darslikdagi matnlarning didaktik ro’li

PPTX 24 pages 3.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

tabiiy fanlarning tadqiqot obyekti slayd tabiiy fan science mustaqil ishi 1-mavzu. darslikdagi matnlarning didaktik ro’li tabiiiy fan darslarida didaktik o’yinlarning ahamiyati.. tabiiy fanlarda amaliy ishlar va didaktik o'yinlarning bog'liqligi didaktik o'yinlarni dars davomida qo'llash va uning ahamiyati fan – tabiatni o‘rganishga va o‘zgartirishga imkon beradigan bilimlar dunyosi. tadqiqotlar davomida yangi bilimlar paydo bo‘ladi. atrofimizni o‘rab turgan tabiat jonsiz jismlar, tirik organizmlar, jarayon va hodisalarni o‘z ichiga oladi. ular tabiiy fanlarning tadqiqot obyekti va predmeti bo‘lishi mumkin. tabiiy fanlar tabiatning quyidagi tarkibiy qismlarini o‘rganadi! tabiatshunoslik darslarida didaktik o’yinlarning ahamiyati o‘zbekiston ta’lim tizimida ham 2021-2022 o‘quv yilidan boshlab 1-6- sinflarda tabiiy fanlarni o‘zida jamlagan tabiiy (science) fanlar joriy etildi. tabiiy (science) fanlarning afzalliklari va ahamiyati shundan iboratki, fan orqali o‘quvchi olamning yaxlit, ajralmas, bir butunligini anglaydi, ilmiy dunyoqarashi shaklanadi, tadqiqotchilik ko‘nikmalari rivojlanadi. natijada timss xalqaro tadqiqotlarda muvafaqqiyatli ishtirok etish imkoniyati kengayadi. tabiiy fanlar ham asosiy fanlar sirasiga kiradi. shuning uchun, darslarni qiziqarli …

2 / 24

di. tadqiqot predmeti tadqiqot obyektidan kelib chiqadi. tadqiqot predmeti tabiat obyektlari, hodisa va jarayonlarni o‘rganishda tabiiy fanlar muhim o‘rin tutadi. tabiiy fanlarga fizika, kimyo, biologiya, geografiya, astronomiya kabi fanlar kiradi. tabiiy fanlar takibi tabiiy fanlarning vazifasi tabiat qonunlarini o‘rganish, shuningdek, ulardan inson manfaatlari yo‘lida oqilona foydalanish va tabiatni muhofaza qilishga yordam berishdan iborat. tabiiy-ilmiy bilimlar insonning amaliy faoliyatidagi kuzatish, tajriba o‘tkazish, g‘oyalarni ilgari surishi natijasida vujudga keladi. tushunchalarni fanlar va tadqiqot obyektlari mosligi xarita o‘yini o‘yin texnologiyasi: sinf o‘quvchilari guruhlarga bo‘linadilar. har bir guruh uchun o‘zbekiston xaritasi va viloyatlarning xaritasi rasmi tarqatiladi. viloyatlarni o‘z o‘rniga qo‘yib chiqish topshirig‘i beriladi. viloyatlarning xaritasiga matematik amallar yozilgan bo‘ladi. amallarni to‘g‘ri bajarsa, viloyatlarning o‘rnini topish oson bo‘ladi. qaysi guruh o‘quvchilari birinchi bo‘lib viloyatlarning joylashuvini to‘g‘ri bajarsa, g‘oliblikni qo‘lga kiritadilar. bu o‘yinni o‘ynash orqali o‘zbekiston xaritasi bilan yaqindan tanishadilar. nechta viloyat borligini, ularning geografik joylashuvini va maydoni katta-kichikligini bilib oladilar. guruh bo‘lib ishlaganda esa, o‘quvchilar …

3 / 24

unda konkret fakt, voqea, jarayon harakatlar haqida gapirib beriladi. hikoya shohid (sayyoh, yosh tabiatshunos, sayyohatchi, kashfiyotlar ishtirokchisi) nomidan olib boriladi. ta'riflash -borliq jismlar va hodisalarning (foydali qazilmalar, o'simliklar, hayvonot dunyosi, biror tabiiy zona iqlimi xususiyatlarini) izchil bayon qilishda qo'llaniladi. xarakterlash -ta'riflashning bir turidir, u jism yoki hodisaning belgi va xususiyatlarini sanab o'tishdan iborat (tog', daryo va tabiiy zonalar harakteristikasi). tushuntirish -unda yangi tushunchalar, atamalar, ma'nosi ochib beriladi, sabab, oqibat bog'lanishi, u yoki bu narsaning mantiqiy tabiati ( nima uchun tundrada o'zun tun va qisqa kun bo'ladi, nima uchun kun va tun, yil fasllari almashib turadi) ochib beriladi. undan barcha darslarda foydalaniladi, u muhokama qilish bilan uyg'unlashadi. 3muhokama qilish -bayon qilish asosida bo'lib, unda o'quvchilarni xulosaga olib keluvchi qoida va isbotlarning izchil rivojlanishi bilan bog'liq. hikoyaning bu turida o'rganilayotgan hodisani (masalan, tirik mavjudodning o'zgarishiga iqlimning ta'siri, suv, metallning xususiyatlari) tahlil qilish zarurati tug'ilganda foydalaniladi. hikoyaga quyidagi didaktik talablar qo'yiladi: tanlangan o'quv …

4 / 24

i; masalan, «cho'l tabiati» mavzusini bayon qila turib, o'qituvchi doskaga ushbu rejani yozishi mumkin: 1) tabiiy zonalar xaritasida cho'llarning geografik o'rni; 2) cho'l iqlimining xususiyatlari; 3) yuzasi; 4) vohalari; 5) cho'lda yil fasllari. iii. o'quvchilar e'tiborini faollashtiruvchi savollarni bayon davomida berib borish. iv. o'quvchilarning idrok qilish faoliyatlarini faollashtiruvchi taqqoslash (masalan, dala, cho'l, dasht, o'rmonlarning o'simlik va hayvonot dunyosini taqqoslash va hokazolar). v. yangi materialni bayon qilish davomida ilgari o'rganilgan mavzular turmush bilan, amaliyot bilan (masalan, «skelet», mavzusini «mushaklar» mavzusi bilan, jonajon o'lka tabiatini har xil zonalar tabiati mavzusi) bilan aloqasini turmushda, amaliyotda o'rganish. iv. o'quvchilarning idrok qilish faoliyatlarini faollashtiruvchi taqqoslash (masalan, dala, cho'l, dasht, o'rmonlarning o'simlik va hayvonot dunyosini taqqoslash va hokazolar). vi. hikoyaga maqol, qiziqarli material yoki kitob o'qish epizodini kiritish. o'qituvchi hikoyasini tegishli maqolani o'qigandan keyin yoki undan oldin boshlashi mumkin. qo'shimcha materialdan foydalanish hikoyani boyitadi va konkretlashtiradi. hikoya davomida foydalanilgan maqol, matal va topishmoqlar darsni boyitib, bayon …

5 / 24

qlanadi. suhbat natijasida o'quvchilar o'qituvchi rahbarligida tegishli xulosa chiqarishlari, xulosani umumlashtirishlari kerak. suhbat o'quvchilarga notanish bo'lmasligi lozim: hali o'quvchilar o'zlashtirmagan, bilmagan bilimlarni «aniqlash» uchun vaqtni bekorga sarflash yaramaydi. suhbat yakunlovchi, umumlashtiruvchi va yangi bilimlarni eskilari bilan bog'lovchi darslarda alohida ahamiyatga ega. suhbatning bosh maqsadi shundaki, bunda o'qituvchi rahbarligida o'quvchilar ongida tabiat jismlari hamda hodisalari haqida to'g'ri tasavvur va tushunchalar shakllanadi. tabiat bilan tanishtirishning birinchi bosqichida suhbat o'qituvchining savollar berishi va chaqirgan o'quvchilarning savollarga javob berishi shaklida kechadi. keyin suhbat boyib, kengayib boradi. didaktik o‘yinlar ta’limiy maqsadlarni amalga oshiradigan va ularga moslashtirilgan bo‘ladi. didaktik o‘yinlar tizimidan birinchi marta maktabgacha jarayonida foydalanishga doir f.fribil va m.montisorilar ishlab chiqqan bo‘lsa, boshlang‘ich ta’lim uchun o. dikroli tadqiqotlar olib borgan. 60-70 yillardan boshlab faqat boshlang‘ich ta’limda emas, umumiy o‘rta ta’limda ham foydalanila boshladi. 80-yillarda ayniqsa, ishbop o‘yinlar keng tarqala boshlandi. metod va metodik uslublar o'zaro chambarchas bog'liq bo'lib, bir-biriga o'tishi mumkin. masalan, o'quvchilarning turli xil …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "darslikdagi matnlarning didaktik ro’li"

tabiiy fanlarning tadqiqot obyekti slayd tabiiy fan science mustaqil ishi 1-mavzu. darslikdagi matnlarning didaktik ro’li tabiiiy fan darslarida didaktik o’yinlarning ahamiyati.. tabiiy fanlarda amaliy ishlar va didaktik o'yinlarning bog'liqligi didaktik o'yinlarni dars davomida qo'llash va uning ahamiyati fan – tabiatni o‘rganishga va o‘zgartirishga imkon beradigan bilimlar dunyosi. tadqiqotlar davomida yangi bilimlar paydo bo‘ladi. atrofimizni o‘rab turgan tabiat jonsiz jismlar, tirik organizmlar, jarayon va hodisalarni o‘z ichiga oladi. ular tabiiy fanlarning tadqiqot obyekti va predmeti bo‘lishi mumkin. tabiiy fanlar tabiatning quyidagi tarkibiy qismlarini o‘rganadi! tabiatshunoslik darslarida didaktik o’yinlarning ahamiyati o‘zbekiston ta’lim tizimida ham 2021-2022 o‘quv yilidan boshl...

This file contains 24 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "darslikdagi matnlarning didaktik ro’li", click the Telegram button on the left.

Tags: darslikdagi matnlarning didakti… PPTX 24 pages Free download Telegram