"o‘tkan kunlar"

DOC 12 pages 327.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 327.0 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu:mustaqil o’qilgan asarlar yuzasidan suhbat. abdulla qodiriyning “o‘tkan kunlar” romani reja: 1. abdulla qodiriy ning hayot yo’li. 2. abdulla qodiriy ijodiy merosi. 3.”o’tkan kunlar”romani. abdulla qodiriy adabiy siymosi xx asr o‘zbek adabiyoti tarixida o‘ziga xos o‘rin tutadi. u o‘zbek romanchiligining asoschisi sanaladi. abdulla qodiriy 1894-yili 10-aprelda toshkentda bog‘bon oilasida tug‘ilgan. dastlab musulmon maktabida, keyin rustuzem maktabi hamda abulqosim shayx madrasasida ta’lim olgan; moskvadagi adabiyot kursida o‘qigan. abdulla qodiriy ijodiy faoliyatining boshlanishi 1910-yillarning o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. dastlab millatparvarlik, ma’rifatparvarlik ruhi bilan sug‘orilgan «to‘y», «ahvolimiz», «millatimga», «fikr aylagil» kabi she’rlar, «baxtsiz kuyov» nomli drama hamda «juvonboz» hikoyasini yozdi. abdulla qodiriy ana shunday jadidona kayfiatdagi asarlarida millatni ichdan yemiradigan xurofotlarni tanqid qiladi; xalqni o‘zligini anglashga, yangilikka chaqiradi. yozuvchining «baxtsiz kuyov» dramasi (1915) bevosita behbudiyning «padarkush» dramasi ta’sirida yozilgan. dramada muallif hashamatli to‘y, ortiqcha sarf-xarajatlar va ularning ko‘ngilsiz oqibatlarini ochiq-oydin ko‘rsatadi. uning 1916-yilda yozgan «uloqda» hikoyasi bilan dunyo adabiyotdagi nazariy mezonlarga mos keladigan o‘zbek …

2 / 12

gi o‘rni masalasi hayot-mamot ahamiyatiga molik edi. adib bu roman orqali xalqning milliy ongini uyg‘otmoqchi bo‘ldi. «tariximizning eng kirlik, qora kunlari» – yurtni mustamlaka balosiga giriftor etgan keyingi «xon zamonlari» – xix asr miqyosidagi mudhish tarixiy jarayonlarning haqiqatidan xalqqa saboq bermoqchi bo‘ladi. «o‘tkan kunlar» romanining ma’no-mundarija doirasi, aslida, ancha keng. unda xilma-xil insoniy taqdirlar ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy, oilaviy-ishqiy muammolar qalamga olingan. biroq ular orasida yurtning, millatning taqdiri mustaqilligi masalasi alohida ajralib turadi. el-yurtning mustaqilligi, birligi masalasi romanning pafosini tashkil etadi. asarning bosh qahramonlari otabek va yusufbek hojilar shu yurt istiqloli, farovonligi, osoyishtaligi yo‘liga hayotini, jonini tikkan fioyi kishilardir. «o‘tkan kunlar»da otabek bilan kumushning ishqiy sarguzashtlari juda katta mahorat bilan tasvirlanadi. muallif oshiqlarning ishqiy sarguzashtlari bahonasida muayyan tarixiy davrni – turkistonning rus bosqini arafasidagi ahvoli, qora kunlarini ko‘z oldimizda gavdalantiradi. qodiriy ishq sarguzashtlari fonida o‘lkaning tutqunlikka yuz tutishining bosh sababi jaholat, qoloqlik va o‘zaro ichki nizolar degan firni g‘oyat ustalik bilan bayon …

3 / 12

nomidagi o‘zbekiston respublikasi davlat mukofoti, «mustaqillik» ordeni bilan taqdirlandi. savol va topshiriqlar 1. romandan olingan parchani diqqat bilan o‘qib chiqing va undagi tushunarsiz so‘zlarni daftaringizga ko‘chirib yozing. 2. otabek marg‘ilonga nima uchun boradi? adib otabek portretini qanday ko‘rsatadi? 3. hasanali otabekning oshiqligini qanday bilib oladi? 4. azizbek kim? u nima sababdan isyon ko‘tardi? “o`tkan kunlar” yozgʻuchidan yozmoqgʻa niyatlanganim ushbu – «oʻtkan kunlar» yangi zamon roʻmonchiligʻi bilan tanishish yoʻlida kichkina bir tajriba, yana toʻgʻrisi bir havasdir. ma’lumki, har bir ishning ham yangi – ibtidoiy davrida talay kamchiliklar bilan maydongʻa chiqishi, ahllarining yetishmaklari ila sekin-sekin tuzalib, takomulga yuz tutishi tabiiy bir holdir. mana shuning daldasida havasimda jasorat etdim, havaskorlik orqasida kechaturgan qusur va xatolardan choʻchib turmadim. moziygʻa qaytib ish koʻrish xayrlik, deydilar. shunga koʻra mavzuni moziydan, yaqin oʻtkan kunlardan, tariximizning eng kirlik, qora kunlari boʻlgʻan keyingi «xon zamonlari»dan belguladim. (abdulla qodiriy – julqunboy) *** otabek yusufbek hoji oʻgʻli 1264 inchi hijriy, dalv …

4 / 12

m’ yonadir, oʻzga hujralarda yengil tabiatlik, serchaqchaq kishilar boʻlganida bu hujraning egasi boshqacha yaratilishda: ogʻir tabiatlik, ulugʻ gavdalik, koʻrkam va oq yuzlik, kelishgan, qora koʻzlik, mutanosib qora qoshlik va endigina murti sabz urgan bir yigit. bas, bu hujra bino va jihoz yogʻidan, ham ega jihatidan diqqatni oʻziga jalb etarlik edi. qandogʻdir bir xayol ichida oʻlturguchi bu yigit toshkandning mashhur a’yonlaridan boʻlgan yusufbek hojining oʻgʻli – otabek. saroy darbozasidan ikki kishi kelib kirgach, ulardan birovi darboza yonidagi kimdandir soʻradi: – otabek shu saroyga tushkanmi? bizga tanish hujra koʻrsatilishi bilan ular shu tomonga qarab yurdilar. bu ikki kishining bittasi gavdaga kichik, yuzi toʻla, ozroqqina soqol-murtlik, yigirma besh yoshlar chamalik bir yigit boʻlib, margʻilonning boylaridan ziyo shohichi deganning rahmat otlik oʻgʻlidir; ikkinchisi uzun boʻylik, qora choʻtir yuzlik, chagʻir koʻzlik, chuvoq soqol, oʻttuz besh yoshlarda boʻlgan koʻrimsiz bir kishi edi. bu yigit yaxshigina davlatmand boʻlsa ham, lekin shuhrati nima uchundir boyligi bilan boʻlmay, «homid …

5 / 12

k qora koʻzlik, oppoq uzun soqollik edi. soqolining oqligiga qaramasdan uning qaddida keksalik alomatlari sezilmas va tusida ham uncha oʻzgarish yoʻq edi. otabek mehmonlarni tanchaga oʻtquzib, fotihadan soʻng hasanalidan soʻradi: – tuzukmisiz, ota? – xudoyga shukur, – dedi hasanali, – boyagʻidan biroz yengilladim. mazmuni is tekkan ekan. – ba’zi yumushlar buyursam... – buyuringiz, oʻgʻlim. – rahmat, ota, boʻlmasa bizga choy qaynatib bersangiz-chi. – xoʻb, begim. hasanali chiqdi. rahmat otabek bilan yana bir qaytib sogʻliq soʻrashgandan keyin soʻradi: – bu kishi kimingiz boʻladir, bek aka? otabek rahmatning savoliga javob bermay eshikka qaradi. hasanalini hujradan uzoqlatib soʻngra javob berdi: – qulimiz. bu soʻzdan nima uchundir homid ajablangan edi. – qulingiz? – shundogʻ. hasanalini bolalik vaqtida erondan kishi oʻgʻirlab kelguchi bir turkman qoʻlidan otabekning bobosi oʻn besh tillo barobariga sotib olgan edi. hasanalining otabeklar oilasida qulliqda boʻlganiga ellik yillar chamasi zamon oʻtib, endi otabeklar oilasining chin bir a’zosi boʻlib ketkan. xoʻjasi yusufbek hojiga, …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""o‘tkan kunlar""

mavzu:mustaqil o’qilgan asarlar yuzasidan suhbat. abdulla qodiriyning “o‘tkan kunlar” romani reja: 1. abdulla qodiriy ning hayot yo’li. 2. abdulla qodiriy ijodiy merosi. 3.”o’tkan kunlar”romani. abdulla qodiriy adabiy siymosi xx asr o‘zbek adabiyoti tarixida o‘ziga xos o‘rin tutadi. u o‘zbek romanchiligining asoschisi sanaladi. abdulla qodiriy 1894-yili 10-aprelda toshkentda bog‘bon oilasida tug‘ilgan. dastlab musulmon maktabida, keyin rustuzem maktabi hamda abulqosim shayx madrasasida ta’lim olgan; moskvadagi adabiyot kursida o‘qigan. abdulla qodiriy ijodiy faoliyatining boshlanishi 1910-yillarning o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. dastlab millatparvarlik, ma’rifatparvarlik ruhi bilan sug‘orilgan «to‘y», «ahvolimiz», «millatimga», «fikr aylagil» kabi she’rlar, «baxtsiz kuyov» nomli drama hamda ...

This file contains 12 pages in DOC format (327.0 KB). To download ""o‘tkan kunlar"", click the Telegram button on the left.

Tags: "o‘tkan kunlar" DOC 12 pages Free download Telegram