navoiy va bobur hayoti, ijodining o`ziga xos xususiyatlari

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662838428.doc αζαρ navoiy va bobur hayoti, ijodining o`ziga xos xususiyatlari «buyuk ajdodlarimizning ishlari va jasoratlari tarixiy xotiramizni jonlatirib, yangi fuqorolik ongini shakllantirmoqda. axloqiy tarbiya va ibrat manbaiga aylanmoqda» i.karimov reja: 1. navoiyning ijodiy merosi 2. boburning ijodiy merosi 3. navoiy va bobur ijodidagi o`ziga xos xususiyatlar 4. navoiy va bobur asarlarida husayn bayqaro timsoli 5. navoiy va boburning adabiy-tanqidiy qarashlari inson umrini sharli ravishda 4 qismga bo`lsak, navoiy o`sha 4 qismning bir qismini davlat va jamoat ishlariga, 3 qismini esa ilmiy va badiiy ijodga bag`ishlaganday bo`ladi. bobur esa o`sha 4 qismning 3 qismini davlat va jamoat ishlariga 1 qisminigina ilmiy va badiiy ijodga bag`ishlaganday tuyuladi. shuning uchun bo`lsa kerakki, navoiy ijodiy merosi son va salmoq jihatdan bobur merosidan kattadir. bu haqda aniq tasavvur hosil qilish uchun ulardan qolgan merosni ko`zdan kechiralik. navoiy asarlari ro`yhati «ilk devon» (navoiy muxlislari tomonidan tuzilgan) «badoye-ul bidoya» «navodir-ul nihoya» «garoyib –us sig`ar» «navodir –us shabbob» …
2
xatti boburiy» «risolai qofiya» «harb ishi» «musiqa ilmi» boburshunoslikda uning bizgacha yetib kelmagan asarlari sifatida «xarb ishi», «musiqa ilmi» asarlari ko`rsatiladi. «boburnoma»ni ko`chirgan kotib, unga yozgan ilovasida shunday fikrlar aytgan. «va ul podshoh aruz va qofiyaga ham risolalari bor». bu bitikdan ma`lum bo`ldiki, boburning qofiya ilmiga oid risolasi ham bor, bu asar ham bizgacha yetib kelmagan. sho`ro davrida navoiyning 20 jildan iborat asarlar to`plami nashr etildi. ammo bu nashrda asarlarning debocha qismidagi xajd, na`tlar, munojatlar tushirib qoldirildi. shoirning diniy mavzudagi asarlari nashr etilmadi. istiqloldan so`ng esa navoiy asarlari to`plamining 20 jildlik to`liq nashri yuzaga keldi. ana shunday gaplarni bobur asarlari nashri bo`yicha aytib bo`lmaydi. avvalo, boburning tehron devoni xali o`rganilmaganligini aytish zarur. shoirning e`lon qilingan she`rlar to`plami, analki, 1947 yilda samaylovich tomonidan nashr etilgan she`rlari ham to`liq aks ettirmagan. bundan tashqari, uning «boburnoma», «muxtasar» kabi asarlari bag`rida shoir she`rlar to`plamiga kirmagan 200 misradan ortiq turkiy va forsiy baytlar bor. har …
3
rasvo mabod, hech mahbube chu tu berahmu beparvo mabod bobur turkiy, fors , urdu tillarida ijod qilgan. shoir 1499-1500 yil voqealari haqida «boburnoma»da so`zlar ekan: «ul mahallar biror bayt forsidan aytur edim»,-deb yozadi. shu yillarda bobur turkiy tilda ham baytlar aytgan.mana shulardan biri: ne borurg`a quvvatim bor, ne turarg`a toqatim, bizni bu xolatga sen qilding giriftor, ey ko`ngil. boburning turkiy tildagi tuganl she`ri qachon yozilgan? u 1500-1501 yillar haqida so`zlar ekan, mulla binoiy haqida ma`lumot beradi. binoiy bobur nomiga kuy bastalaydi va shu munosabat bilan bir ruboiy aytiladi. «ul frsatlarda biror, ikkiror bayt aytur edim. vele g`azal tugatmaydur edim. birgina ruboiy aytib yubordim. ruboiy: ishlar bari ko`ngildagidek bo`lg`usidir, in`omu vazifa bori buyruqg`usidir. ul g`allau muhmolki deb erding, berdim, muhmalg`a bo`yu g`amidin uy to`lg`usidir. boburning turkiy tildagi birinchi tugal g`azali 1501-1502 yillarda yozilgan. «ul g`azalkim, tugatdim, ushbu kun yurtta tugatdim. ul tugatgan g`azal budur: jonimdin o`zga yori vafodor topmadim, ko`nglimdin o`zga …
4
ida, maxsus tayyorgarlik asosida yozilsa, boburning qator she`rlari badiha yo`li bilan, goh ot ustida goh jangdan so`ng va boshqa xolatlarda yaratilgan. navoiy va bobur lirikasidagi yana bir o`ziga xoslik lirik qahramonga dahldordir. ma`lumki, navoiy uylanmay o`tgan. shunday bo`lsa-da, uning she`rlarida visolga bo`lgan ishtiyoq, kutish dashlari azobi, hijron bahosi, visol quvonchi singari tuyg`ular shunday tiniq tasvirlanganki, bularning hammasi shoirning tasavvur lavhalari xolos. boburning ko`pgina she`rlarining lirik qahramoni bevosita shoirning o`zidir. muyassar bo`lmasa boshimni qo`ymoqlik oyog`iga boshimni olib, ey bobur oyoq otguncha ketgaymen. navoiy va boburning bir mavzudagi she`rlarini kuzatganimizda, ular ijodidagi o`ziga xoslik yanada ravshan ko`rinadi. yorliq-ro`mol haqida navoiyda ham, boburda ham g`azal bor. xuddi shu mavzuda lutfiyda ham g`azal bor. lutfiy va bobur g`azallarida lirik qahramonning yor ro`moliga havasi, hasadi keladi. negaki, ro`mol yorning boshiga o`ralib, uning qaro sochlaridan silash, yuziga, bo`yniga tegish baxtiga muyassardir. afsuski, oshiq-bu baxtdan bebahra. navoiyning yog`liq haqidagi g`azalida esa lirik qahramon ma`shuqa uchun ro`mol tikmoqchi …
5
nga o`xshatmasin. bu masalada bobur ijodida o`ziga xoslik ko`rinadi. navoiy o`ziga murojaat etib, yor soni majnun (jinni) desa, tonmagin. jinni bo`lmasang, pariga oshiq bo`lasanmi, deydi: ey navoiy, tonma gar der ul pari majnun seni oshiq o`lg`aymu pariga ulki majnun bo`lmasa. bobur esa lirik qahramonning majnunga o`xshatmaydi, undan yuksak qo`yadi. boburning lirik qahramoni ishqda shunday barkamolki, agar majnun ishq istar bo`lsa uning izidan borsak, axir yo`l boshlovchi yo`lga boshlamasa, boshqalar adashib qoladiku! ishq istar bo`lsa majnun aylagay payrovligim yo`lni ne bilgay kishi to raznamo ko`rsatmagay navoiy va bobur o`z asarlarida juda ko`p tarixiy shaxslarga shohlarga , shoirlarga, turli toifadagi kishilarga munosabat bildirganlar. ularning o`sha tarixiy shaxslarga munosabatida ayricha qarashlar, o`ziga xos xususiyatlar mavjuddir. navoiy va bobur asarlarida husayn bayqaroga alohida munosabat bildirilgan. dastlab navoiyning husayn bayqaroga munosabatini ko`zdan kechiraylik. adabiyotshunoslar, tarixchilar bu ikki buyuk shaxs munosabatini o`rganganda, ko`proq ularning ijtimoiy hayotdagi munosabatlariga e`tibor berganlar. ular faoliyati shoh va vazir, shoh va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "navoiy va bobur hayoti, ijodining o`ziga xos xususiyatlari"

1662838428.doc αζαρ navoiy va bobur hayoti, ijodining o`ziga xos xususiyatlari «buyuk ajdodlarimizning ishlari va jasoratlari tarixiy xotiramizni jonlatirib, yangi fuqorolik ongini shakllantirmoqda. axloqiy tarbiya va ibrat manbaiga aylanmoqda» i.karimov reja: 1. navoiyning ijodiy merosi 2. boburning ijodiy merosi 3. navoiy va bobur ijodidagi o`ziga xos xususiyatlar 4. navoiy va bobur asarlarida husayn bayqaro timsoli 5. navoiy va boburning adabiy-tanqidiy qarashlari inson umrini sharli ravishda 4 qismga bo`lsak, navoiy o`sha 4 qismning bir qismini davlat va jamoat ishlariga, 3 qismini esa ilmiy va badiiy ijodga bag`ishlaganday bo`ladi. bobur esa o`sha 4 qismning 3 qismini davlat va jamoat ishlariga 1 qisminigina ilmiy va badiiy ijodga bag`ishlaganday tuyuladi. shuning uchun bo`lsa kerakki...

DOC format, 2.1 MB. To download "navoiy va bobur hayoti, ijodining o`ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: navoiy va bobur hayoti, ijodini… DOC Free download Telegram