so`ngi yaqin o`n yilliklarda yusuf saryomiy hayoti va ijodining o`rganilishi

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662585951.doc αζαρ so`ngi yaqin o`n yilliklarda yusuf saryomiy hayoti va ijodining o`rganilishi o`zbek mumtoz adabiyotining eng keyingi davri hisoblangan xix asrning ii yarmi xx asr boshlarini o`rganish borasida talay ishlar qilindi. ayniqsa, bu davr adabiyotining xarakterli xususiyatlaridan bo`lgan ma`rifatchilikni tadqiq etishda bir qator yutuqlar qo`lga kiritildi. bu borada a.abdug`afurov, sh.yusupov, a.jalolov kabi e`tiborli mutaxassislarimizning tadqiqotlari buni ko`rsatib turibdi. shuningdek, bu davr adabiyoti ijtimoiy-fuqarolik motivlari nuqtai nazaridan ham keng tekshirildi va tekshirilmoqda. bu jihatdan professor b.qosimovning tadqiqotlari xarakterli. muhimi shundaki, xix asrning ii yarmi xx asr boshlari o`zbek adabiyotini tadqiq etish jarayonida ko`plab yangi-yangi nomlar o`rtaga tushmoqda. b.qosimov yuqorida tilga olingan «izlay-izlay topganim» tadqiqotida mazkur davrda yashab o`tgan 70 dan ortiq ijodkorning ro`yxatini keltirgan edi. ular, muallif aytganidek, hammasi ham bir xil mavqei, bir xil ijodiy taqdirga ega emas, albatta. lekin diqqatga sazovor joyi shundaki, ularning aksariyati sohibi devondirlar. katta bir qismi esa bevosita davrning ijtimoiy, siyosiy, madaniy voqealarida faol ishtirok …

avvuf adabiyotining xix asrning ii yarmi xx asr boshlarida yetishgan oliymaqom namoyandalari edilar. agarda behbudiy, fitrat, cho`lpon kabi o`zbek jadid adabiyotining mumtoz vakillari o`zlarining istiqlol haqidagi g`oyalari bilan sho`ro adabiyotshunosligi andozalariga sig`may undan chetda tutilgan bo`lsalar, haziniy va saryomiy kabi ijodkorlar asarlarida diniy aqidalar, so`fiyona-mistik g`oyalarga keng o`rin berilgani tufayli adabiyotimiz tarixidan surib chiqarilgan edilar. nihoyat, adolat tiklanib, haqiqat qaror topib xalqimiz mustaqillikni qo`lga olgach, ular o`z mavqelariga yarasha adabiyotga qaytarilmoqda. mana shunday shart-sharoitlarda yusuf saryomiy hayoti va ijodini har tomonlama o`rganish hamda xolis baholash bugungi adabiyotshunoslik fanimizning kun tartibida turgan masalalaridandir. yusuf saryomiy hali hayot vaqtidayoq keng xalq ommasi orasida tanilgan va uning ijodiga bo`lgan e`tibor kuchaygan edi. shoir ijodiga bo`lgan munosabatning natijasi o`laroq, uning asarlari o`sha davrda tuzilgan qo`lyozma va toshbosma bayoz-majmualarga («bayoz» 1893, «bayoz» (1907), «armug`oni xislat» (1911), «bayozi muhallo» (1912), «bayozi gulshani ash`or» (1912), «bayozi haziniy» (1912)) kiritiladi. shu jihatdan mazkur bayozlarga saryomiy ijodiy merosini to`plash …

qatorida o`n besh ijodkorning (muhammad solih qoraxo`ja o`g`li, qafol jomi, akmalxonto`ra, ulfat sobirbek maxdum, almaiy, dilkash, mirahmadxon, miskin, kamiy, sidqiy xondayliqiy (shavkat), axtariy, yunusjon shig`ovul (g`oyib), zarifqori, furqat, tajalliy (dehlaviy) nomini tilga oladi va ular haqda ixcham ma`lumotlar berib o`tadi. yusuf saryomiyning oila muhiti, yoshligi, zamondosh shoirlar bilan munosabati, koshg`ar safari, iste`dodi qirralari, badihago`yligi, hajvga moyilligi haqida ibratli misollar keltiradi. saryomiy ijodiga bo`lgan e`tibor uning vafoti (1912-13) yillardan keyin bir muncha ortdi. 1914 yilda shoir tavallo saryomiy asarlarini yig`ib, «devoni mavlaviy yusuf saryomiy» deb nomlangan majmua tuzdi. bu hozirgacha shoir ijodiy merosini o`rganishda asosiy va yagona manba sifatida xizmat qilmoqda. yusuf saryomiy hayoti va ijodini o`rganish, uning ayrim asarlarini ommalashtirish ishlari qisman sobiq hokimiyati yillarida amalga oshirildi. saryomiyning hayoti va ijodi haqidagi ba`zi ma`lumotlarni to`plab, uni o`z tazkirasiga kiritgan tadqiqotchi taniqli ma`rifatparvar po`latjon qayyumiy bo`ldi. qo`qonlik bu mashhur adabiyot muhibi y.saryomiyni o`z davrining iste`dodli shoirlaridan shoiri sifatida baholadi va uning …

uchun u haqda maxsus fasl yo`q. lekin saryomiy o`z davrining xos shoiri edi. toshkentda tez-tez bo`lib turardi. birgina toshkent emas, umuman turkiston adabiy-madaniy hayotida katta mavqega edi. qolaversa, saryomiyning toshkentlik taniqli shoirlar kamiy, muztarib, almaiy kabilar bilan yaqin aloqasi bor edi. mashhur tavallo uning bevosita shogirdi edi. uning taxallusni ham saryomiyning o`zi qo`yib bergan edi. yusuf saryomiy haqidagi ma`lumotlar mazkur shoirlarning biografiyalariga oid sahifalarda tez-tez uchraydi. mo`minjon toshqin umuman olganda, yusuf saryomiyni shoir sifatida chuqur hurmat qilgan va o`zining boshqa asarlarida ham uning nomini tilga olib o`tishga harakat qilgan. masalan, «turmush urinishlari» asarida yoshlik yillarini eslar ekan, yusuf saryomiy nomini tez-tez tilga oladi. 60-yillar madaniy adabiy merosni o`rganishda ma`lum darajada oldinga siljish yillari bo`ldi. badiiy ijodda a.oripov, e.vohidov, o`.hoshimov, sh.xolmirzayev kabilar nomi bilan xarakterlangan yosh ijodkorlar paydo bo`lganidek, adabiyotshunoslikda ham, jadidchilik davrini o`rganish, diniy-tasavvufiy yo`lda ijod etgan shoirlarni tadqiq etish ko`zga tashlana boshlandi. eng muhimi, ko`p asrlik o`zbek adabiyotini «boy-kambag`al» …

ofotga yov she`riyat» deb nomlangan she`riy to`plam nashrdan chiqdi. to`plamga saryomiy g`azallaridan ayrim namunalar kiritilganligi shoir ijodini ommalashtirish borasidagi foydali ishlardan bo`ldi. 90-yillarga kelib yusuf saryomiy hayoti va ijodini o`rganish o`ziga xos yangicha tus oldi, ancha rivoj topdi. bu o`rinda professor b.qosimovning ma`lum xizmatlarini qayd etmoq lozim. uning shoir hayoti va ijodi bilan bog`liq ayrim masalalarni o`rtaga qo`yishi va adib biografiyasiga aniqliklar kiritishga urinishi, saryomiy asarlarini ommalashtirish sohasidagi xizmatlari yusuf saryomiy hayoti va ijodiy merosini o`rganishda, targ`ib etishda keyingi yangiliklardan bo`ldi. shoirning 150 yillik yubileyi munosabati bilan o`tkazilgan tadbirga tayyorgarlik davrida sayramda ham o`z yurtdoshlari ijodini o`rganish va sayramliklar orasida keng yoyish borasida ancha ishlar qilindi. ayniqsa, m.mirxoldorovning «yusuf saryomiy» kitobchasining bosilib chiqqanligi bu boradagi ko`zga ko`rinarli ishlardan bo`ldi. mirahmad mirxoldorovning mazkur risolasi 27 sahifali bo`lib, muallif shoirning hayot yo`li haqida qisqacha ma`lumot beradi va 18 ta she`rni e`lon qiladi. so`z boshi maqolada shoirning hayot yo`li, ijodining umumiy xususiyatlari haqida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so`ngi yaqin o`n yilliklarda yusuf saryomiy hayoti va ijodining o`rganilishi"

1662585951.doc αζαρ so`ngi yaqin o`n yilliklarda yusuf saryomiy hayoti va ijodining o`rganilishi o`zbek mumtoz adabiyotining eng keyingi davri hisoblangan xix asrning ii yarmi xx asr boshlarini o`rganish borasida talay ishlar qilindi. ayniqsa, bu davr adabiyotining xarakterli xususiyatlaridan bo`lgan ma`rifatchilikni tadqiq etishda bir qator yutuqlar qo`lga kiritildi. bu borada a.abdug`afurov, sh.yusupov, a.jalolov kabi e`tiborli mutaxassislarimizning tadqiqotlari buni ko`rsatib turibdi. shuningdek, bu davr adabiyoti ijtimoiy-fuqarolik motivlari nuqtai nazaridan ham keng tekshirildi va tekshirilmoqda. bu jihatdan professor b.qosimovning tadqiqotlari xarakterli. muhimi shundaki, xix asrning ii yarmi xx asr boshlari o`zbek adabiyotini tadqiq etish jarayonida ko`plab yangi-yangi nomlar o`rtag...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "so`ngi yaqin o`n yilliklarda yusuf saryomiy hayoti va ijodining o`rganilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so`ngi yaqin o`n yilliklarda yu… DOC Бесплатная загрузка Telegram