o‘simlik to‘qimalari va ularning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati

PPTX 47 pages 36.2 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.2 MB

File type PPTX

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu: o‘simlik to‘qimalari va ularning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati reja: 1. gistologiyani rivojlanish tarixi; 2. to‘qimalar haqida tushuncha; 3. to‘qimalar klassifikatsiyasi; 4. to‘qima xillari va funksiyasi; 5. o‘simlik tolasidan to‘qimachilik sanoatida foydalanish 1.gistologiyani rivojlanish tarixi to‘qima- kelib chiqishi, rivojlanishi, tuzilishi bir xil bo‘lgan, bir yoki bir qancha vazifalarni bajaradigan hujayralar yig‘indisidir. sitologiya fanining rivoj topishi to‘qimalar haqidagi fan-gistologiyani rivojlanishiga ham asos bo‘ldi. to‘qimalar haqidagi dastlabki tushunchalar 1671 yilda marchello malpigi (1628–1694) va norman gryu (1641–1712) bir-biridan mustaqil holda yaratgan «o‘simliklar anatomiyasi» nomli asarlarida yoritilgan. 1807-yili g. link to'qimalarni parenximatik va prozenximatik to'qimaga ajratgan; gistolog p. van tigem to'qimalarni tirik va o'lik guruhga ajratgan; 1868 yilda fiziolog i. saks o'simlik to'qimalarini bajaradigan vazifasi ham ularning joylanishiga qarab uch guruhga: qoplovchi, o'tkazuvchi va asosiy to'qimalarga ajratgan. to'qima- kelib chiqishi, rivojlanishi, tuzilishi bir xil bo'lgan, bir yoki bir qancha vazifalarni bajaradigan hujayralar yig'indisidir. shakliga ko'ra ikki xil bo'ladi: parenximatik va prozenximatik. oddiy …

2 / 47

logik xususiyatiga ko‘ra quyidagi xillarga bo‘linadi: hosil qiluvchi (embrional, meristema); qoplovchi; o‘tkazuvchi; mexanik; asosiy; ajratuvchi; aerenxima; xlorenxima; jamg‘aruvchi; so‘ruvchi to‘qimalar. 1.hosil qiluvchi (embrional, meristema) to'qima meristematik to'qima joylashish o'rniga ko'ra to'rt xil bo'ladi: apikal(uchki). lateral (yon). interkalyar (bo'g'im oralig'i). travmatik (yara, jarohat). travmatik (yara, jarohat). hosil qiluvchi (embrional, meristema) to'qima meristematik to'qima joylashish o'rniga ko'ra to'rt xil bo'ladi: apikal(uchki). lateral (yon) interkalyar (bo'g'im oralig'i). hosil qiluvchi (embrional, meristema) 1.apikal(uchki). 2.interkalyar(bo'g'im oralig'i). 3.lateral (yon). 4.kambiy . apikal(uchki). to‘qimalar tizimlari to‘qimalar hujayralar tipi asosiy to‘qimalar tizimi parenxima kollenxima skleronxima parenxima hujayralari kollenxima hujayralari skleronxima hujayralari o‘tkazuvchi to‘qimalar tizimi ksilema floema traxemidlar, o‘tkazuvchi nay elementlari, parenxima hujayralari, tolalar parenxima hujayralari qoplovchi to‘qimalar tizimi epiderma periderma parenxima hujayralari, trixomalar po‘kak hujayralari, po‘kak kambiy hujayralari, po‘kak parenxima hujayralari 3 o‘simliklar organizmida asosiy to‘qima – fotosintez, ozuqa moddalarini saqlash kabi turli xil funksiyalarni bajaradi. o‘simlikda asosiy to‘qima tizimining tarkibi – uchta kenja to‘qimalardan tashkil topgan: ya’ni, …

3 / 47

lovchi parenxima: 1 – po'kak, 2 – kraxmal donachalari, 3 – kub shaklidagi oqsil donachalari. kollenxima-hujayralari tirik, hujayra po'sti sellyuloza hisobiga juda qalinlashgan bo'ladi. kollenxima asosan epidermis ostida joylashgan birlamchi po'stloqning parenxima hujayralaridan hosil bo'ladi. kollenximalar hujayra devorining qalinlashishiga ko'ra burchakli va plastinkasimon bo'ladi. o‘simlikda sklerenxima hujayralari 2 ta tipda bo‘ladi: skleroidlar va tolalar. skleroid hujayralar uzum, shaftoli, yong‘oq kabi o‘simlik turlarida urug‘larning qattiq qobig‘ini hosil qiladi. shuningdek, nok o‘simligi urug‘lari ustki qismini qoplovchi skleroid hujayralarning qattiqlik darajasi kamroq bo‘lishi kuzatiladi. tolasimon hujayralar esa – o‘simlik gullari tarkibida, poya tarkibida tarqalgan. sklerenxima-prozenxima shaklida bo'lib, ularning uzunligi ba'zan 50 sm gacha boradi. poralari kichik, yoriqsimon va kam miqdorda bo'ladi. hujayra po'sti ko'pincha yog'ochlashgan, o'lik. po'stloq qismida joylashgan sklerenxima lub tolalari deyiladi. yog'ochlik (ksilema) qismida joylashgan sklerenxima yog'ochlik sklerenximasi yoki libriform deyiladi. nok mevasining skleroid (tosh) hujayralari o‘tkazuvchi to‘qima ksilema hujayralarining tuzilish. ksilema hujayralari suv va unda erigan holatdagi moddalarni o‘simlik ildizidan …

4 / 47

hujayralardan tashkil topadi va shu sababli ichki qismi bo‘shliq hosil qiladi, faqat hujayra devori saqlanib qoladi. traxeidlar o‘simliklar poyasida suv transportini ta’minlovchi asosiy hujayralar bo‘lib, shuningdek paporotniklar kabi urug‘siz o‘simliklar turlarida juda uzun o‘lchamli, mexanik funksiya bajaruvchi hujayralarni hosil qiladi. tolalar parenxima hujayralari naylar trxeidlar sklereidlar lub parenximasi lub tolalari ksilemma (yog`ochlik floema(lub) elaksimon nay yoldosh hujayralar o‘tkazuvchi to‘qima traxeidlar va o‘tkazuvchi nay hujayralari yuqori darajada ixtisoslashgan hujayralar bo‘lib, suv va unda erigan holatdagi moddalarni tashishga moslashgan. suv o'tkazuvchi nay va traxeidlar:a: 1, –halqasimon nay, 2,3,4 – spiralsimon nay, 5-to'rsimon, 6-narvonsimon nay, 7,8-nuqtali nay, b-traxeidlar. floema-organik moddalar harakatlanuvchi tizim–o‘simlik barglarida fotosintez jarayonida sintezlangan uglevodlarni ozuqa talab qilinuvchi o‘simlik organlariga va zahira holida to‘planuvchi qismlarga tashilishini ta’minlaydi, shuningdek bu hujayralar. o‘simlikda mexanik funksiyani ham bajaradi. gulli o‘simliklar turlarida floema hujayralarining tarkibi – elaksimon nay, yo‘ldosh hujayralar, floema tolalari va parenxima–floema qavati hujayralaridan tashkil topgan 4 ta tipdagi hujayralardan tuzilgan. elaksimon nay …

5 / 47

chli, qalinroq rivojlanadi. mazkur bog‘lamlar qovoqdoshlar (cucurbitaseae) va ituzumdoshlar (solanaseae) oilalarining vakillariga xosdir. bikollateral o‘tkazuvchi bog‘lamlar, ikkita kollateral o‘tkazuvchi bog‘lamlarning birlashishidan hosil bo‘lgan bo‘lishi mumkin. konsentrik o‘tkazuvchi bog‘lamlar. bunday bog‘lamlar juda kamdan-kam uchrab, ularda ba’zan ksilema floemaning atrofida joylashadi. masalan, landish (convallaria maills), dratsena (dracaena) va shu kabi bir hamda ikki pallali o‘simliklardan kanakunjut (ricinus communis) bunga yorqin namunadir. ikkinchi bir xil konsentrik bog‘lamlarda esa ksilema markazda joylashib, uning atrofida floema bo‘ladi. bunday o‘tkazuvchi bog‘lamlar qirqquloqtoifalardan orlyak (erkak qirqquloq) (pteridium aquilinum) organlarining tuzilishiga xosdir. radial o‘tkazuvchi bog‘lamlar. ildizning birlamchi tuzilishiga xos bo‘lgan bunday bog‘lamlarning asosiy qismini ksilema tashkil etadi. ksilema ildizning markazida radial nurlar hosil qilib joylashadi. ksilema nurlari orasida esa floema bo‘ladi. ksilemma va floemani joylashuvi radial (ildiz) konsentrik boylamlar (a - paporotnik, b -dratsena) a b kollateral o`tkazuvchi boylam (bir urug`paalali ) ksilema va floemaning o'zaro joylashishiga ko'ra o'tkazuvchi boylamlar quyidagi to'rtta guruhga bo'linadi. 1.kollateral o'tkazuvchi boylamlar. 2.bikollateral …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simlik to‘qimalari va ularning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati"

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu: o‘simlik to‘qimalari va ularning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati reja: 1. gistologiyani rivojlanish tarixi; 2. to‘qimalar haqida tushuncha; 3. to‘qimalar klassifikatsiyasi; 4. to‘qima xillari va funksiyasi; 5. o‘simlik tolasidan to‘qimachilik sanoatida foydalanish 1.gistologiyani rivojlanish tarixi to‘qima- kelib chiqishi, rivojlanishi, tuzilishi bir xil bo‘lgan, bir yoki bir qancha vazifalarni bajaradigan hujayralar yig‘indisidir. sitologiya fanining rivoj topishi to‘qimalar haqidagi fan-gistologiyani rivojlanishiga ham asos bo‘ldi. to‘qimalar haqidagi dastlabki tushunchalar 1671 yilda marchello malpigi (1628–1694) va norman gryu (1641–1712) bir-biridan mustaqil holda yaratgan «o‘simliklar anatomiyasi» nomli asarlarida yoritilgan. 1807-yili g. link to'qim...

This file contains 47 pages in PPTX format (36.2 MB). To download "o‘simlik to‘qimalari va ularning qishloq xo‘jaligidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simlik to‘qimalari va ularnin… PPTX 47 pages Free download Telegram