инсон фалсафий таҳлил объекти сифатида

DOC 96,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443690913_61397.doc инсон фалсафий таҳлил объекти сифатида режа: 1. фалсафий фикр тарихида инсон муаммоси антик фалсафада инсон мусулмон шарқ фалсафасида инсон инсон янги давр фалсафасида инсон xix-xx асрлар фалсафасида 2. инсон конкрет фанлар ва фалсафада инсон муаммоси табиий ва гуманитар фанларда фалсафада инсон 3. инсон, индивид, шахс. шахс ва жамият индивид, индивидуаллик ва субъект шахс шахс ва жамият антик фалсафада инсон антик фалсафа инсонга микрокосм, космоснинг бир қисми, яъни макрокосм – умуман дунё билан доимий алоқада бўлиб турувчи қисм сифатида қараган. айнан ана шу антик даврда «ўз-ўзингни ўрган» деган сўзлар айтилган эди (суқрот). суқротнинг шогирди афлотун (эрамизгача бўлган 428-347 йиллар) инсоннинг руҳи ўлмайди, у ҳар гал янги танага кўчиб ўтади, деб тахмин қилган эди. инсоннинг ўзини ўраб турган атроф дунёни ўрганишга уриниши – бу руҳнинг танга киргунга қадар мушоҳада этган абадий ғоялар олами ҳақидаги хотиротларидир. афлотун учун инсон идеали - донишманд, файласуф бўлиб, унинг руҳи кўп «сайр қилган» ва шу сабабли …

(руҳ) ва паст (тан) бир-бири билан узлуксиз кураш олиб борувчи мавжудот сифатида қаради. ўрта аср европа диний фалсафасининг «отаси» аврелий августин авлиё инсоннинг моҳиятини айнан руҳ ва фақат у ташкил этади, деб ҳисобланди. тана эса вақтинчалик қобиқдан, руҳ қамалган жойдан, руҳ «зиндони»дан бошқа нарса эмас. фома аквинскийнинг фикрига кўра одам руҳ билан таннинг уйғун бирлигидан иборат ва бу ҳол уни қуйи, ҳайвоний дунё билан олий, илоҳий, фаришталар олами ўртасида аросатда қолган мавжудот қилиб қўяди. унда жисмонийлик қанча кўп бўлса, у ҳайвонга шунчалик яқинлашади, руҳият қанча кўп бўлса у шунча фаришталарга яқинлашади. ўрта аср схоластикаси вакиллари (буюк альберт, ансельм кентерберийский) нуқтаи назарига кўра инсоннинг асосий вазифаси ўз моҳиятини англаш эмас, балки янада юқори – илоҳий моҳиятга қўшилишга интилишдир. ўз-ўзидан аёнки, инсон руҳи боқийдир ва инсон ердаги бутун ҳаёти давомида фақат уни қутқариш тўғрисида ўйлаши керак. мусулмон шарқ фалсафасида инсон шарқ-мусулмон фалсафаси доирасида инсон муаммосига икки хил ёндашувни кўриш мумкин. улардан бири …

нг фикрича, инсон фақатгина мураккаб тузилган механизмдир холос, у механика қонунларига бўйсунади. гоббс руҳнинг алоҳида субстанция сифатида мавжудлигини инкор этди. рене декарт инсоннинг дуалистик концепциясини ишлаб чиқди. у инсон ўлик механизм (тана) билан иродага ва фикрлаш қобилиятига эга бўлган субстанция (руҳ)нинг қўшилувидан ташкил топган, деб ҳисоблади. бенедикт спиноза ўзининг инсон ҳақидаги таълимотини инсоннинг табиатнинг бир қисми эканлиги, тана ва руҳнинг бирлиги асосида яратди. инсоннинг бутун руҳий ҳаёти идрок ва аффектлар (қувонч, ғам, лаззат)дан иборат. инсонни ҳаракатига келтирувчи куч - ўзини сақлаш ва манфаатга интилишдир. xviii аср француз материалистлари ж.о.ламетри, к.а.гельвеций, п.а. гольбах, д.дидро ва бошқалар инсон ҳақидаги таълимотини ишлаб чиқишга катта хисса қўшдилар. буни ҳатто уларнинг асарларининг номлари ҳам тасдиқлаб туради: ламетрининг «инсон-машина», гельвецийнинг «инсон ҳақида» ва ҳоказо. ламетри ижтимоий ривожланишнинг асосий сабаблари улуғ шахсларнинг фаолияти ва маърифатдир, деб ҳисоблар эди. дидро инсонни олий қадрият, коинотнинг идрок маркази, бутун маданиятнинг яратувчиси деб ҳисоблади. гольбахнинг назарида эса, инсон табиатнинг бир қисми, …

да қараш) экзистенциализм, ҳаёт фалсафаси, фалсафий антропология, антропосоциология, фрейдизм ва бошқа кўплаб фалсафий ва ижтимоий оқимларнинг асосида ётади. экзисенциалистлар (ж.п.сартр, а.камю ва ҳоказо) фалсафанинг асосий муаммоси деб инсоннинг мавжуд бўлиши масалаларини ҳисоблайдилар (экзистенция). инсон фақат ўзини англаши мумкин. к.ясперс ёзганидек: «мавжуд бўлиш билиш демакдир ва мен онг сифатида мавжудман». экзистенциализмнинг асосий тамойили - эркинлик тамойилидир. инсон «озод бўлишга маҳкум этилган» (ж.п.сартр). ижтимоий ҳаётнинг тангликларидан чиқишнинг йўли - шахснинг индивидуалистик борлиғида. инсоннинг ўз диққат марказига қўювчи яна бир оқим – «фалсафий антропология». бу оқимнинг асосчиси - макс шелер (1874-1928) фалсафанинг асосий масаласи «инсон нима?:» деган саволдан иборат деб ҳисоблади. фрейдизмга австриялик психолог зигмунд фрейд (1856-1939) асос солган. у шахс тузилмасида учта асосий қатламни ажратиб кўрсатди «у» онгости, «мен» ёки «эго» (онг), юксак «мен» (юксак онг). 2. инсон конкрет фанлар ва фалсафада инсон муаммоси табиий ва гуманитар фанларда инсон кўплаб фанлар ўрганадиган предметдир. биология уни homo sapiens тури сифатида қарайди. педагогика учун …

ошқаларнинг юзага келишига сабаб бўлди. бу ҳол фалсафанинг инсон муаммоларини кўриб чиқишдаги методологик роли ҳақидаги масалани янада долзарб этиб қўяди. фалсафада инсон биз юқорида айтиб ўтганимиздек, инсон кўп фанлар томонидан предмет сифатида қаралади, шу сабабли бизнинг олдимизда муҳим бир вазифа – инсон муаммосининг айнан фалсафий аспектларини очиб бериш туради. табиатшунослик ва жамиятшуносликда инсонни тадқиқ этишнинг ҳозирги даражаси шундайки, бунда инсон ҳозирги тўпланган билимларни умумлаштириш ва тизимлаштириш масалалари тобора кўпроқ биринчи планга чиқмоқда. инсон муаммосининг фалсафага оид масалалари деб қуйидагиларни ҳисоблаш мумкин: а) инсон моҳияти; б) инсонда ижтимоийлик ва биологик (табиийлик)нинг нисбати; в) шахснинг эркинлиги; г) инсоннинг мавжуд бўлиши (борлиғи) ва моҳиятининг диалектикаси; д) инсон ҳаётининг мақсад ва маъноси. бу албатта инсон муаммосининг фалсафий спецификаси фақат юқоридагилар билан чекланади, деган эмас. биз фақат асосийларини санаб ўтдик холос. 3. инсон, индивид, шахс шахс ва жамият индивид, индивидуаллик ва субъект фалсафа ва бошқа ижтимоий-гуманитар фанларда «индивид», «индивидуаллик», «шахс» сингари тушунчалар кўп қўлланилади. уларнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инсон фалсафий таҳлил объекти сифатида"

1443690913_61397.doc инсон фалсафий таҳлил объекти сифатида режа: 1. фалсафий фикр тарихида инсон муаммоси антик фалсафада инсон мусулмон шарқ фалсафасида инсон инсон янги давр фалсафасида инсон xix-xx асрлар фалсафасида 2. инсон конкрет фанлар ва фалсафада инсон муаммоси табиий ва гуманитар фанларда фалсафада инсон 3. инсон, индивид, шахс. шахс ва жамият индивид, индивидуаллик ва субъект шахс шахс ва жамият антик фалсафада инсон антик фалсафа инсонга микрокосм, космоснинг бир қисми, яъни макрокосм – умуман дунё билан доимий алоқада бўлиб турувчи қисм сифатида қараган. айнан ана шу антик даврда «ўз-ўзингни ўрган» деган сўзлар айтилган эди (суқрот). суқротнинг шогирди афлотун (эрамизгача бўлган 428-347 йиллар) инсоннинг руҳи ўлмайди, у ҳар гал янги танага кўчиб ўтади, деб тахмин қилган эди...

Формат DOC, 96,0 КБ. Чтобы скачать "инсон фалсафий таҳлил объекти сифатида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инсон фалсафий таҳлил объекти с… DOC Бесплатная загрузка Telegram