so`fizoda hayoti va ijodi (1869-1937)

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662585960.doc αζαρ so`fizoda hayoti va ijodi (1869-1937) reja: 1. so`fizodaning hayoti va ijodini o`rganilish tarixi. 2. so`fizodaning hayot yo`li. 3. so`fizoda she`riyati. so`fizoda – ma`rifatparvar shoir. 4. so`fizoda ijodining milliy uyg`onish davri adabiyotida tutgan o`rni. so`fizoda xx asr boshlaridagi ijodi va faoliyati bilan xalqimizning milliy va ijtimoiy uyg`onishiga salmoqli hissa qo`shgan, 20-yillardagi she`rlari bilan esa yangi o`zbek poeziyasini yaratishda samarali xizmat qilgan shoirlarimizdandir. so`fizoda hayoti va ijodiga adabiyotimizda 30-yillardayoq e`tibor qaratila boshlangan. abdulla avloniy 1933 yili nashr ettirgan o`rta maktablarning vii o`quv yili uchun tuzgan «adabiyot xrestomatiyasi» dan so`fizoda ijodiga maxsus joy ajratilgan. jumladan, shoirning «madaniy makiyonlar» she`rini «proletar diktaturasi davri adabiyoti» namunasi sifatida bergan edi. umuman olganda esa, so`fizoda ijodi haqida yozilgan maqolalar 20-yillarda ham uchraydi. masalan, lutfulla olimiy 1925 yilda u haqda maqola yozgan. 1934 yilda esa miyon buzruk solihov «so`fizoda va uning ijodi» degan kitobcha chop ettirdi. 1935 yilning 29 yanvarida so`fizodaning tug`ilganiga 65 yil to`lishi munosabati …

qo`shnisi manzura otin qo`lida savod chiqaradi, so`ng mahallasidagi eski maktabda ta`lim oladi. so`fizoda adabiyot dargohiga 90-yillarda kirib keldi. 1893-1898 yillarda qo`qonda yashab, muqimiy to`garagida faol qatnashishi shoirning dunyoqarashining shakllanishida, badiiy mahoratining o`sishida o`ziga xos maktab bo`ldi. juda qisqa muddat ichida oddiy pichoqchi egamberdi so`fining o`g`li muhammadsharif «vahshiy», «so`fizoda» taxalluslari bilan butun farg`ona vodiysida shuhrat topdi. lekin ijtimoiy tuzum homiylarini sharmanda qiluvchi hajviyalari shoir boshiga katta tashvish olib keldi. uni «dahriy» deb e`lon qildilar. unga «beadab», «badasl» degan tavqi la`nat tamg`asi bosdilar. bu hali hammasi emas edi. uni qatl etishni lozim topdilar. shoir qochishga va natijada 1900-1913 yillarda ona diyoridan uzoqda darbadar hayot kechirishga majbur bo`ldi. o`rta osiyoning butun shaharlarini kezib chiqdi. tiflis, baku, arabiston, hindiston, turkiyada bo`ldi. biroq shoir qayerda bo`lmasin, baribir ona diyoriga qaytishdan umid uzmadi. u o`z she`rlari bilan kavkaz va orenburg matbuotida, toshkentda chiqadigan «turkiston viloyatining gazeti», «sadoyi turkiston» gazetalarida faol qatnashib turdi. nihoyat, 1913 yilning oxirlarida …

lar, berib pora, pristavlarni topgan chustilar, bizlar. deb boshlanadigan, o`tkir kinoya va qochiriqlarga to`la bo`lgan she`ri bosilib chiqdi. unda so`fizoda maktab yopilishi voqeasini quruq qayd qilibgina qo`ya qolmadi, balki masalani chuqurroq tahlil qildi. maktab bahonasida, chust masalida, umuman, turkiston miqyosida fikr yurgizib, u yerdagi toqat qilib bo`lmaydigan turmush manzaralarini chizib berdi: duo qilsin dedik, qizlarni sotdik oqsoqollarga valekin qilg`uchi olamni vayron chustilar, bizlar. ko`ring insofni, pulsiz kambag`al, qirq yoshida bo`ydoq, dahi bir chorasiz, har yerda sarson chustilar bizlar. she`r hukumat vakillarini larzaga soldi. shoirga nisbatan ta`qib va taz`yiqlar boshlandi. uni qamadilar, oyog`idan sudrab sazoyi qildilar. ulamolar: «vahshiy uchun baqqol mol sotmasun, sartarosh sochini olmasun, choyxona va yig`inlar uni tag-joydan mahrum qilsunlar», - deb fatvo berdilar. oqibatda shoir o`z vatanidan bosh olib chiqib ketishga majbur bo`ldi. u o`z alamli dardini she`rlarda aks ettirdi: quvdi meni johillar o`shandog` vatanimdan lekin quva olmas suhanimni dahanimdan. so`fizoda dastlab o`z zamondoshlari, safdoshlari singari ma`rifatparvar shoir …

ish davrining yirik namoyondasidir. shoir tutqun, jirkanch jamiyatda she`riyatning o`tkir, g`oyaviy qurol bo`la olishini chuqur his etdi. qalamini haqiqat yo`lida boyu amaldorlar, mahalliy hukumat vakillarining kirdikorlarini ochishga qaratadi: berahm, bag`ritosh, jafokash burgalar, berding manga ko`p buncha ham ozor burgalar. har yonga urib oh ila o`zni sitamingdan ag`nab chiqaman kechasi bedor burgalar. so`fizoda hayotidagi har bir yangi hodisaga o`zining faol munosabatini bildirib bordi. saylov yer islohoti, xotin-qizlar ozodligi haqida she`rlar yozilib, xalqni hushyor bo`lishga chaqiradi, uning mohiyatini keng xalqqa tushuntirdi. uning «qalaysizlar» she`ri jamiyatning bir-biridan iqtisodiy jihatdan farqlanadigan ikki tabaqasi tilidan yozilgan bo`lib, har bir tabaqa fikri o`z tili, ya`ni har bir tabaqa uchun xos bo`lgan lug`at tuzilishi va shevalari bilan ifodalanadi. shoir ayollarni yevropa madaniyatiga chaqiribgina cheklangan emas. u ayollarni jamiyatning faol quruvchisi, bunyodkori bo`lishga undaydi va ilm olishi ular uchun eng yaxshi ziynat deb hisoblardi: muncha yomon sho`rladi peshonalar, qizlarimiz joriyayi xonalar. siz edingiz jonlara jononalar, qadringizni bilmadi debonalar. …

arjon misolidan o`pay. shoirning 10-yillar she`riyati markazida zulmatga chulg`angan vatan tashvishlari turadi: vatan zamindan o`tu ko`zlarim, saqfinda qon og`lar, na yolg`iz ko`zlarim, majruh o`lan jismimda jon og`lar. shoir jafokash el ahvoliga razm tashlaydi. umri asoratda o`tayotgan mas`uma cho`ri qizlar, eshik oldida termulib turgan sho`r peshona onalar shoirni iztirobga soladi. shu bois, ularning insoniylik haq-huquqini himoya qilib chiqadi va o`z zamondoshiga qarata: qo`lingdan kelsa, yotgan kambag`alni tur deb uyg`otgil, qarab ko`r, shoxu bargu meva asli bir shajardandur deb hitob qiladi. shunday qilib, shoir ijodiyoti o`ziga xosligi bilan, serqirra va sermazmunligi bilan ajralib turadi. adabiyotlar: 1. avaz o`tar o`g`li. «devon». t, 1976 yil. 2. y.yusupov «avaz». t, 1954 yil. 3. y.yusupov «xorazm shoirlari». t, 1967 yil. 4. v.mirzayev «avaz o`tar o`g`li. hayoti va ijodi». t, 1961 yil. 5. «avaz». saylanma. t, 1984 yil. 6. «ayyomiy». saylanma. t, 1984 yil. 7. n.qobulov, v.mo`minova, i.haqqulov «avaz va uning adabiy muhiti». t, 1987 yil. 8. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so`fizoda hayoti va ijodi (1869-1937)"

1662585960.doc αζαρ so`fizoda hayoti va ijodi (1869-1937) reja: 1. so`fizodaning hayoti va ijodini o`rganilish tarixi. 2. so`fizodaning hayot yo`li. 3. so`fizoda she`riyati. so`fizoda – ma`rifatparvar shoir. 4. so`fizoda ijodining milliy uyg`onish davri adabiyotida tutgan o`rni. so`fizoda xx asr boshlaridagi ijodi va faoliyati bilan xalqimizning milliy va ijtimoiy uyg`onishiga salmoqli hissa qo`shgan, 20-yillardagi she`rlari bilan esa yangi o`zbek poeziyasini yaratishda samarali xizmat qilgan shoirlarimizdandir. so`fizoda hayoti va ijodiga adabiyotimizda 30-yillardayoq e`tibor qaratila boshlangan. abdulla avloniy 1933 yili nashr ettirgan o`rta maktablarning vii o`quv yili uchun tuzgan «adabiyot xrestomatiyasi» dan so`fizoda ijodiga maxsus joy ajratilgan. jumladan, shoirning «madaniy makiyo...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "so`fizoda hayoti va ijodi (1869-1937)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so`fizoda hayoti va ijodi (186… DOC Бесплатная загрузка Telegram