"ix-xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasi tadqiqotlarda aks etishi"

DOCX 39 pages 99.4 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.4 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti 04-guruh talabasi inoyatova sabinaning “manbashunoslik va tarixshunoslik” fanidan “ix-xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasi tadqiqotlarda aks etishi” mavzusida kurs ishi bajardi: 04-guruh talabasi inoyatova sabina ilmiy rahbar: rahmonqulova z toshkent-2025 mundarija: kirish................................................................................................................. 3 i-bob. o‘rta osiyo allomalarining ilm-fanga qo‘shgan hissasi 1.1. imom al-buxoriy va “al-jome as-sahih” asari hadisshunoslikga qo‘shgan hissasi……………………………………………………………………………. 6 1.2. mahmud zamaxshariyning “al-kashshof” asari ta’siri va arab tilshunsligidagi o‘rni……………………………………………………………... 13 ii-bob. o‘rta osiyo allomalarining merosi va uning jahon madaniyatiga ta’siri 2.1. o‘rta osiyo allomalari merosining tadqiqotlarda aks etishi……………….. 20 2.2. islom olami va yevropada o‘rta osiyo olimlari asarlarining o‘rganishi……. 27 xulosa……………………………………………………………………….. 35 foydalanilgan adabiyotlar............................................................. 37 kirish mavzuning dolzarbligi. ix–xii asrlar o‘rta osiyo tarixida ilm-fan, madaniyat va diniy tafakkur sohalarida ulkan yutuqlarga erishilgan, bu davr “sharq uyg‘onish davri” deb e’tirof etiladi. aynan shu davrda o‘rta osiyodan yetishib chiqqan allomalar butun musulmon olamining, …

2 / 39

asr forobiy kabi allomalar tomonidan yaratilgan asarlar islom madaniyatining asosiy manbalaridan biri bo‘lib xizmat qilgan. ularning diniy-ilmiy merosi asrlar davomida musulmon jamiyatlarida o‘rganilib, islom aqidasi, huquqi va axloqiy mezonlarining shakllanishida hal qiluvchi o‘rin tutgan. ayniqsa, imom al-buxoriyning “al-jome’ as-sahih” asari hadis ilmining eng asosiy manbasi sifatida tan olingan bo‘lsa, mahmud zamaxshariyning “al-kashshof” tafsiri qur’on ilmining chuqur tahliliy manbalaridan biri hisoblanadi. ushbu asar va ularga o‘xshash boshqa ko‘plab durdona meroslar faqat musulmon olamida emas, balki yevropa ilmiy jamiyatlarida ham qiziqish uyg‘otgan. o‘rta asrlarda yevropaning ko‘plab universitetlarida ushbu allomalar asarlari arab tilidan lotin tiliga tarjima qilinib, asosiy o‘quv manbalaridan biri bo‘lib xizmat qilgan. bu holat o‘rta osiyo allomalarining jahon ilm-faniga qo‘shgan hissasi naqadar chuqur va keng qamrovli ekanidan dalolat beradi. mustaqillik yillarida o‘zbekiston respublikasida ajdodlarimizning boy ilmiy-ma’naviy merosini o‘rganish va targ‘ib qilishga katta e’tibor qaratildi. xususan, prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan “yangi o‘zbekiston – ma’rifatli jamiyat” g‘oyasi asosida tarixiy-madaniy merosni chuqur o‘rganish, uni …

3 / 39

ning o‘rni beqiyosdir. ix–xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasini tadqiq etish nafaqat tarixiy, balki bugungi kun uchun ham nihoyatda dolzarb ilmiy, ma’naviy va tarbiyaviy ahamiyatga egadir. bu merosni chuqur tahlil qilish, ularni zamonaviy kontekstda talqin etish hamda yosh avlodga yetkazish har bir tadqiqotchi va ziyolining muqaddas burchi bo‘lib qoladi. kurs ishining maqsadi. ix–xii asrlarda o‘rta osiyoda yashab ijod qilgan buyuk allomalar hayoti va ilmiy merosini o‘rganish, ularning islom madaniyatiga qo‘shgan beqiyos hissasini ilmiy manbalar asosida tahlil qilish, bu merosning bugungi kungacha saqlanib qolgan ilmiy, ma’naviy va madaniy ahamiyatini aniqlash hamda ularning asarlari zamonaviy tadqiqotlarda qanday yoritilayotganini ko‘rsatib berishdan iborat. kurs ishining vazifalari: · ix–xii asrlarda o‘rta osiyoda shakllangan ilmiy-madaniy muhitni tahlil qilish va uning islom madaniyatidagi o‘rnini aniqlash; · imom al-buxoriy, mahmud zamaxshariy kabi yetuk allomalarning hayoti va ilmiy faoliyatini o‘rganish; · ushbu allomalarning asarlari orqali hadisshunoslik, tafsir, tilshunoslik va boshqa fan sohalariga qo‘shgan hissasini yoritish; · …

4 / 39

liyati va ular tomonidan yaratilgan asarlaridir. kurs ishining tuzilishi: kirish, 2 ta bob, umumiy xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i-bob. o‘rta osiyo allomalarining ilm-fanga qo‘shgan hissasi 1.1. imom al-buxoriy va “al-jome as-sahih” asari hadisshunoslikga qo‘shgan hissasi abu abdulloh muhammad ibn ismoil al-buxoriy 810 yilda o‘rta osiyoning buxoro shahrida tavallud topgan. u hadis ilmining eng buyuk olimlaridan biri hisoblanadi va musulmon dunyosida juda katta hurmatga ega. hayotining ko‘p qismini hadislarni to‘plash, ularni sinchiklab o‘rganish va ishonchli hadislarni ajratib olishga bag‘ishlagan. imom al-buxoriy “amirul-mu’minin fil-hadis” degan unvonga sazovor bo‘lgan, ya’ni hadis ilmidagi mo‘minlarning amiri deb ataladi. bu unvon uning hadislarni yig‘ish va tasniflashdagi ilmiy yondashuvi va ishonchliligi sababli berilgan. u o‘zining ilmiy faoliyati davomida yuz minglab hadislarni yig‘ib, ularning orasidan faqat eng ishonchli va haqiqiy bo‘lganlarini tanlab olgan. bu jarayon ancha mashaqqatli bo‘lib, imom al-buxoriy hadislarning isnodlari (rivoyat qiluvchilarning zanjiri)ni sinchiklab tekshirgan, har bir rivoyatchining hayoti, halolligi va xolisligini o‘rganib chiqgan. …

5 / 39

qo‘yilgan bo‘lib, bu o‘quvchiga hadis mazmunini yaxshiroq tushunishga yordam beradi. bundan tashqari, imom al-buxoriy har bir hadisni kitobga kiritishdan oldin g‘usl qilib, ikki rakaat namoz o‘qigani haqida rivoyatlar bor. bu uning diniy e’tiqod va ilmi bilan birga, o‘z ishiga bo‘lgan hurmatini ham ko‘rsatadi. imom al-buxoriy o‘z zamonasining ilmiy va dini muhitida mashhur bo‘lib, ko‘plab shogirdlar tarbiyalagan. u o‘zining ilmiy merosi bilan nafaqat o‘rta osiyoda, balki butun musulmon olamida hadis ilmining rivojiga katta hissa qo‘shgan. uning asarlari keyingi avlod ulamolari tomonidan sharhlar, tarjimalar va izohlar bilan boyitilgan. “al-jome’ as-sahih” asari ming yillar davomida islom olamida diniy, axloqiy va huquqiy manba sifatida xizmat qilib kelmoqda. imom al-buxoriy shuningdek, faqat hadisshunos emas, balki diniy, axloqiy va fiqhiy masalalarda ham chuqur bilimga ega bo‘lgan. u hadislarni tahlil qilishda qat’iy va ilmiy yondashuvni namoyish etgan, bu esa uning asarlarini boshqa hadis to‘plamlaridan farqlantiradi. u o‘z davrida ko‘plab olimlar va ilm-fan markazlari bilan aloqada bo‘lgan, ularning …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""ix-xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasi tadqiqotlarda aks etishi""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti 04-guruh talabasi inoyatova sabinaning “manbashunoslik va tarixshunoslik” fanidan “ix-xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasi tadqiqotlarda aks etishi” mavzusida kurs ishi bajardi: 04-guruh talabasi inoyatova sabina ilmiy rahbar: rahmonqulova z toshkent-2025 mundarija: kirish................................................................................................................. 3 i-bob. o‘rta osiyo allomalarining ilm-fanga qo‘shgan hissasi 1.1. imom al-buxoriy va “al-jome as-sahih” asari hadisshunoslikga qo‘shgan hissasi……………………………………………………………………………. 6 1.2. mahmud zamaxshariyning “al-kashshof” asari ta’siri va arab tilshu...

This file contains 39 pages in DOCX format (99.4 KB). To download ""ix-xii asrlarda o‘rta osiyo allomalarining islom madaniyatiga qo‘shgan hissasi tadqiqotlarda aks etishi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "ix-xii asrlarda o‘rta osiyo al… DOCX 39 pages Free download Telegram