o‘tkan kunlar romanida oshiq-mashuqa-raqib obrazlari

PPTX 10 pages 5.4 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: "o‘tkan kunlar" romanida oshiq-ma‘shuqa-raqib obrazlari. 1. oshiq, mashuq va raqib obrazlarining genezisi. 2. oshiq, mashuq va raqib obrazlarining o‘ziga xosligi. 3. "o‘tkan kunlar romani" dagi uchlik talqini. 4. romandagi "oshiq-mashuq-raqib" obrazlari talqinida ijtimoiylik tamoyili va milliylik. teogonik, esxatologik, dualistik miflarni kuzatish orqali “oshiq-ma’shuqa-raqib” uchligining turli shakllarda kelishi ko‘zga tashlanadi. teogonik miflarning odam (a.s) bilan bog‘lanishi, ya’ni yerda hayotning paydo bo‘lishi, ilk odamning yaratilishi bilan bog‘liq, yovuzlik timsoli dev, jinlar tasviri iblisga xos xususiyatlarni o‘zida mujassam qilishini ko‘rishimiz mumkin. keyinchalik mazkur uchlik tizimi xalq qissalari va dostonlarida kanonlashib epik ko‘lamdorligi oshib borganini ko‘ramiz. folklor namunalari har bir xalqning uzoq tarixga ega bo‘lgan o‘tmishi bilan bevosita bog‘liq. qadimiy janr hisoblangan epos ana shunday xususiyatlari bilan ajralib turadi. epos janrining spetsifikasiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, eng bo‘rtib ko‘rinadigan jihat, aynan milliylikning aks etishida namoyon bo‘ladi. enter title uchlik tizimining mukammal tasviri “alpomish”da ko‘rinadi. chunki bu tizimga xos bo‘lgan sevib qolish va ilk uchrashuv, …

2 / 10

anadi. birinchi o‘zbek romani “o‘tkan kunlar” da otabek va kumushning uchrashuvi “taqdir shamoli” deya talqin qilinadi. g‘arb xalqlari bu masalaga biroz boshqacha yondashadi. bir qarashda eposlardagi farq ham yaqqol ko‘rinadi. “iliada” dostoni qahramoni paris yelenani ko‘rib oshiq bo‘ladi va olib qochadi. bu yerda oshiq va ma’shuqa hech qanday taqdir ishoratisiz bir-birini real ko‘radi. qolaversa, bu paytda yelina allaqachon menelay bilan turmush qurgan edi. g‘arb eposlarida uchrashuv motivi real sodir bo‘ladi, keyinchalik ushbu motiv antik yunon romanlariga ko‘chgan. “nikoh yoshidagi yigit va qiz. ularning nasl-nasabi noma’lum yoki sir saqlanadi. yigit va qiz mislsiz go‘zalliklari bilan boshqalardan jralib turishadi. shuningdek, ular haddan ziyod pokiza (ma’sum). yigit bilan qiz kutilmaganda (ko‘pincha tantanali bayramlarda) uchrashib qolishadi. bir-birlarini lahzalik, jilov bilmas ehtiros bilan sevib qolishadi”. oshiq (otabek) obrazi. avvalo, oshiq obraziga to‘xtalsak. otabek har jihatdan mukammal aslzoda bek sifatida ifoda etiladi. sharq an’anasiga muvofiq oshiq va ma’shuqa taqdir hukmi bilan uchrashadi. “qodiriy romani xuddi shu …

3 / 10

asidagi kurash bo‘lib, bunga romanning boshidayoq muayyan ishoralar beriladi”.2 otabekni ijtimoiy hayotda yurt qayg‘usi qiynaydi. qipchoqlar qirg‘iniga qarshi bo‘lgan bek otasi yusufbek hojining yurtboshilar qatorida shu qarorga kelgan deb o‘ylashi uni ancha cho‘ktirib qo‘yadi. yusufbek hoji o‘g‘liga bu ishda aloqasi yo‘qligi haqida tushuntirish berishi otabekning shunchaki tadbirkor, savdo vakili emasligini, yurtda bo‘layotgan voqealarga teran baho berishini ko‘rsatadi. thank you asarda otabek xudoyorxon, musulmonqul, azizbek haqida haqqoniy fikrlar bildira oladi. otabek oshiqqa xos o‘lim topishi, ya’ni shahid bo‘lishi ijtimoiy hayotdagi shaytanat (mustamlaka davlat) bilan kurashda yuz berdi. yurtdagi notinchliklar, qipchoqlar qirg‘ini, azizbek, musulmonqul, xudoyorxon kabilarning adolatsiz siyosati mantiqan mustamlakaga zamin hozirlagan edi. chor rossiyasi o‘rta osiyoni bosib olishni avliyo ota qarorgohidan boshlagan. aynan shu yerda otabek shahid ketadi. “ikkinchi sath maishiy turmush voqeligi bilan bog‘liq. roman syujetining boshidan oxirigacha tarang tortilgan maishiy shaytanat muammolari, o‘z mohiyatiga ko‘ra ijtimoiy shaytanatdan ortiq bo‘lsa ortiqki, sira ham kam emas. bu qatlam shu darajada mukammal …

4 / 10

ziba bilan tasvirlangan. muallif ma’shuqa portretini chizgandayoq unda suvrat va siyrat aro uyg‘un go‘zallik borligi ayonlashadi. romanning beshinchi faslidagi “par yostiq quchog‘ida sovuqdan erinibmi va yo boshqa bir sabab bilanmi uyg‘oq yotqan bir qiz” kumushbibi edi. marg‘ilonning go‘zallaridan bo‘lgan bu qizga ta’rif shunday: “uning qora zulfi par yostiqning turlik tomonig‘a tartibsiz suratda to‘zg‘ib, quyuq jinggila kiprak ostidagi timqora ko‘zlari bir nuqtag‘a tikilganda, nimadir bir narsani ko‘rgan kabi... qop-qora kamon, o‘tib ketkan nafis, qiyig‘ qoshlari chimirilganda, nimadir bir narsadan cho‘chigan kabi...to‘lg‘an oydek g‘uborsiz oq yuzi bir oz qizilliqg‘a aylanganda, kimdandir uyalg‘an kabi...”. raqib obrazi. “o‘tkan kunlar” romanida raqib – otabekka butunlay qarama-qarshi xususiyatlarga ega homid. homid faqatgina hiyla-nayrang ishlatib, oshiq-ma’shuqlarning yo‘lini to‘smaydi. uning butun borlig‘i, odamlar bilan bog‘liq munosabatlari hasadga to‘la. homidda aqlan boshqalardan ustunlik bo‘lsa ham, o‘zi mansub bo‘lgan olamdan oyog‘ini uzolmay, atrofidagilarni ham shayton yo‘liga boshlashga intiladi. homiddagi raqibga xos jihatlarni ko‘rib chiqsak. homid asarda oshiq va ma’shuqachalik harakatlanmasa …

5 / 10

o‘tkan kunlar romanida oshiq-mashuqa-raqib obrazlari - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘tkan kunlar romanida oshiq-mashuqa-raqib obrazlari"

mavzu: "o‘tkan kunlar" romanida oshiq-ma‘shuqa-raqib obrazlari. 1. oshiq, mashuq va raqib obrazlarining genezisi. 2. oshiq, mashuq va raqib obrazlarining o‘ziga xosligi. 3. "o‘tkan kunlar romani" dagi uchlik talqini. 4. romandagi "oshiq-mashuq-raqib" obrazlari talqinida ijtimoiylik tamoyili va milliylik. teogonik, esxatologik, dualistik miflarni kuzatish orqali “oshiq-ma’shuqa-raqib” uchligining turli shakllarda kelishi ko‘zga tashlanadi. teogonik miflarning odam (a.s) bilan bog‘lanishi, ya’ni yerda hayotning paydo bo‘lishi, ilk odamning yaratilishi bilan bog‘liq, yovuzlik timsoli dev, jinlar tasviri iblisga xos xususiyatlarni o‘zida mujassam qilishini ko‘rishimiz mumkin. keyinchalik mazkur uchlik tizimi xalq qissalari va dostonlarida kanonlashib epik ko‘lamdorligi oshib borganini ko‘ramiz...

This file contains 10 pages in PPTX format (5.4 MB). To download "o‘tkan kunlar romanida oshiq-mashuqa-raqib obrazlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘tkan kunlar romanida oshiq-ma… PPTX 10 pages Free download Telegram