elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1691920801.doc max cos() eetkx wa =-+ w a e ur b ur e ur b ur e ur b ur e ur b ur 0 00 1 ; c e em = 0 m 00 1 j emem = e m g t l jlg == 2 emc = elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari reja: 1. elektromagnit to’lqinlar 2. maksvell nazariyasi 3. elektromagnit to’lqinlarning xossalarini eksperimental o’rganish 1. elektromagnit to’lqinlar “elektromagnit to’lqinlar” bobi materialini o’rganishga al fizika dasturida 20 soat, khklar fizika dasturida 6 soat vaqt ajratilgan. bu bobda elektromagnit to’lqinlarni hosil qilish, tarqatish hamda qabul qilish masalalari ko’rib chiqiladi. “elektromagnit to’lqin” mavzusini boshlanishida avallo o’quvchilarga ma’lum bo’lgan mexanik to’lqin eslatilib, elastik (mexanik) to’lqin bilan elektromagnit to’lqinning bir-biridan asosiy farqi tushuntiriladi. - mexanik to’lqin elastik muhitda hosil bo’ladi va tarqaladi; elektromagnit to’lqin vakuumda ham hosil bo’ladi va tarqaladi. - mexanik to’lqin …

aruvchan magnit maydonlarining orasidagi o’zaro bog’lanishi o’rganishidan boshlanadi. bu yerda maksvell tomonidan nazariy holda berilgan elektromagnit maydonining birligi, uni tajribada isbotlash, gers tajribasi va nixoyat radioaloqaning fizik asoslari haqida to’xtalish kerak bo’ladi. elektromagnit to’lqin - elektromagnit tebranishlarni fazada eng katta tezlik bilan tarqalishidir. 1832 yil faradey elektromagnit to’lqinlar mavjudligini aytdi, 1865 yilda maksvell elektromagnit to’lqinlarni vakuumda yorug’lik tarqalish tezligiga teng tezlik bilan tarqalishi nazariy isbotladi. 1888 yil g.gers elektromagnit to’lqinlarni tajribada hosil qildi. bu esa maksvell tenglamalaridagi shartlarga amal qilinsa to’lqin tenglamalari yechimi kelib chiqadi. bu yerda - aylanish chastotasi k - to’lqin soni - tebranishlarning boshlang’ich fazasi x - koordinata shuni ta’kidlab o’tish lozimki to’lqin tenglamalarini hamda bu tenglama yechimlarini murakkab bo’lgani uchun o’rta maktab fizika kursida o’quvchilarga berish tavsiya etilmaydi. o’quvchilarga elektromagnit to’lqinlarni faqat sifat tomonidangina ya’ni elektromagnit to’lqinlarni tegishli tajribalar, grafiklarni berish mumkin. maksvell nazariy yo’l bilan isbot qilgan elektromagnit to’lqinlarni 1888 yil nemis olimi gers tajribada …

abda matematik jihatidan murakkabligi tufayli maksvell tenglamalarini baraolmaganligimiz va foydalanaolmaganligimizdir. elektromagnit to’lqinlarni o’rganishdagi yana bir qiyinchilik mexanik to’lqinlarni o’rganishdagiga o’xshash to’lqin tarqalish jarayoniniko’rgazmali tushuntirishga imkon beradigan modullashtirish usulidan foydalanib bo’lmasligidir. maksvell nazariyasi asoslarini hech bo’lmaganda sifat jihatidan birma-bir tahlil qilish orqali, shuningdek nazariy yo’l bilan tahlil qilish orqali, erishilgan natijalarning to’g’riligini tasdiqlash maqsadida demonstratsion tajribalarni keng qo’llash orqali bu qiyinchiliklarni bartaraf qilish mumukin. endi ayrim mavzularni o’rganish metodikasi ustida to’xtalib o’tamiz. 2. maksvell nazariyasi maksvell nazariyasiga ko’ra magnit maydonning paydo bo’lishi yo harakatdagi elektr zaryadlari, yo o’zgaruvchan elektr maydonlari bilan bog’liqdir. bundan elektr maydon kuch chiziqlari yo zaryadlardan boshlanadi va zaryadlarda tugaydi, yoki berk bo’ladi. magnit maydoni induksiya chiziqlari doim berk bo’ladi, ularning boshi ham oxiri ham bo’lmaydi. shunday qilib fazoda o’zgaruvchi magnit maydon hosil qilingan bo’lsa, shu daqiqada maydonning shu yerda o’zgaruvchi elektr maydon yuzaga keladi va aksincha. ana shu ikki o’zgaruvchi maydonlar hamma vaqt bir-birlari bilan bog’liq va …

o’lib, to’lqin tarqalish yo’nalishiga ya’ni to’lqinning tezlik vektorini yo’nalishiga perpendikulyar tekislikda yotadilar. ana shu elektromagnit to’lqinni ko’ndalang to’lqin deyishimizda asos bo’ladi. elektr maydon kuchlanganligi vektori va magnit maydon induksiya vektori bir hil fazada tebranadilar ya’ni va bir vaqtda nolga teng bo’ladi va bir vaqtda maksimumga erishadi. bu ma’lumotlarga asoslanib, elektr maydon kuchlanganligi va magnit maydon induksiyasi ning o’zgarishi va shu bilan birga to’lqin tarqalishini tezligi yo’nalishini grafik ko’rinishda ifodalash mumkin (101-rasm). shu grafikdan foydalanib to’lqin uzunligi tushunchasini o’quvchilarga yetkazamiz. elektromagnit to’lqinning bir tebranish davriga teng vaqt ichidagi siljish masofasi to’lqin uzunligi deyishadi. elektromagnit to’lqinning vakuumdagi tezlik va elektr va magnit doimiylari; muhitda elektromagnit to’lqin tezligi , bu yerda va - muhitning dielektrik va magnit singdiruvchanliklari. agar elektromagnit to’lqinlarning tebranish davri t va chastotasi bo’lsa, u holda tarqalish tezligi: elektromagnit to’lqinlarning xossalarini o’quvchilarga tushuntirishda, avvalo ularning xossalari boshqa fizik tabiatli barcha to’lqinlar xossalari bilan birhilligini va bunda faqat elektromagnit to’lqinning ko’ndalang …

uvchi voltmetrga yuboriladi. yuqori chastotali generator va priyomnikni 106-a rasmda ko’rsatilgandek joylashtirib, voltmetr strelkasi nolda turishini ko’ramiz. buning sababi shundaki, ruporli antennadan nurlanuvchi elektromagnit to’lqinlarning ensiz dastasi qabul qiluvchi antenna yonidan o’tib ketadi. elektromagnit to’lqinlar yo’liga metall plastinka qo’yib (106-b rasm), galvanometr strelkasining og’ishini ko’ramiz. demak, elektromagnit to’lqinlar metall plastinkadan qaytar ekan, shunga o’xshash yorug’lik to’lqinlari ham metall to’siqdan qaytadi. elektromagnit to’lqinlarni yutilishini namoyish qilish uchun ruporlarni bir-birining ro’parasiga joylashtiramiz, so’ngra radiokarnayda tovush eng yaxshi eshitiladigan bo’lgandan keyin ruporlar orasiga turli dielektrik jismlar qo’yiladi. bunda karnaydan chiqayotgan tovush kamayganligini sezamiz. elektromagnit to’lqinlar dielektrik chegarasida o’z yo’nalishini o’zgartiradi ya’ni sinadi. elektromagnit to’lqinlarni sinishini kuzatish uchun 107-a rasmda tasvirlangan qurilmani yig’amiz. generatorni ulab priyomnik elektromagnit to’lqinlarni qabul kilmayotganini kuzatamiz. bunga sabab, rupordan tarqalayotgan to’lqinlar priyomnik antennasi yonidan o’tib ketadi. generator bilan priyomnik oralig’iga parafindan qilingan to’g’ri burchakli prizmani 107-b rasmda ko’rsatilgandek qo’yib – priyomnik elektromagnit to’lqinlarni qabul qilaboshlaganini kuzatamiz. elektromagnit to’lqinlarning kutblanishini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari"

1691920801.doc max cos() eetkx wa =-+ w a e ur b ur e ur b ur e ur b ur e ur b ur 0 00 1 ; c e em = 0 m 00 1 j emem = e m g t l jlg == 2 emc = elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari reja: 1. elektromagnit to’lqinlar 2. maksvell nazariyasi 3. elektromagnit to’lqinlarning xossalarini eksperimental o’rganish 1. elektromagnit to’lqinlar “elektromagnit to’lqinlar” bobi materialini o’rganishga al fizika dasturida 20 soat, khklar fizika dasturida 6 soat vaqt ajratilgan. bu bobda elektromagnit to’lqinlarni hosil qilish, tarqatish hamda qabul qilish masalalari ko’rib chiqiladi. “elektromagnit to’lqin” mavzusini boshlanishida avallo o’quvchilarga ma’lum bo’lgan mexanik to’lqin eslatilib, …

DOC format, 76.0 KB. To download "elektromagnit to'lqinlarni tarqatish va qabul qilish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromagnit to'lqinlarni tarq… DOC Free download Telegram