maykelson interferometri. ko’p nurli interferensiya

DOCX 175,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1693039505.docx l m = d 2 ) 1 2 ( l + = d m ( ) 1 2 n n - = d ¢ l l 0 ' l m = d l 1 2 n n - 1 1 = n 2 n m l l = d l l 2 = m l 2 2 l l = d l l d = 2 2 l l 2 2 l l = d 0 a 2 cos 2 1 1 l j - = d dn 2 cos 2 2 2 l j + - = d dn ( ) , sin sin 2 cos cos 2 1 1 2 1 j e j j j j nd nd nd » d × » ¢ - ¢ = d 2 , 2 2 1 1 e j j j j = d ¢ + ¢ = maykelson …
2
iga bosimning ta’sirini (yoki temperaturaning ta’sirini) o’rganish mumkin. agar bo’lsa yoritilganlik maksimum, bo’lsa minimum bo’ladi. hosil qilingan interferension yo’llar teng og’ishga tegishlidir. nurlar birinchi plastinkadan ikkinchisiga o’tishda ko’proq ajralishi uchun plastinkalar qalin qilib yasaladi. - modda qalinligi. agar bo’lsa u vaqtda interferension yo’llarning hammasi m - interferension yo’l kattaligiga siljiydi. m, larni bilib, ni bilish mumkin. ga teng. havoning sinish ko’rsatkichi ni ya’ni moddaning sindirish ko’rsatkichini aniqlash mumkin. bu interferometrning sezgirligi katta, shuning uchun u gazlar sindirish ko’rsatkichini aniqlashda ishlatiladi[13]. maykelson interferometri interferension manzaralar hosil qiluvchi qurilmalar ko’p. bunday qurilmalardan biri fan tarixida muhim rol o’ynagan maykelson interferometridir. maykelson interferometrining chizmasi 2.2-rasmda keltirilgan. l manbadan chiqayotgan dasta yupqa kumush yoki alyuminiy qatlami qoplangan р1 plastinkaga tushadi. р1 plastinka orqali o’tgan ав nur s1 ko’zgudan qaytadi va yana р1 plastinkaga tushib, qisman undan o’tadi va qisman ао yo’nalishda qaytadi. ас nur s2 ko’zgudan qaytadi va р1 plastinkaga tushib qisman ао yo’nalishda …
3
vishda 2dncosr=m munosabatdan aniqlanadi. ravshanki, r burchakning qiymati juda kichik bo’lganda ko’zguning chorak to’lqin uzunligi qadar surilishi ko’rish maydonida yorug’ halqaning qora halqa o’rniga va aksincha, qora halqaning yorug’ halqa o’rniga tushishiga mos keladi. ko’zgular rostlash vintlari vositasida to’g’rilanadi. ko’pincha ko’zgular shunday o’rnatiladiki, bunda ekvalent havo qatlamining qirrasiga parallel joylashadigan teng qalinlik interferension polosalari ko’rinadi. ko’zgular orasidagi masofalar katta bo’lganda interferensiyalavchi nurlar orasidagi yo’l farqi g’oyat katta (106 dan ortiq) qiymatlarga yetishishi mumkin, ya’ni millioninchi chamasidagi poloslar ko’rinadi. ravshanki, bu holda monoxromatiklik darajasi juda yuqori bo’lgan yorug’lik manbalari kerak. v.p.linnik «mikrointerferometr» yasadi, bu asbob maykelsonning kichik interferometri bo’lib, odatdagi mikroskopga kiygiziladi. bu asbob sirtdagi juda mayda notekisliklarni kuzatish va o’lchashga imkon beradi hamda sirtlar sifatini tekshirishda ishlatilishi mumkin[14]. ammo ikki nurning interferensiyalashishi tufayli vujudga keladigan manzaraning bir kamchiligi mavjud: ekrandagi yoritilganlik maksimumdan minumumga tomon asta-sekin o’zgarib boradi. boshqacha qilib aytganda maksimumlar yoyilganroq bo’lib, umumiy fonda unchalik aniq ajralib turmaydi. interferension …
4
langan. interferensiyaning ikki qo’shni tartiblarining ustma-ust tushmasligi uchun interferometr tomonidan tekshirilayotgan struktura kengligi ikkita qo’shni maksimumlar orasidagi masofadan oshmasligi, ya’ni quyidagi shart bajarilishi kerak[15]. eng katta ehtimolli interferensiya tartibi bo’lganligi uchun . bu yerdan plastinkalar orasidagi chegaraviy masofa bo’ladi. bilan aniqlanadigan to’lqin uzunliklarining intervali interferometrning erkin dispersiya oblasti deyiladi. = 0,5 sm, λ = 5.10-5sm bo’lganda ∆λ=0,25 bo’ladi. -ning oshishi bilan erkin dispersiya oblasti kamayadi. mana shuning uchun ham fabri-pero interferometri ko’proq spektral chiziqlarni tekshirish uchun ishlatiladi. bu interferometrning tuzilishi bilan batafsilroq tanishaylik. bu asbob odatda havo qatlamli yassi-parallel plastinkadan iborat. bu plastinka yaxshilab silliqlangan va jilolangan shisha yoki kvars plastinkalarning ikkita yassi sirti orasida hosil bo’ladi; shisha yoki kvars plastinkalarning bir-biriga qaragan sirtlari qat’iy parallel bo’ladigan qilib o’rnatiladi (2. 2-rasm). tashqi sirtlar odatda ichkilari bilan biror burchak hosil qiladi, bunday qilinganda tashqi sirtlardan qaytgan yorug’lik shu’lasi (blik) asosiy manzarani kuzatishga halaqit bermaydi. sirtlarni bir-biridan ma’lum masofada parallel o’rnatish uchun …
5
al yalatiladi (qoplanadi), shunday qilinganda nurlarning qaytish koeffitsiyenti ancha yuqori bo’ladi. interferension manzara teng og’malik halqalari shaklida bo’ladi, chunki etalonga enlik yorug’lik manbaidan yoyiluvchi yorug’lik dastasi tushiriladi (2.4-rasmda bu dastadagi nurlardan birining yo’li ko’rsatilgan). interferensiya tartibi plastinkalar orasiddagi masofa bilan aniqlanadi (bu masofa 1 dan 100 mm gacha, maxsus etalonlarda esa ancha katta - 1 m gacha bo’ladi). shuning uchun kuzatiladigan interferensiya tartiblari juda yuqoridir. d = 5 mm bo’lganda m 20000. metall qatlamidan qaytish koeffitsiyenti qancha katta bo’lsa, interferension manzaraning aniqligi shuncha yuqori bo’ladi. shisha sirtiga metall qatlami qoplanmaganda r=0,04 bo’ladi. shisha sirtiga metall qoplashning hozirgi zamon usullari r ni r=0,90-0,95 ga yetkazishga imkon beradi. keyingi vaqtlarda qoplama bir necha qavatli qilib ishlanib, qaytarish koeffitsiyenti 0,99 ga yetkaziladi. odatda r ning qiymatlari to’lqin uzunligiga birmuncha bog’liq (2.4 -rasm). 3. yorug’lik interferensiyasining amaliy ahamiyati yorug’lik interferensiyasi fan, texnikada va ishlab chiqarishda juda keng qo’llaniladi. bu hodisa gaz holatidagi moddalarning sindirish …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maykelson interferometri. ko’p nurli interferensiya"

1693039505.docx l m = d 2 ) 1 2 ( l + = d m ( ) 1 2 n n - = d ¢ l l 0 ' l m = d l 1 2 n n - 1 1 = n 2 n m l l = d l l 2 = m l 2 2 l l = d l l d = 2 2 l l 2 2 l l = d 0 a 2 cos 2 1 1 l j - = d dn 2 cos 2 2 2 l j + - = d dn ( ) , sin sin 2 cos cos 2 1 1 2 1 j e j j j j …

Формат DOCX, 175,7 КБ. Чтобы скачать "maykelson interferometri. ko’p nurli interferensiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maykelson interferometri. ko’p … DOCX Бесплатная загрузка Telegram