emigratsiya hodisasi

DOCX 33 pages 3.6 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

8-mavzu. yallig‘lanishda emigratsiya hodisasi. reja: 1. emigratsiya nazariyalari. 2. emigratsiya hodisasining yallig‘lanish reaksiyasi rivojlanishidagi ahamiyati. 3. fagotsitoz va xemotaksis jarayonlarini stimullashda yallig‘lanish mediatorlarning ahamiyati. 4. leykotsitlar emigratsiyasida fizik kimyoviy siljishlar ahamiyatini danilevskiy tajribasi orqali o‘rganish. leykotsitlarning tomirlardan to‘qimaga o‘tishiga ularning emigratsiyasi deyiladi. leykotsitlarning yallig‘langan to‘qimaga o‘tishi arterial giperemiya davrida boshlanib, venoz giperemiya va staz davrida avjiga chiqadi. leykotsitlar ko‘payayotgan biriktiruvchi to‘qima hujayralari bilan birgalikda infiltrat hosil qiladi. xosil bo‘lgan infiltrat va ekssudat suyuqlig‘i yallig‘langan to‘qimada shishni keltirib chiqaradi. leykotsitlar emigratsiyasi 3 bosqichdan iborat: leykotsitlarning tomir devori bo‘ylab turishi - leykotsitlar qon tomir devorining yallig‘lanish o‘chog‘iga qaragan tomonidagi devor oldi plazmatik qavatida go‘yo tomir devoriga yopishgandek to‘planadi. leykotsitlarning endoteliy devoridan chiqishi. leykotsitlarning yallig‘lanish o‘chog‘i tomon xarakati. i. i. mechnikov leykoiitlarning tomirdan chiqish tartibini o‘rganib, yallig‘lanish o‘chog‘iga birinchi bo‘lib polimorf yadroli leykotsitlar, so‘ng monotsitlar va limfotsitlar chiqishini aniqladi. leykotsitlar chiqishidan oldin ularning tomir ichki devoriga yaqin qatlamidagi xarakati va tomir devori oldida …

2 / 33

arlar yallig‘lanish o‘chog‘ida kechroq paydo bo‘ladi. pyal lar chiqishi 2-8 daqiqa davom etadi, ularning emigratsiyasi 6 soatdan keyin nihoyatda kuchayadi. mononuklearlar emigratsiyasi esa shikastlangandan 6 soat o‘tgach boshlanib, 24 soatdan so‘ng kuchayadi. emigratsiyaning qay tartibda ketishiga yallig‘lanish o‘chog‘idag‘i muhit (rn) ham ta’sir ko‘rsatadi. menkin bergan ma’lumotlarga qaraganda yallig‘lanish o‘chog‘ida rn 7,4-7,2 bo‘lganda pyal to‘planadi, rn 7,0-6,8 bo‘lganda ko‘proq mono- va limfotsitlar to‘planadi. yallig‘lanish o‘chog‘ida rn 6,7 ga tushganda barcha leykotsitlar xalok bo‘lib, yiring hosil qiladi. leykotsitlar emigratsiyasida xemotaksis holati, ya’ni kimyoviy sezgirlikning bo‘lishi katga axamiyatga ega. musbat va manfiy xemotaksis farkdanadi. musbat xemotaksis xususiyatiga ega bo‘lgan moddalar leykotsitlarning yallig‘langan to‘qima tomon harakatini rag‘batlantiradi. bularga to‘qima parchalanishining mahsulotlari - polipeptidlar (menkin ularni leykotoksinlar deb atagan), ba’zi globulinlar, adenin nukleotidlar, mikroblarning mahsulotlari (bakterial endotoksinlar) hamda antigen va antitanalarning o‘zaro ta’siridan hosil bo‘luvchi moddalar kiradi. antigen-aititananing o‘zaro ta’sirida komplementning termoglobin komponenti s3a va s5 hosil bo‘ladi. xemotaksisni streptokinaza ham rag‘bat-lantiradi. bunda s3a va …

3 / 33

krein fermentlari, ilazminog‘en faollashtiruvchisi) xemotaksisni rag‘-batlantiradi. leykotsitlar emigratsiyasida ularning zaryadi o‘zgarishi ham ahamiyatga ega. a. d. ado (1961) keltirgan ma’lumotlarga ko‘ra qonda leykotsitlarning zaryadi 14,6 millivoltga, yallig‘lanish o‘chog‘ida esa atigi 7,2 millivoltg‘a teng. endoteliydan o‘tgan leykotsitlar birmuncha vaqt bazal membrana oldida to‘xtab, fer-mentlar (ayiiqsa, kollagenaza) ta’sirida bazal membranani par-chalab, yallig‘lanish o‘chog‘iga o‘tadi va u erda to‘planadi (a. i. strelkov, 1982). emigratsiya bo‘lgan leykotsitlarning hujayraviy tarkibi yallig‘lanishni vujudga keltirg‘an etiologik omilga, jarayonning davomiyligiga, to‘qima muhitining fizik-kimyoviy o‘zgarishig‘a va yallig‘lanishga uchragan to‘qimaga bog‘liq. masalan, yallig‘lanishni yiringlatuvchi mikroblar (stafilokokklar, streptokokklar) chaqirsa, yallig‘lanish o‘chog‘ida neytrofil lsykotsitlar ko‘payadi, agar allergenlar yoki gelmintlar qo‘zg‘atsa yallig‘lanish o‘chog‘ida eozinofillar ko‘p mikdordabo‘ladi. surunkali yallig‘lanishda (sil, zaxm va boshqalar) yallig‘lanish o‘chog‘ida limfotsitlar va monotsitlar ko‘p bo‘ladi. leykotsitlarning yallig‘lanish o‘chog‘idagi asosiy vazifasi yallig‘lanish paydo qilgan genetik yot zarralarni, turli agentlar (to‘qimalar parchalanishi tufayli hosil bo‘lgan mahsulotlar) ni qamrab olish, emirish va hazm qilishdan iborat. i. i. mechnikov barcha fagotsitoz qobiliyatli hujayralarni …

4 / 33

ir. leykotsitlar yot moddalarni hazm qiladi, bakteriya va boshqa infeksion agentlarni o’ldiradi va nekrotik to’qimalarda hamda begona substansiyalardan tozalaydi. leykotsitlarning yana bir ta’siri ular mikroblarni o;ldirishdan tashqari sog;lom to’qimalarni ham zararlashi va yallig’lanish jarayonini uzoq vaqt davom etishiga sabab bo’lishi mumkin. shunung uchun organizmning ximoya reaksiyasida tekshirish va control qilish mexanizmi ishlab, bu mexanizm tufayli leykotsitlar kerak vaqtda va kerakli joyda aktivlashtiriladi (zararlovchi agent va o’lik to’qimaga javoban). shu sababli septik shokda leykotsitlarning system aktivlanishi og’ir oqibatlarga olib kelishi mumkin.[footnoteref:2] [2: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 75] leykotsitlarni jalb qilinishi leykotsitlar normada qonda aylanib yuradi, yallig’lanish jarayonida esa ular odatda qon tomiridan tashqarida bo’ladigan zararlovchi agent yoki zararlangan to’qimaga olib kelinadi. leykotsitlarni vaskulyar oqimdan ekstravaskulyar bo’shliqqa jalb qilinishi quyidagi etaplarni o’z ichiga oladi: (1) leykotsitlar migratsiyasi va qon tomir devori bo’ylab sirg’anishi; (2) endoteliyga qattiq adgeziyasi; (3) endothelial hujayralar o’rtasidan transmigratsiyasi; va (4) interstitsial …

5 / 33

bu hujayralar leykotsitlarni bog’lab oladi va ularni bir biridan ajratadi va shunday qilib endoteliy yuzasida leykotsitlar irg’itilib harakatlantiriladi va bu jarayon sirg’anish deyiladi. kuchsiz va o’tkinchi sirg’anishga jalb qilingan o’zaro aloqa selektin oilasiga kiruvchi ageziv molekulalar orqali ta’minlanadi (jadval 2–2). selektin eritrotsitlar va endoteliy yuzasidagi retseptorlar bo’lib o’zida shakarni biriktirib oladigan ekstrasellulyar domen saqlaydi (lektin nomi shundan kelib chiqqan). bu oilaning 3ta a’zosi bor: endoteliydagi e-selektin (cd62e deb ham ataladi); endoteliumda va trombotsitlardagi p-selektin (cd62p); va ko’p leykotsitlar yuzasidagi l-selektin (cd62l). selektinlar sialylatik oligosaxaridlar bilan bog’lanadi (masalan sialyl-leykotsitlardagi lewis x) va ular turli hujayralardagi mutsinga o’xshash glikoproteinlar orqali mahkamlanadi. endoteliy selektinlari kam miqdorda yoki aktivlashmagan endoteliylarning barchasidayam selektinlar uchramaydi va sitokinlar va boshqa mediatorlar stimulyatsiyasidan so’ng ko’p regulyatsiyalanadi. shuning uchun infeksiya yoki zararlangan to’qima bor joyda (mediatorlar produksiya qilinadugan joyda) leykotsitlarning ko’p miqdorda bog’lanishi chegaralangan. masalan, aktivlanmagan endoteliy hujayralarida p-selektin asosan hujayra ichida weible-palad tanachalarida topiladi; shunga qaramay gistamin mediatori …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "emigratsiya hodisasi"

8-mavzu. yallig‘lanishda emigratsiya hodisasi. reja: 1. emigratsiya nazariyalari. 2. emigratsiya hodisasining yallig‘lanish reaksiyasi rivojlanishidagi ahamiyati. 3. fagotsitoz va xemotaksis jarayonlarini stimullashda yallig‘lanish mediatorlarning ahamiyati. 4. leykotsitlar emigratsiyasida fizik kimyoviy siljishlar ahamiyatini danilevskiy tajribasi orqali o‘rganish. leykotsitlarning tomirlardan to‘qimaga o‘tishiga ularning emigratsiyasi deyiladi. leykotsitlarning yallig‘langan to‘qimaga o‘tishi arterial giperemiya davrida boshlanib, venoz giperemiya va staz davrida avjiga chiqadi. leykotsitlar ko‘payayotgan biriktiruvchi to‘qima hujayralari bilan birgalikda infiltrat hosil qiladi. xosil bo‘lgan infiltrat va ekssudat suyuqlig‘i yallig‘langan to‘qimada shishni keltirib chiqaradi. leykotsitla...

This file contains 33 pages in DOCX format (3.6 MB). To download "emigratsiya hodisasi", click the Telegram button on the left.

Tags: emigratsiya hodisasi DOCX 33 pages Free download Telegram