хамза ҳакимзода ниёзий

DOC 105,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662626293.doc хамза ўакимзода ниёзий (1889-1929) хамза ҳакимзода ниёзий (1889-1929) режа: 1. ҳамзанинг ҳаёти ва ижодий йўли. 2. ҳамза ва жадидчилик. 3. “девони ниҳоний” тўплами. 4. ҳамза - маърифатпарвар. 5. “янги саодат”, “заҳарли ҳаёт” жадид адабиётининг намуналари сифатида. 6. янги ўзбек шеъриятида “миллий ашулалар” тўпламларининг ўрни. 7. ҳамза - миллий истиқлол куйчиси. 8. ҳамза - драматург. “майсаранинг иши”. 9. “паранжи сирларидан бир лавҳа ёки яллачилар иши” драмасининг ғоявий-бадиий йўналиши. драмада фожиавийлик. холисхон образи. янги ўзбек адабиёти тараққиётида ҳамзанинг тутган ўрни. ҳамза ҳаёти ва ижодий меросининг адабиётшуносликда ўрганилиши. ҳамза ва миллий уйғониш даври адабиёти. ҳамза ва жадидчилик. ўзбек халқининг атоқли шоири, драматурги, музикант-режиссёри ва йирик жамоат арбоби ҳамза адабиётимиз тарихида унинг тўнғич вакилларидан бири сифатида кўзга ташланади. дарҳақиқат ўзбек поэзиясининг ҳам, драматургиясининг ҳам, прозаси, педагогикаси ва театр санъатининг ҳам тарихи ҳамза ижоди билан узвий боғликдир. ҳамза эски усулдаги мактабда, сўнг мадрасада таълим олгандан сўнг мустакил равишда мутолаага берилади. ўзбек, форс, тожик ҳамда …

л адабиёт”, “укиш китоби” , “қироат китоби” каби дарсликларни яратди. ҳамза бу дарсликларни яратишда ушинский, л.толстойларнинг бошлангич мактаблар учун тузган дарсликларидан самарали фойдаланди. улар дидактик принципларга амал килди. ҳамзанинг илк ижоди. ҳамза ўз ижодини “ниҳоний” тахаллуси билан кичик жанрдаги лирик шеърлар ёзишдан бошлади. унинг 1905-1914 йиллар орасида ёзган шеърлари “девони ниҳоний” тўпламига киритилган. тўпламга киритилган шеърларда ҳамза классик поэзия анъаналарига эргашди. бу шеърларнинг аксарияти аруз вазнида ёзилган бўлиб, улар асосан ишқий ва маърифпарварлик руҳидаги шеърлардан ташкил топган. ҳамзанинг “янги саодат” насрий асарида ҳам, “заҳарли ҳаёт ёхуд ишқ курбонлари” драмасида ҳам жадид адабиётининг бош мавзу - маърифатпарварлик ғоялари етакчи ўринни эгаллайди. ҳамза адабиётимиз тарихида шоир, драматург сифатидагина эмас, балки насрнавис сифатида ҳам муҳим ўрин эгаллайди. “ҳақиқат кимда?” (1908), “ишк” (1915), “учрашув” (1915), “турмуш аччиклари” (1915) каби очерк, ҳикоя, кисса ва романлари бунга мисол бўла олади. ўзбек адабиётида реалистиқ проза намуналарини яратишда ҳамзанинг хизматлари каттадир. унинг “янги саодат” номи билан аталган биринчи …

млик билан жоҳиллик орасидаги конфликт ётади. асарда тасвир этилишича, абдулкаҳҳор саводсиз, чапани, жоҳил одам, у ичкиликка, киморбозликка берилиб, отасидан колган барча бойликни совуриб юборади. пировард уйини ҳам киморга бой бериб, оилани хароб килиб, бола-чақаларини ташлаб кочиб кетади. аммо унинг хотини марям ўкимишли, аклли, иродали аёл бўлгани учун ҳамма кийинчиликларга бардош беради. ҳар кимларнинг хизматини килиб, ўгли олимжон ва қизи ҳадичаларни ҳам ўзи сингари меҳнатсевар, одобли ва ўкимишли кишилар килиб тарбиялайди. қиссанинг бош каҳрамони марямхон ва унинг ўгли олимжонлардир. ҳш йигит олимжон онаси марямнинг якин дўсти аҳмаджоннинг ёрдамида янги усул мактабига кириб ўкийди. у ўзининг ўткир зеҳни, одоб-аҳлоки ва ўкишга бўлган зўр иштиёки билан синфдошларидан ажралиб туради. шундай килиб олимжон мактабни аъло баҳоларга тамомлайди. хатли-саводли бўлганидан сўнг олимжон бойнинг кўлида мирзолик килади. сўнг отасини излаб топади, оилага кайтаради. олимжоннинг акл-заковатига тан берган абдураҳмонбой кейинчалик олимжонни ўзига куёв-ўгил килиб олади. бой вафот этганидан сўнг унинг барча бойликларига меросхўр бўлиб колади. шундай килиб …

за 1915-1919 йиллар орасида ўзининг машҳур шеърий гулдастасини яратади. бу тўпламлар ҳамза ижодида алоҳида ўрин тутади. булар “миллий ашулалар учун миллий шеърлар” номи билан юритилиб, “ок гул”, “қизил гул”, “сарик гул”, “яшил гул”, “пушти гул”, “сафсар гул”, “атир гул”, “гули қарга” туркумидаги алоҳида-алоҳида тўпламларга киритилган. ҳамзанинг миллий куйларга шеърлар ёзиши тасодифий бўлмаган, у биринчидан, халқ огзаки ижодига, хусусан, кўшикларга жуда қизикиш билан караган ва этнографик экспедицияларда катнашиб уларни кунт билан тўплаган. иккинчидан, ҳамза маърифпарварлик руҳи билан сугорилган бу шеърларини омма орасида кенг таркалишини таъмин этиш максадида халқ кўшикларидан бир восита сифатида фойдаланган. чунки кўшик халқ орасида тез таркалувчи жанрдир. шунда килиб ҳамза халқ орасида кенг шуҳрат козонган миллий ашулаларимизнинг ўрни йўколиб кетмаслиги учун баъзи енгил-елпи, ҳаттоки кабиҳ, беҳаё шеърлар ўрнига янги матн тайёрлаб беришга иштиёк билан киришади. замондошлари унинг бу хайрли ишларини кўллаб-кувватлайдилар ва ҳамзанинг табаррук каламидан чиккан “миллий шеърларни” ихлос билан ижро эта бошлайдилар. “гул” тўпламларининг ҳар бирида 4-5 …

камарин боғла, туркистон, маърифатга етмоқни чоғла, туркистон. (ҳамза, 2, том: 7, 29 бетларга каранг). “миллий ашулалар”нинг босилиб чиққан китобчалари сакқизта эканлиги барчага маълум. биз юқорида уларнинг номларини зикр этдик. ҳамза булардан ташқари 1919 йилдан 1926 йилгача “карнай гул”, “қора гул”, “гули қатма-қат” тўпламларини ҳам ёзганлигини, аммо уларнинг чоп этилганлигини маълум килади. хулоса килиб айтганда, “гул” тўпламларида илгари сурилган ғоя, яъни ватан туйгусини тарбиялашга қаратилган ғоя реаспубликамиз истиқлолга эришгач янада катта аҳамият касб этмоқда. ҳамзанинг адабий ижодида драматургия айникса катта мавкега эга. у xx аср бошларидаги бошка ўзбек драматурглари, биринчи навбатда беҳбудий, фитрат, чўлпон ва авлонийлар билан биргаликда миллий драматургиянинг мустақил адабий жанри сифатида равнақ топишига салмоқли ҳисса қўшди. ҳамза прозага нисбатан авом халқни маърифатли қилишда театрнинг имкониятлари беқиёс эканлигини тезда англаб етди. шунинг учун ҳам у театрни ҳаёт кўзгуси, замон куйчиси деб атади. ҳамза театр санъатининг дастлабки тараққиётида ўзи режиссёр, овоз муаллими, артист, композитор, суфлёр ва саҳналаштирувчи бўлиб ишлади. у …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хамза ҳакимзода ниёзий"

1662626293.doc хамза ўакимзода ниёзий (1889-1929) хамза ҳакимзода ниёзий (1889-1929) режа: 1. ҳамзанинг ҳаёти ва ижодий йўли. 2. ҳамза ва жадидчилик. 3. “девони ниҳоний” тўплами. 4. ҳамза - маърифатпарвар. 5. “янги саодат”, “заҳарли ҳаёт” жадид адабиётининг намуналари сифатида. 6. янги ўзбек шеъриятида “миллий ашулалар” тўпламларининг ўрни. 7. ҳамза - миллий истиқлол куйчиси. 8. ҳамза - драматург. “майсаранинг иши”. 9. “паранжи сирларидан бир лавҳа ёки яллачилар иши” драмасининг ғоявий-бадиий йўналиши. драмада фожиавийлик. холисхон образи. янги ўзбек адабиёти тараққиётида ҳамзанинг тутган ўрни. ҳамза ҳаёти ва ижодий меросининг адабиётшуносликда ўрганилиши. ҳамза ва миллий уйғониш даври адабиёти. ҳамза ва жадидчилик. ўзбек халқининг атоқли шоири, драматурги, музикант-режиссёри ва йирик жамо...

Формат DOC, 105,0 КБ. Чтобы скачать "хамза ҳакимзода ниёзий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хамза ҳакимзода ниёзий DOC Бесплатная загрузка Telegram