o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari

PPTX 50,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734084465.pptx o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari reja: 1.hozirgi zamon fanlaridagi yuksalishlar 2. o’rta asr sharq allomalari 3.matematikaning yoshlar hayotidagi o’rni hozirgi zamon fanlari mazmuniga qarab uch qisimga (ijtimoiy,tabiiy va texnika fanlariga) bo`linadi. bularning har biri o`ziga mos ko`pgina qo`shni fanlarni qamrab olib, butun bir sistemani tashkil qiladi. matematika fanlar sistemasida muhim bir sohani tashkil qiladi va yunoncha “ilm,fan “degan ma’noni anglatadi shuningdek matematika – qadimiy fanlardan biri bo`lib, boshqa arifmetika, geometriya, keyinchalik algebra, matematik analiz, analetik geometriya kabi fanlarni birin-ketin o`zida shakllantirib, ularni takomillashtirib bordi. quyida matematika fanida kashfiyot qilgan olimlar faolyatini o`rganamiz. bilamizki g`arbda eng qadimdan ilm-fan rivojlangan markazlardan biri bu yunonistondir. qadimgi yunonistonda ilm-fanga qiziquvchilar ko`p bo`lganidan u yerdan haqiqiy olimlar yetishib chiqqan va shulardan biri bu antic davr matematik olimi pifagordir pifagor (milloddan avvalgi, taxminan, 580-500 yillar)-qadimgi grek olimi, matematigi, faylasufi. pifagor ba’zi rivoyatlarga qaraganda dindor bo`lgan. pifagor …

, geograf alxorazmiy o`z davrida idealstik g`oya hukumronligiga qaramay, fanning mashaqqatli yo`llaridan yurib, ilg`or ijtimoiy, falsafiy tafakkurga keng yo`l ochib, matematikaga doir o`lmas kashfiyotlar yaratdi. u ijodini fan taraqqiyotiga bag`ishlab ilg`or g`oyalarni dunyo xalqlariga yetkazishga intildi. al-xorazmiy yozgan asarlardan bizgacha o`ntasi yetib kelgan . xorazmiyning xii asrda lotin tiliga tarjma qilingan “arfmetika” (“kitob filhisob al hind”) asari yevropaliklarni hind raqamlari, pozitsion o`nlik sanoq sistemasi bilan tanishtirdi va uning boshqa sanoq sistemalariga nisbatan afzalligini ko`rsatdi. butun va kasr sonlar ustida amallar bajarish va kvadrat ildiz chiqarish usuluni keltirdi shulardan ikkitasi algebra va arfmetikaga bag`shlangan bo`lib, fan tarixida muhim rol o`ynagan. haqiqatda osiyo va yevropa olimlari, jumladan beruniy, ibn sino, umar hayyom va boshqalar algebrani alxorazmiy kitoblaridan o`rgandilar. sharq ilm-fani siymolaridanyana biri bu umar hayyomdir. umar hayyom-g`iyosiddin abdulfath umar ibrohim al hayyom(taxminan 18.5,1048-1123)-faylasuf, astronom, matematik, fors-tojik shoiri. hayyom matematikani o`rganib, uning taraqqiyotiga muhim hissa qo`shdi uchinchi darajali tenglamalarni 14 sinfga ajratib, ularni …

yuritdi. uning fikrlari keyinchalik n.v lobachevskiy tomonidan quvvatlandi. hayyomning bilib doirasi keng ekanligini hisobga olib, saljuq sultoni malikshoh uni saroy olimi darajasigacha ko`tardi va unga kalendar tuzishni topshirdi . uning tuzgan kalendari (1079) amalda qo`llanmay qolgan bo`lsa ham, yevropada undan 500 yil keyinroq qabul qilingan va hozirgi kungacha amalda qo`llanilayotgan grigorian kalendaridan ancha-muncha aniq bo`lgan. shuni unitmaslik kerakki matematika fanida intuitsiyaning roli nihoyatda katta. shunday olimlar borki, ular amalyot, fan qo`ygan yirik muammoni yechish uchun qaysi yo`llar bilan borish lozimligini, har bir yo`lda qanday qiyinchiliklar bo`lishi mumkinligini oldindan ko`ra oladilar . shu xislatga ega bo`lgan olimlardan yana biri bu mashhur hind matematigi sirinivasa ramanujan (1887-1920). u tug`ma talant va o`ziga xos fikirlash sohibi, chuqur ilmiy intuitsiyaga ega ajoyib matematik edi. ramanujan, aytish mumkinki, matematikani mustaqil egalladi. uning topgan formulalari haqiqiy san’at asarlari kabi nihoyatda chiroyli bo`lib, kishiga zavq bag`ishlaydi. uning bu formulalarni qanday qilib topa olganligi ramanujan taniqli ingliz matematigi …

rida ham shunday qarashlar bo`lgandir lekin u zamonlardan beri ham nafaqat matematika balki fanning barcha turlarida ko`pdan-ko`p yangiliklar va nazaryalar bo`lmadi deysizmi. xulosa shunday ekan aziz vatandoshlar inson hech qachon bir joyda turib qolmaydi u rivojlanadi. maqolam so`ngida muxtaram birinchi prezidentimizning “beshikdan tobutgacha ilm izla” degan gaplarini keltirib misol tariqasida ajdodlarimizni aytib o`tayin ul zotlar ilm axtarib bog`dotdan qoshg`argacha bo`lgan jamiki shaharlarni kezib u yerlardagi dong`i dunyoga ketgan ustozlardan talim olib, ilm o`rganib yurganlar va o`zlari ham ulardan o`tgan olimlar bo`lib yetishgan. ilmga chanqoq talabalar shuni unitmangki: ilm yo`lida ming-minglab yo`l bosgan va ming yildan beri unitilmas bo`lib kelayotgan ajdodlarimizga munosib avlod bo`laylik. zero vatanni kelajagi va istiqboli siz va biz kabi yoshlar qo`lidadir. biz buni aslo unitmasligimiz darkor

o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari"

1734084465.pptx o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari reja: 1.hozirgi zamon fanlaridagi yuksalishlar 2. o’rta asr sharq allomalari 3.matematikaning yoshlar hayotidagi o’rni hozirgi zamon fanlari mazmuniga qarab uch qisimga (ijtimoiy,tabiiy va texnika fanlariga) bo`linadi. bularning har biri o`ziga mos ko`pgina qo`shni fanlarni qamrab olib, butun bir sistemani tashkil qiladi. matematika fanlar sistemasida muhim bir sohani tashkil qiladi va yunoncha “ilm,fan “degan ma’noni anglatadi shuningdek matematika – qadimiy fanlardan biri bo`lib, boshqa arifmetika, geometriya, keyinchalik algebra, matematik analiz, analetik geometriya kabi fanlarni birin-ketin o`zida shakllantirib, ularni takomillashtirib bordi. qu...

Формат PPTX, 50,4 КБ. Чтобы скачать "o‘rta asr sharq allomalarining matematikaga qo‘shgan hissalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘rta asr sharq allomalarining … PPTX Бесплатная загрузка Telegram