sharq va g'arb allomalarining kreativlikka qo'shgan hissalari

PPT 52 pages 4.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 52
1-mavzu: tanqidiy va kreativ tafakkurning mohiyati, ilmiy-nazariy tavsifi o`qituvchi: d.t.qurbonova reja: sharq allomalarining kreativlikka qo’shgan hissasi. g’arb allomalarining kreativlikka qo’shgan hissasi. insonning barcha mavjudotlardan yuksak jihati - bu uning fikrlash qobiliyatidir. zotan, insonlar bir-birlari bilan o‘ziga xos o‘y-hayollari, mushohadalari, fikr yuritishlari, mustaqil fikrlash qobiliyatlari bilan ajralib turadi. shuning uchun ham inson fikrini tarbiya qilish muhim sanaladi. abdulla avloniyning asarlarida fikr tarbiyasiga oid quyidagicha talqin berilgan: «fikr tarbiyasi eng kerakli, ko‘p zamonlardan beri taqdir qilinub kelgan, muallimlarning diqqatlariga suyalgan, vijdonlariga yuklangan muqaddas bir vazifadur. fikr insonning sharofatlik, g‘ayratlik bo‘lishiga sabab bo‘ladur. bu tarbiya muallimlaming yordamiga so‘ng daraja muhtojdurki, fikrning quvvati, ziynati, kengligi muallimning tarbiyasiga bog‘liqdir». darhaqiqat, fikr ustida buyuk daholar so‘z yuritishib, muayyan ta’limotlar yaratishgan. -fikrlashda qalb, ong va sezgilarning uyg‘unligi haqida arastu ta’limoti, -fikrning ezgulikka yo‘naltirilishi haqida abu nasr forobiy, -insonparvarlikka yo‘naltirilishi haqida - alisher navoiy, -fikrning mantiqiyligi haqida - umar hayyom, -fikrlashda signal tizimi haqida l.p.pavlov, -fikrning bosqichma-bosqich shakllanishi …
2 / 52
liq. ya.a.komenskiy «tillarni o‘qitishning yangi metodlari» asarida: «ta`lim - bu o‘quvchilarni o‘quv materiali bilan tanishtirishdir»,-deb yozgan edi. uning yozishicha, ta’lim uchlikdan iborat: o‘qituvchi, o‘quvchi va o‘quv materiali. o‘qituvchi - bilim beruvchi, o‘quvchi bilimlarni idrok qiluvchi, o‘quv materiali esa- bu bilimlarning o‘qituvchidan bolalarga harakati demakdir. «ma’lumot mazmuni: yoshlarning ma’lumoti, rivojlanishi, tarbiyasini mo‘ljallab hozirgi zamon fani, texnikasi, ishlab chiqarishi, fikrlashning umumiy asoslariga didaktik ishlov berish yo‘li bilan tanlangan bilimlar, ko‘nikma-malakalar, ijodiy faoliyat tajribasi va munosabatlar majmuidir. ta’lim mazmuni: ta’lim jarayoni kontekstidagi ma’lumoti, tarbiya va rivojlanish maqsadida ta’lim jarayoniga olib kirilgan bilim, ko‘nikma-malaka, faoliyat usullari hamda tabiat, jamiyat va tafakkur hodisalarini emotsional baholashga doir munosabatlari zamirida tanqidiy fikr shakllantiriladi». m.maxmudov fikricha: tanqidiy fikrlashni shakllantirish jarayonida ta’lim maqsadi shunday qo‘yilishi kerakki, unga erishganlik haqida aniq xulosa chiqarish mumkin bo‘lsin. pedagogik adabiyotlarda vazifalar ba’zan «identifikatsiyalashgan (taqqoslanadigan) pedagogik maqsadlar deb ataladi». b.blum hamda b.bespalkolar vazifalarni yanada aniqlash maqsadida quyidagi qadamlarni qo‘llashni tavsiya etishadi: har bir vazifalar …
3 / 52
kin bo‘lsin. demak, bu alfozda bajariladigan vazifalar o‘quv savollarini, mavzularni, bo‘limlarni, butun fanni, nimalarni baholash kerakligini (og‘zaki, yozma, test usulida) aniqlab berishga imkon yaratadi. xorijiy ta’lim amaliyotida quyidagi o‘quv natijalarini darajalash tarqalgan: tanishtiruv: mazkur fan sohasidagi asosiy tushuncha va tartiblar bilan tanishuv. asoslarni o‘zlashtirish: fan sohasining asosiy tushunchalarini qayta izhor(tasvir) etishni nazarda tutuvchi bosqich. egallash: fan sohasidagi asosiy tushuncha va tartiblarni muvaffaqiyatli tadbiq etish. to‘liq egallash - mohirlik: mazkur fan sohasidagi asosiy tushuncha va tartiblarni samarali qo`llash va qolgan o‘quvchilarga bilimlarni va ko‘nikmalarni o‘zlashtirish va mustahkamlash bo‘yicha yordam berish. ta`lim muassasalarida o‘quvchilarining tanqidiy fikrlashlarini shakllantirish uchun pedagogik texnologiya asosidagi muayyan darsning loyihasini tuzish ketma-ketligi quyidagicha borishi mumkin: o‘quv predmetining ishchi dasturiga asosan o‘qituvchining o‘quv va tarbiya maqsadlarini shakllantirish; tayanch o‘quv savollarini bloklarga ajratish; har bir o‘quv savoli bo‘yicha o‘quvchilaming vazifalarini shakllantirish, unda quyidagilar ifodalanadi: 1) o‘quvchi maqsadga erishgandan so‘ng qiladigan xatti-harakati bilan tasvirlanuvchi fe’li orqali o‘xshash o‘quv maqsadi shaklida yoki …
4 / 52
ituvchi va o‘quvchi maqsadi hamda nazorat savollariga mos ravishda dars mazmunini ishlab chiqish; o‘qituvchi va o‘quvchilar faoliyatining uzviyligini ta’minlagan holda darsning borishini loyihalash (asosiy joylarini). № o‘quv maqsadlarning asosiy toifalari umumlashtirilgan o‘quv maqsadlar turi namunalari-talaba i bilish bu toifa o‘rganilgan materialni konkret faktordan boshlab butun bir nazariyagacha esda saqlash va qayta tiklashni anglatadi. ishlatiladigan terminlarni biladi, konkret faktorni biladi, uslublar va jarayonlarni biladi, asosiy tushunchalarni biladi, qoida va tamoyillarni biladi ii tushunish uning ko‘rsatkichi, materialni bir shakldan boshqa shaklga o‘tka­zilishi (ifodaga), materialni interpretatsiyasi (tushuntirish, qis­qa bayoni) yoki hodisa va voqealar­ning kelaja­gini oqibatlarini (natijalarni) bashorat qilish. og‘zaki materialni interpretatsiya qiladi, sxema, grafik diagramma­larni interpretatsiya qiladi, og‘zaki materialni matematik ifodaga o‘tkazadi, mavjud materialga asoslanib kelajagini taxminan bashorat qiladi. iii qo‘llash. bu toifa o‘rganilgan materialni konkret sharoitlar­da va yangi vazi­yatlarda qo‘llash ko‘nikmalarani anglatadi. bunga qoidalar, usul­lar, tushunchalar, qonunlar, tamo­yillar, nazariyalarni qo‘llash kiradi. tushunchalar va tamoyillardan yangi vaziyatda foydalanadi. qonun va nazariyalarni konkret amaliy …
5 / 52
ruza ish rejasi, umumlashtirilgan majmua­si bo‘lishi mumkin. tegishli o‘quv natijalari sxema va tizimlarni tuzishga yo‘naltirilgan ijodiy faoliyatni taqozo etadi. hajmi katta bo‘lmagan ijodiy ishlar yozadi. eksperiment rejasini tuzishni taklif etadi. bu yoki u muammoni echish rejasini tuzish uchun turli sohalardagi bilimlarini qo‘llaydi. vi baholash. ushbu toifa bu yoki u o‘rganilgan ma­terialni konkret maqsad uchun baho­lash malakasini anglatadi. baho­lash aniq mezonlarga tayanishi lozim. yozma matn shaklida tuzilgan material­ning mantiqiyligini baholaydi, xulosa­larning mavjud ma’lumotlarga mosligini baholaydi, u yoki bu faoliyat natijasining muhimligini baholaydi o‘quv materialini didaktik loyihalash masalasi m.mahmudov tomonidan ancha keng tahlil etilgan. u “didaktik loyihalashning ilk qadami o‘qitish va o‘qish maqsadlarini aniqlashdan iborat”,- deb hisoblaydi va o‘quv maqsadlarini to‘rt toifaga ajratadi: bosh maqsad, oraliq maqsad, xatti-harakatga teng maqsad, erishilgan natijani o‘lchash me’yori (baholash usuli). ta’lim jarayoni bosh maqsadni mo`ljallab tashkil etiladi. oraliq maqsadlarni amalga oshirish esa bosh maqsadga bo‘ysundiriladi. bolalar oraliq maqsadlarga erishish yo‘li bilan davlat ta’lim standartida qo‘yilgan talablarni …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq va g'arb allomalarining kreativlikka qo'shgan hissalari"

1-mavzu: tanqidiy va kreativ tafakkurning mohiyati, ilmiy-nazariy tavsifi o`qituvchi: d.t.qurbonova reja: sharq allomalarining kreativlikka qo’shgan hissasi. g’arb allomalarining kreativlikka qo’shgan hissasi. insonning barcha mavjudotlardan yuksak jihati - bu uning fikrlash qobiliyatidir. zotan, insonlar bir-birlari bilan o‘ziga xos o‘y-hayollari, mushohadalari, fikr yuritishlari, mustaqil fikrlash qobiliyatlari bilan ajralib turadi. shuning uchun ham inson fikrini tarbiya qilish muhim sanaladi. abdulla avloniyning asarlarida fikr tarbiyasiga oid quyidagicha talqin berilgan: «fikr tarbiyasi eng kerakli, ko‘p zamonlardan beri taqdir qilinub kelgan, muallimlarning diqqatlariga suyalgan, vijdonlariga yuklangan muqaddas bir vazifadur. fikr insonning sharofatlik, g‘ayratlik bo‘lishiga sabab bo...

This file contains 52 pages in PPT format (4.3 MB). To download "sharq va g'arb allomalarining kreativlikka qo'shgan hissalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq va g'arb allomalarining k… PPT 52 pages Free download Telegram