o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf

PPTX 8,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 8- §. o‘simlik to‘qimalari 5-sinf botanika darsligi asosida. 2015. o‘tgan darslarda siz xilma-xil hujayralar bilan batafsil tanishdingiz. bular orasida chiqib kelishi, shakli o‘xshash, muayyan bir vazifani (funksiyani) bajaradigan hujayralar ham bor. bunday hujayralar to‘plami to‘qima deyilishini bilib oldingiz. to‘qima o‘simlik organining asosini tashkil etadi. o‘simliklarda bir yoki bir nechta vazifani bajaruvchi qismi organ deyiladi. o‘simlik to‘qimasi haqidagi dastlabki ma’lumot xvii asrda malpigi va gryu asarlarida bayon etilgan. o‘simlik hujayralari bir xil bo‘lsa oddiy to‘qimali, har xil hujayralardan tashkil topgan bo‘lsa, murakkab to‘qimali o‘simlik deyiladi. 1682-yili ingliz tabiatshunosi n. gryu to‘qima tushunchasini fanga olib kirdi. to‘qimalar joylashishi va bajaradigan vazifasiga ko‘ra xilma-xil bo‘ladi marchello malpigi neyemiya gryu qator morfo-biologik belgi va xususiyatlariga qarab o‘simliklarda quyidagi to‘qimalar bo‘ladi: hosil qiluvchi to‘qima, qoplovchi to‘qima, asosiy to‘qima, ajratuvchi to‘qima, o‘tkazuvchi to‘qima. ba’zan bularga yana boshqa to‘qimalarni ham qo‘shib o‘rganiladi, masalan, assimilyatsiyalovchi to‘qima, g‘amlovchi to‘ qima, mexanik …

rofill donachalaridan iborat. shuning uchun ham bu to‘qimalar xlorofi lli parenxima yoki xlorenximalar deb ham yuritiladi. xlorenxima yunoncha xloros – yashil, enxima – to‘ldirilgan degan ma’noni bildiradi. ular yashil barg, yashil novdalarda epiderma hujayralari ostida joylashgan. g‘amlovchi to‘qima. bu to‘qimada fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan oziq moddalar, kraxmal, oqsil, karbon suvlar, vitaminlar, yog‘lar to‘planadi va uzoq muddat saqlanadi. ular o‘simlikning deyarli barcha organlarida bo‘ladi. jumladan, urug‘larda to‘planib, murtak rivojlanishi uchun sarfl anadi. cho‘ldagi ba’zi o‘simliklarda, masalan, sarsazan, buzoq- bosh, qizil sho‘ra, baliqko‘z va boshqalarda shiraga boy hujayralar bo‘lib, ularda asosan suv saqlanadi. suv saqlovchi hujayralar o‘simliklarning barg va novdalarida bo‘ladi. zarurat bo‘lganda o‘simlik shu suvdan foydalanadi. qoplovchi to‘qimaning chiqib kelishi o‘simliklarni suvli muhitdan quruqlikka moslashishidan boshlangan. qop lovchi to‘qima organlarni qurib qolishdan va tashqi muhitning noqulay sharoitlaridan, mexanik shikastlanishlardan himoya qiladi. bular ham ontogenez davrida meristema to‘qimadan vujudga keladi. bu to‘qima 3 ga bo‘linadi: epiderma, periderma va po‘stloq. epiderma gazlar almashinishida, …

ayanch (mustahkamlik) beruvchi, qalin qobiqli, cho‘ziq, tirik (kollenxima) va o‘lik hujayralardan iborat to‘qima hisoblanadi. mexanik to‘qimaga poya va ildizning po‘stloq hamda yog‘ochlik tolalari kiradi. boshqacha qilib aytganda, mexanik to‘qima: tirik (kollenxima), o‘lik (sklerenxima) va sklereid to‘qimalardan iborat. kollenxima tirik, yosh poya va barg bandlarida bo‘ladi. uning hujayralari bo‘yiga cho‘zilib, o‘sish vaqtida epiderma ostida joylashgan birlamchi po‘stloqning paren- xima hujayrasida yuzaga keladi. shuning uchun o‘simlik cho‘zilib o‘sish xususiyatiga ega. kollenxima asosan uch xil bo‘ladi: burchaksimon, plastinkasimon va g‘ovaksimon. bular bir-biridan hujayralarining bo‘shliq hosil qilishiga qarab farq qiladi. sklerenxima – qattiq (mustahkam) to‘qimalar tuzilishi jihatidan kollenximadan farq qiladi. poyaning po‘stloq qismida joylashgan sklerenxima lub tolalari deyiladi. kambiydan hosil bo‘lgan sklerenxima libriform deb ataladi. sklerenxima 2ga bo‘linadi: 1) lub tolalari; 2) sklereid, ya’ni tosh hujayralar. shunday qilib, hosil bo‘lishiga ko‘ra kollenxima to‘qimalari o‘simliklarga mustahkamlik berib turadi. ajratuvchi to‘qima tuzilishi va ixtisosl ashgan tarkibi har xil bo‘lgan hujayralardan hosil bo‘ladi. bu hujayra vakuollarida efi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf"

o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf.pptx /docprops/thumbnail.jpeg powerpoint presentation 8- §. o‘simlik to‘qimalari 5-sinf botanika darsligi asosida. 2015. o‘tgan darslarda siz xilma-xil hujayralar bilan batafsil tanishdingiz. bular orasida chiqib kelishi, shakli o‘xshash, muayyan bir vazifani (funksiyani) bajaradigan hujayralar ham bor. bunday hujayralar to‘plami to‘qima deyilishini bilib oldingiz. to‘qima o‘simlik organining asosini tashkil etadi. o‘simliklarda bir yoki bir nechta vazifani bajaruvchi qismi organ deyiladi. o‘simlik to‘qimasi haqidagi dastlabki ma’lumot xvii asrda malpigi va gryu asarlarida bayon etilgan. o‘simlik hujayralari bir xil bo‘lsa oddiy to‘qimali, har xil hujayralardan tashkil topgan bo‘lsa, murakkab to‘qimali o‘simlik deyiladi. 1682-yili ingliz tabiatshunosi n. gryu...

Формат PPTX, 8,7 МБ. Чтобы скачать "o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘simlik to‘qimalari. 5 - sinf PPTX Бесплатная загрузка Telegram