"umumiy patologik anatomiya"

DOCX 107 pages 19.8 MB Free download

107 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.8 MB

File type DOCX

Pages 107

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 107

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi tibbiy ta'lim rivojlagtirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi bilim soxasi – ijtimoiy ta'minot va sog'liqni saqlash - 500000 ta'lim soxasi – sog'liqni saqlashi – 510000 “umumiy patologik anatomiya” o'quv qo'llaanma davolash ishi – 5510100 pediatriya ishi – 5510200 tibbiy pedagogika ishi – 5111000 tibbiy profilaktika ishi – 5510300 tibbiy biologiya ishi – 5510900 stomatologiya ishi – 5510400 ta'lim yo'nashlari uchun toshkent-2018 y. o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi tibbiy ta'lim rivojlagtirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman» «kelishildi» o'zr ssv fan va o'quv yurtlari o'zr ssv tibbiy ta'lim rivojlantirish markazi rivojlantirish markazi bosh boshqarmasi boshlig'i direktori ___________ u.s. ismailov _______ toshkent- 2018y. annotatsiya patologik anatomiya, tibbiyotning fundamental fanlaridan biri bo'lib, talabalarga patologik jarayonlarning mexanizmlari, kasalliklarning tarkibiy asoslari haqida tushuncha beradi. odam organizmida kechadigan jarayonlarni anglamay turib, u yoki bu simptomlarni tushunish, kasallikni davolashda to'g'ri yo'l topish mumkin emas. mazkur o'quv ko'llanma patologik anatomiya o'quv rejasiga mos ravishda tuzilgan …

2 / 107

fessor. o'quv qo'llanma toshkent tibbiyot akademiyasi mmkning yig'ilishida muxokama qilingan. 2018y. «__»_______ protokol №___ o'quv qo'llanma toshkent tibbiyot akademiyasi ilmiy kengashda tasdiqlangan. 2018g. «___»________ protokol №___ ilmiy kengash kotibi g. ismailova o'quv qo'llanma o'zr ssv tibbiy ta'lim rivojlantirish markazi kengashida tasdiqlangan. 2018g. «___»________ protokol №___ 1 dars. «hujayra salomatlik va kasallik birligi sifatida. patologiyaga kirish. stress va zararli ta'sirlarda hujayra reaktsiyalari. hujayraning o'sish va differentsirovka adaptatsiyasi». mavzuning ruhlantiruvchi ta'rifi:mavzuni bilish patologik anatomiyanig umumiy kursi (o'smalar) va xususiy kursini o'zlashtirish uchun kerak, bundan tashqari, klinik fanlarni o'rganayotganda hamda shifokorning amaliyotida klinik-anatomik analiz qilishda zarurdir. darsnig asosiy maqsadi: hujayra adaptatsiyasinig mohiyatini anglash, uning rivojlanish mexanizmi, funktsional ahamiyatini bilish, hamda bu jarayonlarni (gipertrofiya, atrofiya, metaplaziya) morfologik ko'rinishiga ko'ra farqlay olish. darsning aniq maqsadlari: 1. adaptatsiyaning mohiyatini anglash; 2. adaptatsiya jarayonlarining bosqichlarini bilish, ularning morfologik tasnifini berish; 3. har xil adaptatsiya jarayonlarini sanay bilish va ularning rivojlanish mexanizmlarini tushuntirish; 4. makroskopik, mikroskopik va ultrastrukturaviy …

3 / 107

atrofiya, shakllari, rivojlanish mexanizmlari, morfologik tasnifi, funktsional ahamiyati; 8. metaplaziya haqida tushuncha, uningmorfologik tasnifi. terminologiya ageneziya –ontogenez buzilishi oqibatida organning mutlaq bo'lmasligi. atrofiya (a – istisno, inkor, trophe – oziqlanish) – hujayra, to'qima, organlar hajmining tiriklikdagi kichrayishi. aplaziya – organ ilk kurtak sifatida saqlangan. geterotopiya – to'qimaning notipik joyda bo'lishi, siljishi. gipoplaziya – organ to'liq (normal) rivojlanmasligi. gipertrofiya (hyper – ustiga, o'ta, trophe – oziqlanish) – hujayra, to'qima, organ hajmining kattalashishi. dizontogenez (disonthogenesis) –ontogenezning buzilishi. displaziya – hujayra atipiyasining hosil bo'lishi va gistoarxitektonikaning buzilishi bilan epiteliy(to'qimasi)ning proliferatsiya va differentsirovkaning yaqqol buzilishi. metaplaziya – (metaplasso – boshqasiga o'tish) – bir turdagi to'qimaning o'ziga o'xshash boshqa turga o'tishi. talabalar mustaqil ishining mazmuni: 1. gipertrofiyani adaptatsiya jarayoni sifatida “yurak gipertrofiyasi”, “prostata adenomasida siydik pufagi devori gipertrofiyasi” makropreparatlari misolida o'rganish. 2. giperplaziyani adaptatsiya jarayoni sifatida “bachadon silliq qavatining bezsimon gipertrofiyasi” makro va mikropreparatlari misolida o'rganish. 3. atrofiyani adaptatsiya jarayoni sifatida«jigar qo'ng'ir atrofiyasi», «yurak qo'ng'ir …

4 / 107

bezsimon giperplaziyasi (gematoksilinva eozin bilan bo'yalgan) – bachadonning shilliq qavati yaqqol qalinlashgan, ko'p sonli bezlar uzaygan, bugri yo'nalishda, joylarda kistasimon kengaygan, inversiyalangan bezlar uchraydi («bez ichida bez»). bezlarning epitelial proliferatsiyalangan, endometriy stromasi hujayralarga boy (hujayra giperplaziyasi). 3. jigarning qo'ng'ir atrofiyasi (gematoksilin va eozin bilan bo'yalgan) – jigar hujayralari va ularning yadrolari kichraygan, ingichkalashgan jigar to'sinlari orasida masofa kengaygan. gepatotsitlar tsitoplazmasida, ayniqsa, bo'lakchalar markazida bir talay kichik qo'ng'ir pigmentli granulalar – lipofustsin bor. makropreparatlar 1. chap qorincha miokardininggipertrofiyasi. yurak o'lchamlari, asosan, chap qorincha devorchasi hisobiga kattalashgan, kesilganda miokard qalinligi 2 sm (normada – 0,8-1,2 sm), trabekulyar va so'rg'ichsimon muskullar hajmi kattalashgan. yurak bo'shliqlari toraygan (kontsentrik gipertrofiya), bu kompensator gipertrofiyadan darak beradi. 2. makropreparatlar: «yurak gipertrofiyasi (miokard gipertrofiyasi)» (a, b). dekompensatsiya bosqichida yurakdagi o'zgarishlar (miokardekstsentrik gipertrofiyasi): yurak bo'shashgan konsistentsiyada, stolda «qatlamlarga ajraladi», uning vazni va hajmi kattalashgan, uchi yumaloqlangan (miogen dilatatsiya). kesilganda miokard kulrang-qizgish rangda, asosan, chap qorincha devorlari qalinlashgan, trabekulyar va …

5 / 107

ida). chap qorincha miokardichandiq atrofida gipertrofiyalangan. 6. jigar qo'ng'ir atrofiyasi. organ massasi kamaygan, kapsulasi bujmaygan, parenximaning fibroz to'qima bilan o'rin almashishi oqibatida old tomoni o'tkirlashgan, pardasimon ingichkalashgan (“terisimon qirra”). jigar to'qimasi gepatotsitlarda lipofustsin pigmenti to'planishi natijasida qo'ng'ir rangda. 7. yurakning qo'ng'ir atrofiyasi. yurak hajmi va vazni kichraygan, konsistentsiyasibo'shashgan, epikard bujmaygan. miokard to'qimasi qo'ng'ir rangli, lipofustsin pigmenti to'plangani bilan bog'liq. 9. gidronefroz. buyrak keskin kattalashgan, po'stloq va miya qatlami yupqalashgan va farqlanmaydi, jomi va kosachalar kengaygan.jom bo'shlig'ida korallsimo toshlar uchraydi. gidronefrozbosim atrofiyasiga misol bo'la oladi. 10. gidrotsefaliya (ichki). bosh miya yon qorinchalari kengaygan, shaffof likvor bilan to'lgan. miya to'qimasiatrofiyalangan, ingichkalashgan, kulrang va oq moddalarqiyin differentsiyalanadi. elektronogrammalar 1. kompensatsiya bosqichida miokarda gipertrofiyasi. mitoxondriy (1), miofibrillalarning ko'pligi va kattaligi ko'zga tashlanadi, gigant mitoxondriyalar; ko'p mitoxondriyalar saqlangan. 2. dekompensatsiya bosqichidagimiokardgipertrofiyasi. asosan, mitoxondriyalarda joylashgan destruktiv o'zgarishlar ko'zga tashlanadi: ular vakuolizatsiyalashgan, kristalarparchalangan yoki mitoxondriy tanalari parchalangan (1). tsitoplazmada yog'li kiritmalar paydo bo'ladi. ko'zga tashlangan o'zgarishlar kattalashgan …

Want to read more?

Download all 107 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""umumiy patologik anatomiya""

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi tibbiy ta'lim rivojlagtirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi bilim soxasi – ijtimoiy ta'minot va sog'liqni saqlash - 500000 ta'lim soxasi – sog'liqni saqlashi – 510000 “umumiy patologik anatomiya” o'quv qo'llaanma davolash ishi – 5510100 pediatriya ishi – 5510200 tibbiy pedagogika ishi – 5111000 tibbiy profilaktika ishi – 5510300 tibbiy biologiya ishi – 5510900 stomatologiya ishi – 5510400 ta'lim yo'nashlari uchun toshkent-2018 y. o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi tibbiy ta'lim rivojlagtirish markazi toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman» «kelishildi» o'zr ssv fan va o'quv yurtlari o'zr ssv tibbiy ta'lim rivojlantirish markazi rivojlantirish markazi bosh boshqarmasi boshlig'i direktori ___________ u.s. isma...

This file contains 107 pages in DOCX format (19.8 MB). To download ""umumiy patologik anatomiya"", click the Telegram button on the left.

Tags: "umumiy patologik anatomiya" DOCX 107 pages Free download Telegram