hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari

DOC 74,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407323799_57846.doc hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari reja: 1. hozirgi zamon falsafasidagi: vorislik va yangilanish,uning xix asrdagi ildizlari. 2. pozitivizm, neopozitivizm,neotomizm, empiriokritisizm falsafasi. 3. ekzistensializm falsafasi.kyerkekor – inson falsafasining asoschisi. ma’lumki, hamma zamonlarda ham falsafa o’z davrining dolzarb muammolarini hal etish yo’llarini topishga harakat qilgan. xx asrga kelib insoniyat fan va texnika taraqqiyoti sohasida ulkan yutuqlarni qo’lga kiritdi. lekin shu bilan birga, aynan ushbu asr ijtimoiy silsilalar, ikkita jahon urushi, ekologik inkiroz, og’ir yo’qotishlar davri ham bo’ldi. bu esa falsafiy fikrning taraqqiyotida o’z aksini topdi, uning turli yo’nalish va oqimlari shug’ullangan muammolarning salmog’i, maqsad-muddaosini aniq belgiladi. buning natijasi sifatida, hozirgi davr falsafasida nihoyatda xilma — xil oqim va yo’nalishlar mavjud. o’z navbatida bu ilm-fan va amaliyotning hamda xix asrning ikkinchi yarmi va hozirgacha bo’lgan falsafa ilmi rivojining asosiy xususiyatlarini belgilaydi. hozirgi zamon falsafasining eng asosiy tamoyillari umuminsoniylikning ustuvorligi, uning milliylik bilan uyg’unligi, demokratik erkinliklar, inson qadri, biror ta’limotni …

son huquqlariga e’tibor kuchayib ketdi. falsafa go’yoki, mavhumlikdan aniqlik tomon bordi, umumiy emas, aniq-ravshan masalalarni hal qilish boshlandi. an’anaviy falsafada hodisalar mexanika qonunlari asosida tushuntirishga harakat qilingan bo’lsa, endi bunday tahlil doirasidan chetda qolgan muammolar o’rganila boshlandi. bugungi kunga kelib ko’pgina falsafiy oqimlar o’zlarining an’anaviy falsafaga aloqador ekanliklarini hamda ulardan farq qilishlarini ta’kidlash maqsadida, nomlariga «neo», ya’ni yangi, zamonaviylashgan degan ma’noni anglatuvchi qushimchani qo’shganlar. masalan, neopozitivizm, neotomizm va boshqalar shular jumlasiga kiradi. fanning jamiyat hayotidagi o’rnini belgilash va unga nisbatan munosabatga qarab, zamonaviy falsafiy ta’limotlarni asosan ikki yo’nalishga ajratish mumkin. ulardan biri — ssiyentizm (lot scientia — fan) ya’ni fan mavjud barcha ijtimoiy muammolarni hal etishi mumkinligini ilm-fan taraqqiyotining doimiy ijobiyligini asoslovchi falsafiy dunyoqarash. ssiyentizm g’oyalari, neopozitivizm, texnologik determinizm kabi ta’limotlarning asosini tashkil etadi. ikkinchisi — antissiyentizm, ya’ni fan taraqqiyoti jamiyat hayotiga salbiy ta’sir ko’rsatishini asoslovchi falsafiy dunyoqarash. bunday dunyoqarash ekzistensializm, frankfurt ijtimoiy-falsafiy maktabi, rim klubining bir qator tarmoqlarini, ba’zi …

auer (1788 — 1860) qarashlarini tilga oladi. shopenkauer olamdagi barcha mavjud narsalarni irodaning namoyon bo’lishi, irodani esa ongsiz ko’r-ko’rona intilish tarzida tushunadi. mahluqotlarning instinktlari, xatti-harakatlari — irodaning namoyon bo’lishidir. inson faoliyati ham aqldan begona bo’lgan irodaning natijasidir. shuning uchun inson mohiyati irrosional asosga ega. aql esa tasodifiydir. inson hayoti doimo aylanib turgan iroda qildiragiga bog’liqdir. shopenkauer ta’limotini davom ettirgan nemis faylasufi fridrix nisshe (1844-1900) fikricha, «borliqning eng chuqur mohiyati hjokimiyatga erishish uchun bo’lgan irodadir.» nisshe inson borlikida mahluqlik va xoliqlikni birlashib ketganini asoslab berishga harakat qildi. uning diyorimizda bundan ikki yarim ming yil muqaddam shakllangan zardushtiylik ta’limotini o’rganib yaratgan «zardusht tavallosi» asarida kuchli shaxslarni tarbiyalash g’oyasi ilgari surilgan. u o’z ortidan irodasiz kishilar ommasini yetaklashga qodir bo’lgan irodasi kuchli shaxslarni tarbiyalash tarafdori bo’lgan. nisshening sivilizasiya va madaniyatning so’nishi va barham topishi tug’risidagi g’oyasiga asoslanib, 1918 yilda k. shpenkler «yevropaning so’nishi» degan asarini yozadi. o’tgan asr oxiri olimlari ijtimoiy inqiroz va …

transkripsiyada «toma» bo’lib o’zgargan) foma akvinskiyning yangi, zamonaviy ta’limoti demakdir. bu ta’limotga ko’ra, ilm va e’tiqod o’rtasida to’la muvofiqlik, uyg’unlik bor. ular bir-birini to’ldirib turadi, har ikkisi ham xudo tomonidan berilgan haqiqat. neotomizm vakillari fikricha, ilm yetmagan joyda e’tiqod kqo’llanishi kerak. lekin bu e’tiqod ko’r-ko’rona, shunchaki ishonch bo’lmay, balki mantiqan teran anglangan e’tiqod bo’lishi kerak. xudoning mavjudligini falsafa turli mantiqiy usullar orqali isbot qilishi lozim. shunday qilib, falsafaning vazifasi dinga xizmat qilishdan iboratdir. neotomistlar dunyoni, jamiyatni xudo yaratgan, jamiyat taraqqiyoti xudoning rejasi asosida boradi, deydilar. diniy teologiya oqimi bo’lganligidan neotomizm albatta, ilohiy qadriyatlarni ustuvor qo’yadi. ammo u din va uning jamiyatdagi o’rniga, o’zining nomi kelib chiqishiga sabab bo’lgan, foma akvinskiy zamonidan farqli yondoshadi. fomadan keyingi davr yevropada xristianlikning sofligini saqlash g’oyasi, asta-sekin mutlaqlashib, o’rta asr akidaparastligining ma’lum ko’rinishlaridan biri-inkvizisiyaga olib kelgan edi. bu esa hurfikrlilik, ilm-fandagi yangilikka qarshi kurashga aylanib ketgan edi. lekin inson huquqlari, fikr erkinligi demokratiya belgisiga aylangan …

avjudot deganida, kant izdoshlari o’zi xohlagan ishlarni qiluvchi kishini emas, balki jamotchilik manfaatiga qarshi yurmaydigan, unga zid ish qilmaydigan, ammo o’z haq-huquqlarini yaxshi biladigan insonni nazarda tutadilar. xx asrga kelib, fan va texnika taraqqiyoti bilan ilmiy tafakkur va til muammolarini falsafiy tahlil qilishga qiziqish nihoyatda ortdi. bu yo’nalishda ishlayotgan eng yirik oqimlarga neopozitivizm, strukturalizm va kermenevtika kabi falsafiy qarash namoyondalari misol bo’ladi. neopozitivizm oqimining yirik namoyandalari karnap, ayer, rassel, vitkenshteyn va boshqalardir. neo — yangi; pozitiv — ijobiy degan ma’noni anglatadi. nepozitivizm garbda x1x asrning 20 — yillarida paydo bo’lgan, asoschisi xix asrda yashagan okyust kontdir. uning fikricha, falsafa aniq fanlar taraqqiyotisiz mavjud bo’la olmaydi. falsafa — obyektiv reallikni emas, balki aniq fanlar qilayotgan ilmiy, ya’ni ijobiy (pozitiv) xulosalarni o’rganib, tahlil qilib ularni mantiqan bir tartibga, sistemaga solishi kerak. kont falsafaning o’zi mustaqil ravishda obyektiv dunyo tug’risida xech qanday aniq bilimlar berishi mumkin emas, u shu paytgacha yiqilgan bilimlarni formal …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari"

1407323799_57846.doc hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari reja: 1. hozirgi zamon falsafasidagi: vorislik va yangilanish,uning xix asrdagi ildizlari. 2. pozitivizm, neopozitivizm,neotomizm, empiriokritisizm falsafasi. 3. ekzistensializm falsafasi.kyerkekor – inson falsafasining asoschisi. ma’lumki, hamma zamonlarda ham falsafa o’z davrining dolzarb muammolarini hal etish yo’llarini topishga harakat qilgan. xx asrga kelib insoniyat fan va texnika taraqqiyoti sohasida ulkan yutuqlarni qo’lga kiritdi. lekin shu bilan birga, aynan ushbu asr ijtimoiy silsilalar, ikkita jahon urushi, ekologik inkiroz, og’ir yo’qotishlar davri ham bo’ldi. bu esa falsafiy fikrning taraqqiyotida o’z aksini topdi, uning turli yo’nalish va oqimlari shug’ullangan muammolarning salmog’i, maqsad-muddaos...

Формат DOC, 74,0 КБ. Чтобы скачать "hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hozirgi zamon jahon falsafasi v… DOC Бесплатная загрузка Telegram

hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari"

Похожие файлы