yallig‘lanish patofiziologiyasi
Предварительный просмотр (5 стр.)
Прокрутите вниз 👇
![lan birga kelishi mumkin va zararlanish hattoki asosiy dominant bo’lib qolishi mumkin, agar reaksiya juda kuchli (kuchli infeksiyalarda), davomli bo’lsa (qachonki zararlovchi agent tezda o’lmasa) yoki yallig’lanishning himoyaviy xususiyati yetarli bo’lmay qolishi ham mumkin (qachonki reaksiya faqat zararlovchi agentning o’ziga qaratilgan bo’lsa masalan autoimmune kasalliklarda yoki allergic kasalliklarda). odamlardagi eng noxush kasalliklar bular yallig’lanishning yaroqsiz reaksiyasi asosidagi kasalliklar hisoblanadi, bular ko’pincha surunkali kasalliklardir. shunday qilib, yallig’lanish jarayoni tibbiyotdagi deyarli barcha kasalliklar asosida yotadi. organizmni himoyalaydigan leykotsitlar va plasma oqsillari normada qonda aylanib yuradi va yallig’lanish reaksiyasining maqsadi ularni infeksion jarayonga yoki zararlangan to’qimaga olib kelish. qo’shimcha ravishda qon tomir devori hujayralari, extracellular matritsadagi (ecm) hujayralar va oqsillar ham yallig’lanish jarayoni va qayta tiklanish jarayoniga jalb qilinadi (2-1 rasm). yallig’lanish jarayonini to’liq yoritishdan oldin biz ba’zi asosiy ma’lumotlarni yoritamiz. [footnoteref:1] [1: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 69] yallig’lanish jarayoni o’tkir yoki surunkali bo’lishi mumkin (jadval …](/media/previews/pages/preview_JjrjkeG.webp "yallig‘lanish patofiziologiyasi - Страница 2")
![to’qimaga kirganda yoki to’qima zararlanganda infeksiya yoki zararlangan to’qimalar organism hujayralari ko’pincha makrofaglar va yana papillyar hujayralar (dendritic), semiz hujayralar va boshqa hujayralar tomonidan seziladi. bu hujayralar yallig’lanish jarayonini stimullaydigan va regulyatsiya qiladigan molekulalar (sitokinlar va boshqa mediatorlar) sekretsiya qiladi.[footnoteref:2] [2: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 70] jadval 2–1 o’tkir va surunkali yallig’lanish jarayonining xususiyatlari yallig’lanish mediatorlar plazma oqsillari tomomonidan ham mikroblarga yoki zararlangan to’qimalar reaksiya sifatida ishlab chiqariladi. bu mediatorlarning ba’zilari plazmani va leykotsitlarni qon tomirdan zararlovchi agent joylashgan joyga sizib o’tishiga sabab bo’ladi. migratsiyalangan leykotsitlar aktivlanadi va zararlovchi agentni fagotsitoz yo’li orqali zararsizlantirishga harakat qiladi. aktivlashgan leykotsitlarning yomon tomoni organizmning sog’lom to’qimasini ham zararlab qo’yishi mumkin. yallig’lanishning tashqi belgilari: mahalliy haroratning ko’tarilishi (calor), qizarish (rubor), shish (tumor), og’riq (dolor) va gunksiyasining yo’qolishi (function laesa) muhim belgilar hisoblanadi. yuqoridagi belgilardan to’rttasi 2000 yildan ko’p yillar oldin rim ensiklopedisti celsus tomonidan tasvirlangan. celsus keyinchalik …](/media/previews/pages/preview_PiHy1C4.webp "yallig‘lanish patofiziologiyasi - Страница 3")
![rsizlantirilmasa jarayon surunkali tus olishi va turli patologik oqibatlarga olib kelishi mumkin.[footnoteref:3] [3: robbins and cotran pathologic basis of disease, ninth edition 2015y. page 71-72] o’tkir yallig’lanish o’tkir yallig’lanish javob reaksiyasi leykotsitlar va plazma oqsillari tomonidan zararlangan joyda qisqa vaqt ichida yuzaga chiqariladi. leykotsitlar yallig’lanish jarayonni boshlovchi, zararlovchi omillarni yo’qotuvchi va nekrotik to’qimadan tozalovchilar hisoblanadi. o’tkir yallig’lanish jarayoni 2 ta katta komponentdan iborat. (2–2 rasm): • qon tomir o’zgarishlari: qon tomirlar kalibrining o’zgarishi qon oqimini kuchaytiradi (vazodilyatatsiya) va qon tomirlari devoridan plazma oqsillarini o’tkazuvchanligi oshib ketadi (qon tomir o’tkazuvchanligining oshishi). qo’shimcha ravishda endoteliy hujayralari aktivlashadi va natijada leykotsitlar adgeziyasi va qon tomir devori orqali migratsiyasi oshadi. • hujayraviy o’zgarishlar: qon bilan aylanib yurgan leykotsitlarni emigratsiyasi va zararlanishni bartaraf etishga jalb qilinishi, ularni aktivlanishi, followed by activation of the leukocytes, zararlovchi omillarni bartaraf etish jarayonida leykotsitlarning o’limi. o’tkir yallig’lanish jarayonida jalb qilinadigan asosiy hujayralar bular neytrofillardir (polimorfyadroli leykotsitlar).[footnoteref:4] [4: robbins and …](/media/previews/pages/preview_LkJRwks.webp "yallig‘lanish patofiziologiyasi - Страница 4")
О "yallig‘lanish patofiziologiyasi"
“patologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua yallig‘lanish patofiziologiyasi. 7-mavzu. yallig‘lanish patofiziologiyasi. reja: 1. yallig‘lanish tushunchasi, uning biologik ahamiyati. 2. yallig‘lanishning rivojlanish bosqichlari. 3. yallig‘lanish o‘chog‘idagi rivojlanadigan qon tomir reaksiyalari va modda almashinuvining o‘zgarishlari. 4. kongeym tajribasi orqali baqaning ichak tutqichida mahalliy qon aylanishining buzilishi bosqichlarini va leykotsitlar emigratsiyasini kuzatish. barcha tirik organizmlardan infeksion agentlar va zararlangan to’qimalar kabi yod moddalarni bartaraf qilish talab qilinadi. bu funksiya yallig’lanish deb atalmish organizmning murakkab javobi orqali amalga oshiriladi. yallig’lanish jarayoni organizm hujayralari, qon tomirlar, oqsil va boshqa mediatorlarni jalb qilgan ...
Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (773,4 КБ). Чтобы скачать "yallig‘lanish patofiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.
DOCX
DOCX
DOC
DOCX
PPTX
DOC
PPT
PPTX
PPTX
DOCX
PPTX
DOC