сийдик ҳосил қилиш ва сийдик чиқариш аъзоларини а.ф.х эътиборга олган ҳолда текшириш усуллари ва жароҳатланиш семиотикаси

DOCX 12 pages 32.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
7 мавзу : сийдик ҳосил қилиш ва сийдик чиқариш аъзоларини а.ф.х эътиборга олган ҳолда текшириш усуллари ва жароҳатланиш семиотикаси. сийдик ҳосил қилиш ва чиқариш аъзоларини ёшга боғлиқ текшириш усуллари. бўйракнинг функционал ҳолатини баҳолаш, текширишнинг инструментал ва лаборатория усуллари. машғулотни ўтказиш жойи ва зарур бўлган техника асбоблари, тарқатма материаллар. - кафедра, аудитория, шифохона, - тв-видео, касал, таркатма материаллар. мавзу учун ажратилган соат: 6 соат мавзунинг мақсади: болаларда сийдик ҳосил қилиш ва ажратиш системаси а.ф.х ва хасталик белгиларини ургатишдан иборат. талаба билиши керак: нормал сийдик анализи кўрсаткичлари. патологик сийдик кўрсаткичлари. сийдикдаги ўзгариш сабаблари. касалликларда сийдик ўзгаришлари. касалликларни қиёсий ташҳисини. симптомларга қараб даволаш принципларини. талаба қила олиши керак. 1. сийдик йиғиш техникасини. 2. бемордан анамнез йиғишни. 3. беморни объектив кўрикдан ўтказишни. 4. анализлар интерпретацийсини. 5. касалликлар белгиларини бошқа фанлар билан вертикал ва горизонтал бўйича интеграцияси. --анатомия -нормал ва патологик физиология -социология, психология -фармокология -диетология -микробиология ва иммунология -болалар юқумли касалликлари -болалар жаррохлиги -терапия …
2 / 12
на шу майда суюклик қондан каналчаларга сурилади. туртинчи хафта охирида юқоридаги каналчалар бужмаяди ва йўқола бошлайди. 2. бирламчи бўйрак ( ёки вольф танаси) нинг найчалари хам мезодерманинг ўрта варагидан хосил бўлади. бирламчи бўйракнинг каналчалари худди бош бўйракники сингари катор юқоридан пастга томон жойлашган, анчагина пастга силжиган бўлади. бу найчалар 4 хафтанинг ўртасида пайдо бўла бошлайди ва тез вақт ичида бош бўйрак (пронефрознинг) умумий йулга қўшилади. шундан сўнг бу йул бирламчи бўйрак йулига (ёки вольф каналига) айланиб колади. натижада бу каналчалар учларининг ўртаси ботик кенг капсула (халтача) шаклида бўлади. ана шу ботик ичига артерия шохобчаларидан тўзилган юмолок чигал (калава) киради. эмбрион усган сари пастки кисмдан янгидан янги каналчалар пайдо бўлаверади. юқоридагилари эса йўқолиб кетаверади, шу тартибда бўйрак пастки томон тушаверади ва 5 хафтанинг бошланишида бўйрак ўз жойига (иккинчи бел сигменти каршисига) тушиб етади. бирламчи бўйрак жуда эрта пайдо бўлишига карамай, фақат иккинчи ойнинг охиридагина тўлиқ ўсиб етилади. шундан сўнг ўз вазифасини …
3 / 12
ажратувчи майда каналчалар (найчалар) нефротонлар (мезодермадан) хосил бўлади. метонефроген тўқима деб аталувчи бу моддалар сийдик йулининг учидаги кенгаймаси атрофига тупланади, шундай қилиб бўйрак пирамидаси хосил бўлади. пирамидалар ўртасида бирлаштирувчи тўқимадан тўзилган деворчалар пайдо бўлади. ўз-ўзидан маълумки, бўйрак шаклланаётган пайтда аортадан чикувчи бўйрак артерияси хам бўйрак ичидан ўз жойини олиб шохлана бошлайди. ковукнинг ривожланиши қуйидагича бўлади: сийдик ва таносил органларни вужудга келтирувчи бошлангич найчалар вольф ва мюллер каналчалари, бирламчи ичак найининг (трубкасининг) пастки қисмидаги кенгайган жойи –cloaka- га очилади. кейинчалик кундаланг девор билан –cloaka- олдинма-кейин жойлашган икки кисмга бўлинади. орқадагиси хисобидан тўғри ичак ривожланади. олдинги бушликнинг устки қисми, ковукка, пастки қисми эса сийдик таносил бушлигига айланади. эмбрионнинг сийдик халтаси дастлаб бир хил кенгликдаги найча шаклида бўлса, хам кейинчалик уч кисмга ажралиб колади. унинг устки қисми эмбрионнинг сийдик йули (urachus) деб аталиб, юқорида киндик билан туташган бўлади. унда эмбрион организмидаги сийдик она организмига утиб туради. бола туғилгандан сўнг кераксиз бўлиб колган бу …
4 / 12
нчагина пастда (чанок сохасида) пайдо бўлиб, сўнг ўзининг доимий жойларига утади. баъзан шаклланиб бўлган бўйрак ўз жойига кўтарилмай, пастда колиши мумкин (дистопия). агарда иккила бўйрак хам пастда жойлашган бўлса, аксари уларнинг пастки учлари бир-бири билан қўшилиб колади. бундай қўшилиб така шаклини эслатгани учун «такасимон» бўйрак деб аталади. бўлардан ташкари яна жуда хам кўп бўйракнинг аномалиялари учрайди. бўйраклар эмбрионда жуда эрта иш фаолиятини бошлайди. она қорнида хомилада бўйракларнинг сийдик ажратиш функциясини йулдош орқали бошқарилади. янги туғилган чақалоқ болаларда бўйраклар эмбрионал тўзилишини саклайди. улар кенгрок, катталарга нисбатан ва думолокрок формага эгадир. бўйраклар болаларда алохида кисмлардан иборатдир. чапдаги бўйрак унгдагидан каттарок. унг бўйрак чап бўйракка нисбатан пастрок жойлашган. ўртача бўйракларнинг оғирлиги 12 грамм. хаёт жараёнида улар ўзаядилар ва алохида кисмлардан тўзилиши утиб кетади. бир ёшнинг охирида бўйракларнинг оғирлиги 36 –37 гр, 5-ёшда – 55-56 гр, 15-ёшда – 115-120 гр. чақалоқларда ва кўкрак ёшидаги болаларда бўйракнинг пустлок қисми яхши ривожланмаган, калинлиги 2 мм ни …
5 / 12
рмали, пастга томон кичрайиб боради. сийдик йулида мушак кавати яхши ривожланмаган, тараккиёт жараёнида бўйрак жомлари кичраяди, сийдик йули эса тўғриланиб боради. 8 ёшли болаларда бўйрак, жомлари ва сийдик йуллари муносабатлар катталарникидек бўлади. сийдик йулининг ўзунлиги ёшга қараб ўзунлашиб боради. чапдаги сийдик йули унгдаги сийдик йулига нисбатан ўзунрок. чақалоқларда бўйракнинг ёгли тўқимаси умуман йўқдир, 3-5 ёшдан бошлаб хосил бўлади, усмирлик даврида ёг тўқимасининг хосил бўлиши жадаллашади. бўйраклар корин бушлигининг орқа деворида, умуртка погонасининг икки томонда, иккита охирги кўкрак умурткалари ва учта бел умурткалари сохасига жойлашган. бўйракнинг жойи ёшга қараб бирмунча ўзгаради. бундан ташкари бўйракнинг жойлашиши қонституцияси ва жинсига боглик. чақалоқ болаларда ва кўкрак ёшидаги болаларда умуртка погонаси кискарокдир, бўйраклар эса йирикрок ва пастрокда жойлашган бўлади. бўйрак организмда икки хил вазифани бажаради: бу организмда моддалар алмашинувида хосил бўлган охирги махсулотларни чикаради ва организмни ички мухитининг доимийлигини саклайди. сийдик хосил бўлишида асосий жараён коптокчалардаги-фильтрация,найчалардаги-қайта сурилиш ва секрециялар иборат бўлади. сийдик хосил бўлиши жараёнида …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "сийдик ҳосил қилиш ва сийдик чиқариш аъзоларини а.ф.х эътиборга олган ҳолда текшириш усуллари ва жароҳатланиш семиотикаси"

7 мавзу : сийдик ҳосил қилиш ва сийдик чиқариш аъзоларини а.ф.х эътиборга олган ҳолда текшириш усуллари ва жароҳатланиш семиотикаси. сийдик ҳосил қилиш ва чиқариш аъзоларини ёшга боғлиқ текшириш усуллари. бўйракнинг функционал ҳолатини баҳолаш, текширишнинг инструментал ва лаборатория усуллари. машғулотни ўтказиш жойи ва зарур бўлган техника асбоблари, тарқатма материаллар. - кафедра, аудитория, шифохона, - тв-видео, касал, таркатма материаллар. мавзу учун ажратилган соат: 6 соат мавзунинг мақсади: болаларда сийдик ҳосил қилиш ва ажратиш системаси а.ф.х ва хасталик белгиларини ургатишдан иборат. талаба билиши керак: нормал сийдик анализи кўрсаткичлари. патологик сийдик кўрсаткичлари. сийдикдаги ўзгариш сабаблари. касалликларда сийдик ўзгаришлари. касалликларни қиёсий ташҳисини. симптомларг...

This file contains 12 pages in DOCX format (32.4 KB). To download "сийдик ҳосил қилиш ва сийдик чиқариш аъзоларини а.ф.х эътиборга олган ҳолда текшириш усуллари ва жароҳатланиш семиотикаси", click the Telegram button on the left.