to’qimalar

PPTX 18 sahifa 190,2 KB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 190,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

to’qimalar mavzu: to’qimalar bajardi: fayziyeva umida tuzilishi, kelib chiqishi va bajaradigan vazifasi bir xil bo‘lgan hujayralar va hujayralararo moddalar yig‘indisi to‘qima deyiladi. gistologiya-to‘qimlarni o‘rganuvchi fan hisoblanadi. ko‘p hujayrali organizmlar, ya’ni o‘simlik, hayvon, shuningdek, odam organizmi to‘qimalardan tuzilgan. o‘simliklarda hosil qiluvchi, asosiy, jamg‘aruvchi, qoplovchi, mexanik, o‘tkazuvchi to‘qimalar mavjud. hosil qiluvchi to‘qima (meristema). hosil qiluvchi to‘qima hujayralari yirik yadroli, yupqa qobiqli, tirik hujayralardan iborat bo‘lib, bo‘linish xususiyatiga ega. hosil qiluvchi to‘qimadan vujudga kelgan hujayralar avval o‘sadi, so‘ng ma`lum vazifani bajaruvchi topshiriq plastilindan foydalanib, o‘simlik hujayrasi modelini yasang. hosil qiluvchi to‘qima hujayralarining joylashuvi. 41 doimiy to‘qimani hosil qiladi. uchki hosil qiluvchi to‘qima kurtakning o‘sish konusi va ildizning bo‘linuvchi zonalarida joylashgan bo‘lib, o‘simlikning bo‘yiga o‘sishini ta’minlaydi. poya va ildizning po‘stloq (floema) va yog‘ochligi (ksilema) orasida yon hosil qiluvchi to‘qima – kambiy joylashgan bu to‘qima hujayralari poya va ildizda halqa shaklida joylashadi, hamda o‘simlik organlarining eniga o‘sishini, ya’ni yo‘g‘onlashuvini ta`minlaydi. hosil qiluvchi hujayralardan o‘simlikning asosiy, …

2 / 18

larda yaxshi rivojlangan. cho‘llarda o‘suvchi ayrim o‘simliklar poyasi va bargida, (masalan kaktuslar tanasida) suv to‘plovchi parenxima hujayralari mavjud. suvda va botqoqliklarda o‘sadigan o‘simliklarda aerinxima to‘qimasi rivojlangan bo‘lib, bu to‘qima hujayralari orasida havo qoplovchi to‘qima. qoplovchi to‘qimalar o‘simlikning barcha organlarini tashqi tomondan qoplab turadi va o‘simlik organlarini himoya qilish funksiyasini bajaradi. bu to‘qima 3 ga bo‘linadi: epiderma, periderma va po‘stloq. epiderma barg va yosh novdalarni qoplab turadi. bu to‘qima bir qavat zich joylashgan, shaffof hujayralardan tashkil topgan. epiderma to‘qimasi tashqi tomondan mumdan iborat kutikula bilan qoplanadi, bu suv bug‘lanishini kamayturuvchi moslanishdir. barg va yashil poyalar epidermasida og‘izchalar bo‘lib, ular gaz almashinuvi va suv bug‘latishda ishtirok etadi. ko‘p yillik o‘simliklarning poya va ildizlarida epiderma ikkilamchi qoplovchi to‘qima – periderma bilan almashinadi. periderma po‘kak va boshqa hujayralaridan tarkib topgan. po‘kak zich joylashgan o‘lik hujayralardan iborat bo‘lib, hujayra qobig‘iga yog‘simon moddalar (suberin) shimilgan. shuning uchun po‘kak o‘zidan suv va gazlarni o‘tkazmaydi. bu xususiyati tufayli …

3 / 18

va ildizning ksilema hamda floemasidagi o‘tkazuvchi to‘qima hujayralari orqali amalga oshadi. ksilemada o‘tkazuvchi naylar va traxeidlar bo‘lib ular orqali suv va unda erigan mineral tuzlar ildizdan o‘simlikning barcha organlariga harakatlanadi. floemada elaksimon naylar va elaksimon hujayralar bo‘lib, ular orqali barglarda fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan organik moddalar o‘simlikning boshqa organlariga yetkaziladi. mexanik to‘qima o‘simlik organlariga mustahkamlik (ta`yanch) beruvchi to‘qima hisoblanadi. mexanik to‘qimaning quyidagi turlari mavjud. kollenxima – tirik, cho‘ziq, qalin qobiqli, xloroplastga ega hujayralar bo‘lib, barg bandida, yosh novdalarda tayanch vazifasini bajaradi. sklerenxima – o‘lik, qalin qobiqli hujayralardan iborat bo‘lib, ikki turga bo‘linadi: uzun va ingichka tolalar – lub va yog‘ochlik tolalari; yumaloq sklereid hujayralar. sklereid hujayralar yong‘oq, olcha, o‘rik kabi o‘simlik meva etining qattiq ichki qismini hosil qiladi. sklereid hujayralari qanday ahamiyatga ega? ajratuvchi to‘qima. o‘simliklarda kechadigan hayotiy jarayonlarda turli moddalar hosil bo‘ladi. masalan, efir moylari, kauchuk, nektar va smola, fitonsid va boshqalar ajratuvchi to‘qima hujayralari tomonidan tashqi muhitga chiqariladi. …

4 / 18

ini shikastlanish, harorat o’zgarishi va zararli mikroorganizmlardan himoya qilishda namoyon bo‘ladi. bu vazifalarni hayvonlarning tana qoplami – teri bajaradi. oziq moddalarning qonga so‘rilish funksiyasi ichak epiteliysiga xos. bu to’qimalar yordamida oziq moddalar ichaklardan qonga so‘riladi. gaz almashinuvi funksiyasini o’pka epiteliysi amalga oshiradi, ba’zi hayvonlarda teri ham gaz almashinuvida ishtirok etadi. ayirish funksiyani ayirish organlari epiteliysi bajaradi ichki muhit to’qimalariga tog‘ay va suyak, pay, qon va limfa, to‘qima suyuqligi, yog to’qimalari misol bo’ladi. ichki muhit to’qimalari hujayralari orasida hujayralararo modda ko’p bo’ladi. tog‘ay va suyak to’qimalari organizmda tayanch va himoya funksiyalarini bajaradi. masalan, tog’ayli baliqlar skeleti tog‘ay to‘qimasidan iborat. qon, limfa va to‘qima suyuqligi organizmda moddalar transportini ta’minlaydi. qon hujayralar (eritrotsit, leykotsit, trombotsitlar) va hujayralararo modda – plazmadan iborat. yog’ to’qimasi yog’ hujayralaridan iborat bo’lib, hayvon organizmini mexanik ta’sirlardan va sovuqdan (tyulen, morj, kit) himoya qiladi. zahira sifatida bu hujayralarda yog’ moddasi to’planadi. nerv to‘qimasi organizmni boshqarishda ishtirok etadi. bu to’qima …

5 / 18

muskullar ichki organlar, masalan, oshqozon, ichak, qon tomirlar, ayirish organlari devorida bo’ladi. skelet muskullari bosh, gavda va oyoqlar harakatini, yurak muskullari esa yurakning qisqarishini ta’minlaydi. savollar 1. to‘qima deb nimaga aytiladi 2. odam va hayvon tanasida qanday to‘qimalardan tuzilgan? 3. hosil qiluvchi to‘qima turlari va funksiyalarini ayting. 4. asosiy to‘qima turlari va funksiyalarini ayting. 5. qoplovchi to‘qima turlari va funksiyalarini ayting. 6. mexanik to‘qima turlari va funksiyalarini ayting image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"to’qimalar" haqida

to’qimalar mavzu: to’qimalar bajardi: fayziyeva umida tuzilishi, kelib chiqishi va bajaradigan vazifasi bir xil bo‘lgan hujayralar va hujayralararo moddalar yig‘indisi to‘qima deyiladi. gistologiya-to‘qimlarni o‘rganuvchi fan hisoblanadi. ko‘p hujayrali organizmlar, ya’ni o‘simlik, hayvon, shuningdek, odam organizmi to‘qimalardan tuzilgan. o‘simliklarda hosil qiluvchi, asosiy, jamg‘aruvchi, qoplovchi, mexanik, o‘tkazuvchi to‘qimalar mavjud. hosil qiluvchi to‘qima (meristema). hosil qiluvchi to‘qima hujayralari yirik yadroli, yupqa qobiqli, tirik hujayralardan iborat bo‘lib, bo‘linish xususiyatiga ega. hosil qiluvchi to‘qimadan vujudga kelgan hujayralar avval o‘sadi, so‘ng ma`lum vazifani bajaruvchi topshiriq plastilindan foydalanib, o‘simlik hujayrasi modelini yasang. hosil qiluvchi to‘qim...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (190,2 KB). "to’qimalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: to’qimalar PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram