saratonni davolashda genomikaning ro’li

DOCX 16 pages 53.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti 1-bosqich magistratura mutaxassisligi biologiya ta’lim yo’nalishi talabasi __________________________ning biologiyaning dolzarb muammolari fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ____________________________________________ _________________________________________ qabul qildi:________________ bajardi:___________________ toshkent-2024 mavzu: saratonni davolashda genomikaning ro’li reja: i.kirish 1.saraton genomikasini tushunish. saraton rivojlanishida genetikaning roli ii.asosiy qism 1. saraton genomikasida qo'llaniladigan texnologiyalar. diagnostikada saraton genomikasining qo'llanilishi 2. davolashda saraton genomikasi. qiyinchiliklar va axloqiy mulohazalar 3. saraton genomikasining kelajagi iii.xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar kirish onkologik kasalliklar — hozirda insoniyatning yetakchi patologiyalar guruhidir. jahon tibbiyoti amaliyotida kasallikni dastlabki bosqichlarini davolashda muvaffaqiyatga erishildi. cheklovchi omillar — saratonning preklinik bosqichida muntazam keng ko’lamli diagnostik tekshiruvlarini tashkil etishning murakkabligi, ba’zi shakllarining patogenezi tezligining yuqori bo’lishi. shu munosabat bilan, aholi o’rtasoda onkologik sergaklikni yaxshilash uchun ta’lim muhim ahamiyatga ega. saraton (rak) — bu tanadagi ichki to’qimalardan o’sadigan yomon sifatli o’sma (shish). kasallikning bunday nomlanishiga sabab, 90% holatlarida bemorlarda yomn sifatli …

2 / 16

a olib keladigan mutatsiyalar va o'zgarishlarni aniqlashlari mumkin. bu soha saraton haqidagi tushunchamizni tubdan o‘zgartirib, aniqroq diagnostika vositalari va maqsadli davolash usullariga olib keldi. saraton genomikasini tushunish. saraton rivojlanishida genetikaning ro’li saraton genomikasidagi asosiy tushunchalar 1-jadval asosiy tushunchalar tavsif genetik mutatsiyalar hujayralarni saratonga olib kelishi mumkin bo'lgan dnkdagi o'zgarishlar. bular inson hayoti davomida meros bo'lishi yoki sotib olinishi mumkin. keyingi avlod ketma-ketligi (ngs) saraton hujayralaridagi genetik mutatsiyalar haqida batafsil ma'lumot beruvchi butun genomni tez ketma-ketlashtirish imkonini beruvchi texnologiya. biomarkerlar qon, boshqa tana suyuqliklari yoki to'qimalarda topilgan biologik molekulalar normal yoki g'ayritabiiy jarayon yoki holat yoki kasallikning belgisi bo'lishi mumkin. shaxsiylashtirilgan tibbiyot kerakli vaqtda to'g'ri odam uchun to'g'ri terapevtik strategiyani moslashtirish uchun shaxslarning fenotiplari va genotiplari (masalan, molekulyar profillar, tibbiy tasvirlar, turmush tarzi ma'lumotlari) tavsifidan foydalanadigan tibbiy model. saraton genomikasi: saratonni o‘rganishdagi genetik yondashuvlar saraton genomikasi — bu saraton kasalligini o‘rganish va uning sabablarini aniqlashda genetik, molekulyar va epigenetik o‘zgarishlarning rolini …

3 / 16

ini boshqaruvchi genlarda sodir bo‘ladi. saraton genomikasi asosan quyidagi asosiy genetik o‘zgarishlarni o‘rganadi: 1. onkogillar: • onkogillar — bu genlar, odatda, hujayra o‘sishini va bo‘linishini rag‘batlantiradi. ularning faoliyati yoki ko‘p miqdorda ifodalanishi saratonni keltirib chiqarishi mumkin. masalan, her2/neu (brast saratonida) yoki egfr (o‘pka saratonida) kabi onkogillar. • mutatsiyalar onkogillarning funktsiyalarini buzishi va o‘sish signalini doimiy ravishda faollashtirishi mumkin. bu saraton hujayralarining kontrolli o‘sishini va metastaz qilishini ta’minlaydi. 2. tumsor suppresser genlar: • tumsor suppresser genlar — bu genlar hujayralarning o‘sishini to‘xtatib, yaroqsiz hujayralarning tarqalishining oldini oladi. ularning nomlaridan biri — tp53 (p53), bu gen saratonni oldini olish funktsiyasini bajaradi. • mutatsiyalar yoki yo‘qolishi p53ning faoliyatini blokirovka qiladi, bu esa hujayralarning tarqalishini nazorat qilishni yo‘qotadi va saraton rivojlanishiga olib keladi. 3. dna ta’mirlash mexanizmlari: • saratonni keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan boshqa genetik o‘zgarishlar dna ta’mirlash mexanizmlariga ta’sir qiladi. dna ning to‘g‘ri ta’mirlanishi va o‘zgarmasligi hujayralar uchun zarurdir. brca1 va brca2 genlaridagi …

4 / 16

epigenetik jarayonlar, odatda, genetik kodni o‘zgartirmasdan genlarning faoliyatini o‘zgartiradi, bu esa saratonni rivojlanishiga sabab bo‘ladi. saraton genomikasining zamonaviy texnologiyalari saraton genomikasining rivojlanishi, yangi texnologiyalar va yondashuvlarning joriy etilishi bilan yanada chuqurlashdi. rasmiy statistika · milliy saraton institutining ma'lumotlariga ko'ra, erkaklar va ayollarning taxminan 39.5 foizi hayotlari davomida bir nuqtada saraton kasalligiga chalingan. · global saraton genomik bozorining hajmi 9.29 yilda 2020 milliard dollarga baholandi va 23.28 yilga kelib 2028 milliard dollarga yetishi kutilmoqda, bu esa 12.2 yildan 2021 yilgacha cagr 2028 foizga o'sadi. saraton genomikasi saraton kasalligini davolashga qanday yondashishimizni o'zgartirish imkoniyatiga ega boshqaruv, yanada samarali va shaxsiylashtirilgan parvarish strategiyalari uchun umid taklif. genetik mutatsiyalar va saraton saraton genetik mutatsiyalar normal hujayra o'sishi va bo'linish jarayonlarini buzganda paydo bo'ladi. ushbu mutatsiyalar bir necha usulda sodir bo'lishi mumkin: · nuqta mutatsiyalari: protein funktsiyasini o'zgartirishi mumkin bo'lgan dnkdagi yagona nukleotid o'zgarishlari. · qo'shish va o'chirish: gen funktsiyasini buzishi mumkin bo'lgan dnk segmentlarini …

5 / 16

ar orasida: · brca1 va brca2: ushbu genlardagi mutatsiyalar ko'krak va tuxumdonlar saratoni xavfini sezilarli darajada oshiradi. · mlh1, msh2, msh6, pms2: ushbu genlardagi mutatsiyalar linch sindromi bilan bog'liq bo'lib, bu kolorektal va boshqa saraton kasalliklari xavfini oshiradi. olingan mutatsiyalar somatik mutatsiyalar deb ham ataladigan orttirilgan mutatsiyalar inson hayoti davomida atrof-muhit omillari, turmush tarzini tanlash yoki dnk replikatsiyasidagi tasodifiy xatolar tufayli individual hujayralarda paydo bo'ladi. irsiy mutatsiyalardan farqli o'laroq, ular naslga o'tmaydi. olingan mutatsiyalarga yordam beradigan omillarga quyidagilar kiradi: · uv nurlanishi: teri hujayralaridagi dnkni shikastlab, teri saratoniga olib kelishi mumkin. · tamaki tutuni: dnk mutatsiyalarini keltirib chiqaradigan o'pka saratoniga olib kelishi mumkin bo'lgan kanserogenlarni o'z ichiga oladi. · viruslar: hpv kabi ba'zi viruslar o'z dnklarini xost hujayralariga kiritishi va saratonga olib keladigan mutatsiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. saratondagi genetik mutatsiyalar: yaqinroq qarash 2-jadval mutatsiya turi tavsif misollar nuqta mutatsiyalari dnk ketma-ketligidagi yagona nukleotid o'zgarishi scratch kolorektal saratondagi mutatsiyalar qo'shish va …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "saratonni davolashda genomikaning ro’li"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti biologiya fakulteti 1-bosqich magistratura mutaxassisligi biologiya ta’lim yo’nalishi talabasi __________________________ning biologiyaning dolzarb muammolari fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ____________________________________________ _________________________________________ qabul qildi:________________ bajardi:___________________ toshkent-2024 mavzu: saratonni davolashda genomikaning ro’li reja: i.kirish 1.saraton genomikasini tushunish. saraton rivojlanishida genetikaning roli ii.asosiy qism 1. saraton genomikasida qo'llaniladigan texnologiyalar. diagnostikada saraton genomikasining qo'llanilishi 2. davolashda saraton genomikasi. qiyinchiliklar va axloq...

This file contains 16 pages in DOCX format (53.5 KB). To download "saratonni davolashda genomikaning ro’li", click the Telegram button on the left.

Tags: saratonni davolashda genomikani… DOCX 16 pages Free download Telegram