to’qimalar haqida ta'limot

PPTX 40 pages 18.3 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

to`qimalar textus o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti fundamental tibbiyot kafedrasi mavzu: to’qimalar haqidagi ta'limot. epitеliy to’qimasi. bezlar o’qituvchi: ergasheva g.t. reja: 1. to’qimalar haqida tushuncha. 2.to’qimalar turlari. 3. epiteliy to’qimasi. epiteliy to’qimasining morfofunksional tavsifi, turlari 4.bezlar va tasnifi. to’qima termini m.f.bichat tomonidan fanga olib kirilgan to‘qima tarixiy (filogenetik) taraqqiyot jarayonida vujudga kelib umumiy tuzilishga ega bo’lgan, ma’lum funksiyani bajarishga ixtisoslashgan hujayralar va hujayra bo’lmagan tuzilmalar majmuasidan iborat. frans leydig (1821-1908) (nemis anatomi, ilk bor toʻqimalar klassifikasiyasini taklif etgan) epiteliy toʻqimasi qoplovchi epiteliy bezli epiteliy ichki muhit toʻqimasi qon va limfa biriktiruvchi toʻqima asl biriktiruvchi toʻqima togʻay toʻqimasi; suyak toʻqimasi mushak toʻqimasi koʻndalang-targʻil skelet koʻndalang-targʻil yurak silliq nerv toʻqimasi to’qima hujayra hujayralararo modda asosiy vazifalari epiteliy zich joylashuvchi, turli shaklga ega juda kam miqdorda tananing tashqi va ichki yuzasini qoplash, sekretor biriktiruvchi o’troq va erkin hujayralarning bir necha turlari juda ko’p miqdorda tayanch va himoya nerv uzun o’simtali …

2 / 40

r to`plamidan iborat hujayralararo modda deyarli bo`lmaydi. doimiy bazal membranada yotadi. bazal membranada joylashganligi uchun qutubli diferensiyalashadi va ikkiga bo`linadi apikal va bazal. qon tomirlari bo`lmaydi oziqlanishi bazal mebrana orqali biriktiruvchi to`qimadan diffuz yo`l bilan kichadi. yuqori darajada qayta tiklanish xususiyatiga ega. bazal membrana qalinligi 1 mkm boʻlib, quyidagi vazifalarni bajaradi: - mexanik, trofik, chegara, moddalarni tanlab oʻtkazish, epiteliositlarning regenerasiyasi * bazal membrana elektron och (l.lucida) va elektron toʻq (l.densa) plastinkalardan iborat l.lucida kalsiy ionlariga boy amorf moddadan iborat, l.densa amorf moddasi glikoprotein, proteoglikan, gliozaminoglikanlarga boy va bazal membranaga mexanik pishiqlik beruvchi fibrillyar tuzilmalar (iv tip kollagen) tutadi. bazal membrana oqsillari: - glikoproteinlar (fibronektin, laminin) - kalsiy ionlari bilan birgalikda epiteliy xujayralarini bazal membranaga yopishishini, shuningdek, regenerasiyada epiteliy xujayralarining proliferasiyasi va differensiallashuvini ta'minlaydi; - proteoglikan va glikozaminoglikanlar membrananing tarangligini va uning manfiy zaryadlanishini ta'minlaydi bazal membrana epiteliy to’qimasi epiteliy to’qimasining qutbliligi bazal membrana hujayraning apikal qismi hujayraning bazal qismi hujayra …

3 / 40

ndirsimon o`zgaruvchan yassi muguzlanmaydigan yassi muguzlanadigan morfofunksional klassifikatsiya epiteliy turlari mezoteliy seroz pardalar - plevra va qorin pardasining pariyetal va visseral varaqlarini, yurak oldi xaltachasi devorlarini qoplab turadi. mezoteliy yuzasi silliq bo`lnganligi sababli ichak peristaltikasida, yurakning qisqarishi o`pkaning nafas ekskursiyasida, organlarning sirpanma harakatlarida muhim rol o ‘ynaydi, hamda organlarning o ‘zaro yopishib qolmasligini ta’minlaydi. bir qavatli yassi epiteliy- mezoteliy 1 – mezoteliy hujayrasi chegarasi 2 – mezoteliy hujayrasi yadrosi bir qavatli bir qatorli yassi epiteliy bir qavatli kubsimon epiteliy buyrak kanalchalarida, bezlarning chiqaruv naylarida, kichik bronxlarda uchraydi. terminal bronxiolani qoplagan kubsimon hujayralarning apikal qismida kiprikchalar ko‘rinadi. buyrak kanalchalarining devorida joylashgan hujayralarning apikal qismida esa jiyak bo‘lib, u barmoqsimon o ‘simtalardan — mikrovorsinkalardan tuzilgan, ular so‘rilish yuzasini kengaytiradi 1 –siydik yig`uvchi naychaning ko`ndalang kesimi 2- kubsimon epiteliy hujayrasi 3- hujayra yadrosi bir qavatli bir qatorli kubsimon epiteliy bir qavatli silindirsimon epiteliy asosan hazm qilish, siydik ajratish va tanosil organlarida uchraydi; me’da, …

4 / 40

ra, 6-bazal membrana, 7-siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi hujayra, 8-qon tomir bu epiteliy og‘iz bo‘shlig‘ining ichki yuzasini, qizilo‘ngachning shilliq qavatini va ko‘zning muguz pardasini qoplaydi. 1-bazal hujayralar qavati; 2 - tikanaksimon hujayralar qavati; 3 -yassi hujayralar qavati; i -bazal membrana; ii - biriktiruvchi to'qima . ko`p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliy ko’p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliy ko’p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliy (qizilo’ngachning ko’p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliysi) ko`p qavatli yassi muguzlanadigan epiteliy bu epiteliy terining epidermis qavatini tashkil qiladi. u bir necha qavat joylashgan hujayralardan tuzilgan. morfofunksional xususiyatlariga qarab 5 ta qavat tafovut qilinadi: bazal qavat, tikanaksimon hujayralar qavati, donador, yaltiroq va muguz qavatlar 1-muguz qavat, 2- yaltiroq qavat 3-donador hujayralar qavati 4-tikansimon hujayralar qavati 5-bazal qavat 6-bazal mebrana 7-biriktiruvchi to`qima 8-melonotsit terining ko’p qavatli yassi muguzlanadigan epiteliysi (epidermis) o `zgaruvchan epiteliy o‘zgaruvchan epiteliy siydik yo`llarining, buyrak kosachasi va jomi, siydik pufagining ichki yuzasini qoplab turadi. a ’zolarning siydik bilan to`lgan va …

5 / 40

liq (qadahsimon hujayra) - oqsil-shilliqli (soʻlak bezi) - yogʻli (yogʻ bezi) 29 epitelial bezlar tasnifi(davomi) tuzilishiga koʻra: oxirgi boʻlimining shakli boʻyicha - naysimon (ter bezi) - alveolyar (yogʻ bezi) - naysimon-alveolyar (sut bezi) oxirgi boʻlimining tarmoqlanganligi boʻyicha - tarmoqlangan (soʻlak bezi) - tarmoqlanmagan (yogʻ bezi) chiqaruv nayining tarmoqlanganligi boʻyicha - oddiy (ter bezi) - murakkab (me'da osti bezi) ekzokrin bezlarning sekretor sikli sekretor sikl – bez hujayrasi tomonidan sekretni sintezlash, toʻplash va chiqarish jarayonlarini oʻz ichiga oladi. sekretor sikl bosqichlari: 1) yutish; 2) sintezlash; 3) toʻplash; 4) ajratish; 5) tiklash. bezli epiteliy glandulositlar – bezli epiteliy hujayralari sekretsiya turlari i – merokrin, ii – mikroapokrin iii – makroapokrin, iv - golokrin merokrin bezlar mеrokrin tipdagi sеkrеtsiya: bu sеkrеtsiya turi kеng tarqalgan bo‘lib, mеmbrana bilan bog‘langan oqsillarni, glikoprotеinlarni ekzotsitoz yordamida tashqariga chiqarilishidir.mеrokrin bеzlarga tеr va so‘lak bеzlari misol bo‘ladi. apokrin bezlar apokrin tipdagi sеkrеtsiya: hujayraning apikal qismida еtilgan sеkrеt donalar to‘planadi …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to’qimalar haqida ta'limot"

to`qimalar textus o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti fundamental tibbiyot kafedrasi mavzu: to’qimalar haqidagi ta'limot. epitеliy to’qimasi. bezlar o’qituvchi: ergasheva g.t. reja: 1. to’qimalar haqida tushuncha. 2.to’qimalar turlari. 3. epiteliy to’qimasi. epiteliy to’qimasining morfofunksional tavsifi, turlari 4.bezlar va tasnifi. to’qima termini m.f.bichat tomonidan fanga olib kirilgan to‘qima tarixiy (filogenetik) taraqqiyot jarayonida vujudga kelib umumiy tuzilishga ega bo’lgan, ma’lum funksiyani bajarishga ixtisoslashgan hujayralar va hujayra bo’lmagan tuzilmalar majmuasidan iborat. frans leydig (1821-1908) (nemis anatomi, ilk bor toʻqimalar klassifikasiyasini taklif etgan) epiteliy toʻqimasi qoplovchi epiteliy bezli epiteliy ichki muhit t...

This file contains 40 pages in PPTX format (18.3 MB). To download "to’qimalar haqida ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: to’qimalar haqida ta'limot PPTX 40 pages Free download Telegram