ijodiy jarayonni ifoda etish shakllari va metodlari

DOC 109,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443690327_61391.doc ijodiy jarayonni ifoda etish shakllari va metodlari reja: 1. metodologik bilim pog‘onalari. metodlarning sifat jihatdan xilma-xilligi va rivojlanishi. 2. ijodni ifoda etish usullari metodologik bilim pog‘onalari. metodlarning sifat jihatdan xilma-xilligi va rivojlanishi. ijodda bilishning ahamiyati beqiyosdir. uning (bilishning) asosiy muammolariga: narsa va hodisalar, ularning manbalari, tabiat taraqqiyoti bosqichlari, uslub va metodologiyasi, haqiqat, insonlarning biluvchanlik faoliyati bilan amaliy faoliyati o‘rtasidagi bog‘lanish kabilar kiradi. falsafa tarixida bilish muammosini hal etishda turli yo‘nalishlar bahs yuritib keladilar. yuqorida biz ularning guvohi bo‘ldik. bular: materializm, idealizm, agnostitsizm, ratsionalizm, irratsionalizm, sensualizm, monizm, eklektizm va boshqalardir. masalan, platon, berkli, kant, gegel kabi faylasuflar narsalarning mohiyatini inson tomonidan bilish mumkin emas, deb agnostitsizm ( a - mumkin emas, gnozis – bilish, demakdir) yo‘nalishida bo‘lganlar. demokrit, frensis bekon, djon lokk va xviii asrdagi fransuz materialistlari esa bilishni borliqning inson ongida aks etishidir, deb ta’lim beradilar. ya’ni, bilishda insonlarning amaliy faoliyati hal qiluvchi o‘ringa ega, deb tushuntirdilar. bilish murakkab …

bilimning paydo bo‘lishi esa inson ijodi uchun asosdir. bu bosqich sezish va mavhum fikrlash yordamida amalga oshadigan asosiy bosqich. bilishning haqiqiyligi shu bosqichda ko‘rinadi. demak, amaliyot eng muhim bosqichdir. bosqichlarning har biri ma’lum vazifani bajaradi. mabodo shu bosqichlarning birortasi bo‘lmaganda ijod qilish mumkin emas edi. ijod jarayonida bosqichlarni bir-biridan farq qilish talab etiladi. demak, bilishning boshlanishi sezgidir. chunki u inson ongini tashqi olam bilan bog‘lab turuvchi yagona vositadir. insonlar sezgi orqali ob’yektiv olamdan birinchi taassurotni oladilar. tashqi olam sezgilar orqali insonning o‘ziga ham ta’sir etadi. shu o‘rinda ta’kidlash lozimki, sezgilarning o‘zi ham olam to‘g‘risidagi bilimimizning boshlanishidir. shunday ekan, bilish jarayonida sezgilar ham beqiyos ahamiyatga egadir. sezgilar orqali inson tashqi olamdagi narsa va hodisalar haqidagi xususiyat va belgilarni, mazmun va mohiyatni, tafovutlarni biladilar. binobarin, ko‘z bilan narsalarning, hodisalarning rangi, shakli, katta-kichikligi ko‘riladi. teri sezgisi orqali narsalarning egiluvchanligi, qattiq-yumshoqligi, tekisligi yoki g‘adir-budirligi haqida ma’lumot olinadi. eshitish vositasi orqali tovushlarning xilma-xilligini, hid sezish …

chuqur mulohazalar yuritish natijasida vujudga kelgan bilimdir. ollohni chuqur tushunish, ya’ni avvalgi vaqtdagiga qaraganda ko‘proq, yaqinroq bilish mumkin, lekin uni mutlaq, to‘la-to‘kis, butkul bilib bo‘lmaydi. hozirgi zamon tili bilan aytganda bilish asimptotik ravishda rivojlanib boradi. nega? chunki, avvalo, odam, biluvchi mutlaq yetuk darajaga ko‘tarilmaydi. darhaqiqat, aql esa doirasi chegaralangan bilimda ongning ham ayrim jihatlari namoyon bo‘lganini bildiradi?! shu ma’noda tasavvuf quyidagi xulosa – o‘xshatishga keladi: bilim – bu bir gilam, to‘la to‘qilgan gilam. lekin, u gilam payg‘ambar zamonidan keyin shunday taxlanganki, biz faqat uning xoshiyalaridagi ko‘rinib turadigan bilimlarni egallayapmiz, xolos. tasavvufcha, “bilim - olloh tomonidan qalblarga in’om qilingan jumlalardir. bilim – shu jumlalarni bir-biridan ajratish qobiliyati. to‘g‘ri yo‘l – buni qalb bilan sezish qobiliyati”. bilim – bilishning natijasi ekan, u mantiqqa bo‘ysunadigan jumla yoki jumlalar tizimidir. bilimni nobilim axborotdan ajratish, ya’ni adekvatlikni noadekvatlikdan ajratish jarayoni bilish vazifasiga kiradi. shuning uchun ta’kidlanadi: bilimning til bilimi qismi bor. shu bilan birga “til …

ila boshlaydi. demak, odam o‘zini bilishi uchun ollohni bilishi kerak, ollohni bilishi uchun o‘zini bilishi kerak. bu jarayon cheksiz davom etadi. bilishning asosiy tayanchlari va pog‘onalari. tasavvufda bilishning ikki tayanchi bor: 1) qur’on – g‘oyaviy yo‘l ko‘rsatkich, 2) shu ko‘rsatkich yordamida odam bilimini oshirib borishligi, maorifi. darhaqiqat, tasavvufda bilim, e’tiqod, nur tushunchalari bir-biriga aynan yaqin. f. rauzental ta’kidlaydi: “bilimni, aqlni nur bilan tenglashtirish qadim zamonlardan islomga o‘tgan”. bilishning pog‘onalari. a) odamning xatti-harakati ko‘r-ko‘rona emas, balki bilib olingan yo‘l bo‘yicha davom ettiriladi. bilmasdan ish boshlamaslik kerak, deyilgan nazlga itoat qilmoq lozim, b) odam o‘zini, do‘st va dushmanini bilishi kerak, v) ollohni bilishga harakat qilishda ollohning nima mumkin, nima mumkin emas, deganini esdan chiqarmaslik kerak, nazariy bilim amaliy bilim bilan birgalikdagina ma’rifatni tashkil qiladi. bilim hammavaqt o‘zining ma’lum holatiga ega. bilimning o‘zgarishi holatning o‘zgarishidir. uyqu – bilimsiz holat. uyg‘onganda bilim namoyon bo‘ladi. shuning uchun gunohkor o‘zini poklaganidan keyingina bilimli, deyish mumkin. o‘lik …

‘zini, shuningdek tabiatni bilish – bu odamning o‘ziga, qobiliyatiga, niyatiga, xatti-harakatiga va sharoitiga bog‘liq. bu – ollohni bilishning, oliy bilish yo‘lining bir qismidir. ya’ni substratidir. shu substratga tabiat bilimlaridan tashqari arifmetik bilimlar, huquq bilimlari, har xil ilmiy munozaralar kiradi. odam o‘zini bilmasa yashay olmaydi. bu oddiy turmush taqozosi. agar bunga qo‘shimcha ravishda, ollohni bilsang, avvalo qalbing farog‘atda bo‘ladi. bunday qalb seni yuksaklikka ko‘taradi. va aqling yanada ravon ishlaydi hamda shu tarzda davom etaversang, biliming va ongging boshqalarga nur baxsh etadi. borgan sari ollohga yaqinlashib borasan, deb ta’lim beradi tasavvuf. aql. gap aql haqida ketar ekan, tasavvufda aytiladi: 1) aql – olloh tomonidan berilgan to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatkich; 2) aql ham pog‘onalidir: zaiflik va kamchilik, baland-past bo‘lishi mumkin, umumiy zaifligi – ollohni to‘la bila olmasligi; 3) aql-zakovat – yuksak ruhning javhari, substansiyasi, xazinasi, tili; 4) aql – ruhning yuksak darajada namoyon bo‘lishi; 5) aql – intellektual markaz, u ikki xil namoyon bo‘ladi: …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijodiy jarayonni ifoda etish shakllari va metodlari"

1443690327_61391.doc ijodiy jarayonni ifoda etish shakllari va metodlari reja: 1. metodologik bilim pog‘onalari. metodlarning sifat jihatdan xilma-xilligi va rivojlanishi. 2. ijodni ifoda etish usullari metodologik bilim pog‘onalari. metodlarning sifat jihatdan xilma-xilligi va rivojlanishi. ijodda bilishning ahamiyati beqiyosdir. uning (bilishning) asosiy muammolariga: narsa va hodisalar, ularning manbalari, tabiat taraqqiyoti bosqichlari, uslub va metodologiyasi, haqiqat, insonlarning biluvchanlik faoliyati bilan amaliy faoliyati o‘rtasidagi bog‘lanish kabilar kiradi. falsafa tarixida bilish muammosini hal etishda turli yo‘nalishlar bahs yuritib keladilar. yuqorida biz ularning guvohi bo‘ldik. bular: materializm, idealizm, agnostitsizm, ratsionalizm, irratsionalizm, sensualizm, monizm, e...

Формат DOC, 109,5 КБ. Чтобы скачать "ijodiy jarayonni ifoda etish shakllari va metodlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijodiy jarayonni ifoda etish sh… DOC Бесплатная загрузка Telegram