaddislar bizning vatandoshlarimizdir. bular al-buxoriy, al-xajjok, at-termiziy, sulaymon sijistoniy, an-nasoiy, ibn mojjalardir. bular yaratgan 6 ta kitob "sunnan" va "as saxix" nomli to`plamlar bo`lib, ular ishonchli to`plamlar sifatida tan olingan. hadis ta’lif etishda asosan uch yo`nalish …

4 / 8

alarga dars beradi. al-buxoriyning zehni juda o`tkir bo`lgan. uning yozishicha 100 ming saxix va 200 ming g`ayri saxix hadisni yod bilgan. u 1080 ta muhaddisdan hadis eshitgan, undan esa 90 ming kishi ishonarli hadislarni eshitgan. buxoriydan boy ilmiy va ijodiy meros qolgan. uning "al-jome’ as-saxix", "al adab al-mufrad", "at tarix al-kabir", "at tarix as-sagiyr", "al-kiroat xalfal imom, "o`rta tarix", "katta to`plam", "hadya kitobi" nomli asarlar qolgan. bulardan "al-jome’ as-saxix" eng mashhur bo`lib, unga 600 ming hadisdan 7275 ta eng saxih hadislar kiritilgan. mashhur muxaddislardan yana biri abu iso at - termiziy (824-892) yoshligidan hadis ilmiga qiziqadi. u 850 yildan sayohatga chiqib, makka, madina, iroq, xurosonda buladi, ilmi hadis, fikx, qiroat, tarixni o`rganadi. ko`plab hadislar to`playdi, al-buxoriyga shogird bo`ladi. uning mashhur asarlaridan: "al-jome’ as-saxix" (sunnan), "ash - shamoil an-nabaviya" (payg`ambarlarning alohida fazilatlari), "vl-ilal fi-l-xadiys" (hadislardagi illatlar va og`ishlar haqida). hadislarda ta’lim - tarbiya, odob - axloq haqidagi fikrlar juda ko`plab uchraydi. …

5 / 8

. xi asrlarda esa movarunnahr (o`rta osiyo), musulmon davlatlari xalqlari hayotida keng yoyildi. unda falsafiy - axloqiy, ijtimoiy -siyosiy qarashlar va g`oyalar mujassamlashgan. tasavvuf ta’limotiga ko`ra, dunyo butun olam xudoning mujassamlanishi. xudo barcha narsalarda mavjud, narsalar esa xudoda mavjud. inson ham bir kuni xudo bilan qo`shiladi. sufiylik ta’limotining nazariy jihati olloh ishqi uchun fidoyilik bo`lsa, amaliyot esa unga sadoqatlilikdir. sufiylik turli ko`rinish va oqimlarda namoyon bo`ladi. o`rta osiyoda tasavvuf ta’limotining paydo bo`lishi yirik mutafakkir, "shayxlar shayxi" yusuf xamadoniy (1048-1140) nomi bilan bog`liq. uning ta’limoticha kishi butun fikrini olloh visoliga yetishishga bag`ishlashi, bu yo`lda halollik bilan kun kechirishi, mehnat qilishi, har tomonlama kamolga yetishi kerak, shular ahli tasavvuv bo`ladi. o`zi ham olloh vasliga yetishishga harakat qiladi, o`z kamolotini oshirib boradi, kuplab shogirdlar yetishtiradi. sufiylikning birinchi oqimiga mansur xalloj, farididdin attor, jaloliddin rumiylar ham mansub bo`lib, ularning ta’limoticha, xudo har jihatdan komildir, eng oliy go`zallik, shodlik, baxt uning vaslidir, foniy bo`lishdir. sufiylar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"7-14 asrning birinchi yarimigacha o'rta osiyoda tarbiya maktab va pedagogik fikrlar." haqida

o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti topshiriq ish fan nomi: umumiy pedagogika guruh: 22-14 talaba: boymanova umida mavzu: vii asrdan xiv asrning birinchi yarmigacha o’rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogic fikrlar 1. sharq uyg`onish davri va unda ta’lim - tarbiyaning taraqqiy etishi. a. farg`oniy, xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sinolarning umumpedagogik g`oyalari. b. mahmud qoshg`ariy, yusuf xos hojib, kaykovus, ahmad yugnakiy, az-zmaxshariy asarlarida ta’limiy - axloqiy g`oyalar. 2. tasavvuf ta’limotida ta’lim - tarbiya masalalari. islom dinining yoyilishi va uning ta’lim - tarbiyaga ta’siri. hadis ilmining paydo bo`lishi, uning yo`nalishlari, muxaddislar. vii asrdan keyingi pedagogik qarashlar va madaniyat haqida gapriganda shu ...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (63,7 KB). "7-14 asrning birinchi yarimigacha o'rta osiyoda tarbiya maktab va pedagogik fikrlar."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 7-14 asrning birinchi yarimigac… DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram