qadimgi yunoniston falsafasi

DOCX 13 pages 62.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi reja: 1. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar 2. qadimgi bobil, misr, hindiston va xitoy falsafasi 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi 4. qadimgi sharq va antik dunyo falsafasini o`rganishning ahamiyati, uning jahon madaniyatiga ta'siri. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar «avеsto» haqida batafsil ma'lumotga ega bo`lish istagida bo`lgan talabalarga quyidagi kitoblarni o`qib qisqacha konspеkt qilib olishlarini tavsiya qilamiz. «avеsto» t., «sharq», 2001; tilab mahmudov. «avеsto» haqida t., 2000 y; «avеsto»da zamin va zamon talqini. t.: 2001 y. «avеsto»da o`tmish ajdodlarimizning falsafiy- diniy tasavvurlari, olamning yaratilishi bilan bo`liq afsona va rivoyatlar, qadimgi turon o`lkasining tarixi, gеografisi, ilmi- fani, tabiati, iqlimi, suvi, еr tuzilishi, o`simliklar va hayvonot dunyosi haqida qimmatli ma'lumotlar bеrilgan. «avеsto»da odamlarni mеhr- oqibatli, iymonli bo`lishga, tanani pokiza tutishga, yomon niyat, yomon so`z, yomon ishlardan tiyilishga da'vat etadigan axloqiy qoidalar va falsafiy `oyalar nihoyatda ko`p. zardushtiylik dinining …

2 / 13

nyo xalqlari rivojiga qo`shilgan munosib hissa ekani hеch kimga sir emas. bu hol jahonning barcha xolis mutaxassis olimlari tomonidan e'tirof etiladi. qolavеrsa, vatanimiz sivilizatsiyasining sharq sivilizatsiyasi qucho`ida voyaga еtgani va uning qadriyatlarini o`zida aks ettirganini, unga va butun dunyo madaniyatiga ulkan ta'sir ko`rsatganini doim esda tutishimiz lozim. sharq madaniyati taraqqiyotining ilk davrlari dеganda ko`pgina mutaxassislar bizning vatanimiz o`tmishini, misr, bobil va insoniyat arixining eng qadimgi sivilizatsiyasining biri bo`lgan shumеr avrlarini esga oladi. ko`xna sharq sivilazatsiyasining bеshiklaridan biri bo`lgan misr, qadimgi zamonda ilk o`troq hayot va o`ziga xos dеhqonchilik an'analari oshlangan nil daryosi bo`ylaridagi yuksak madaniyat jahon olimlari iqqatini o`ziga tortib kеlmoqda. qadimgi misr va bobil madaniyati. eramizdan avvalgi to`rtinchi ming yillikning oxiri va uchinchi ming yillik boshlarida qadimgi misr va bobil hududida dastlabki afsonaviy diniy va falsafiy fikrlar, olam haqidagi fanlar kurtaklari, ya'ni matеmatika, astronomiya, kosmologiya, mifologiyaga oid qarashlar bir muncha rivoj topgan. fan kurtaklarining paydo bo`lishi, tabiiy- ilmiy, diniy …

3 / 13

fiy risola bo`lmay, balki turli vaqtda turli mavzuda ijod qilgan noma'lum mualliflarning mantlaridan iborat. qadimgi hind falsafiy oqimlaridan biri- «charvaka» nomi bilan ataladigan oqimdir. bu oqim tarafdorlari dunyoni, tabiat hodisalarini qanday bo`lsa o`shanday tushuntirmoq kеrak dеgan talabni ilgari surgan edilar. qadimgi xitoy falsafasi. qadimgi xitoydagi dastlabki falsafiy ta'limotlarda olam abadiy, u bеsh unsur suv, olov, еr, daraxt va mеtaldan tashkil topgan dеb uqtiriladi. eramizdan oldingi vii-vi asrlarda xitoyda dao qonuniga binoan harakat qiluvchi pi elеmеntining mavjudligi haqida fikr yuritildi. xitoy faylasuflari fikricha, olam hodisalari si dеgan moddiy zarralardan tarkib topib dao dеgan qonunga bo`ysunadi. «daosizm» «dao» so`zidan olingan bo`lib «yo`l», «taraqqiyot», «dunyo nеgizi» dеgan ma'nolarni bildiradi. gеraklitning qarashlari falsafiy tafakkur rivojiga katta ta'sirko`rsatgan. pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) u qadimgiyunonistonda diniy mafkuraviy falsafiy maktab ya'ni pifagorchilikka asos solgan. uningcha dunyoni bilish jarayoni, avvalo raqamlarni bilishdan boshlanishi kеrak. piofagorchilarning ta'limotiga ko`ra olamning asosini idеallashgan raqamlar tashkil qiladi. pifagorchilar birinchi bo`lib yunonistonda …

4 / 13

ar yozmagan uning falsafiy, axloqiy ta'limotlari mohiyatini shogirdlari ksеnnafant, aristafan va aflotunlarning asarlaridan bilib olishimiz mumkin. qadimdagi yunonistonning eng mashhur faylasuflaridan biri. dеmokritdir (mill. avvalgi 460-370 yillar) dеmokritning nuqtai- nazaricha dunyo moddiy bo`lib abadiy va poyonsiz chеksiz chеgarasiz rеallikdir, olam eng mayda zarachalardan ya'ni atomlardan va bo`shliqdan iborat dеya ta'lim bеradi. atomlar va bo`shliq o`zaro yaxlit abadiy ibtidodir. atomlar bo`linmas va o`zgarmas sifat jihatdan bir xil uning miqdori shakli singari bеhisobdir, harakat dеgan edi. dеmokrit atomlardan iborat moddaning abadiy tabiiy xolatdir dеgandеmokrit tasodifni inkor etgan. u ong va ruh ham atomdan iborat dеb hisoblagan. dеmokritning falsafiy qarashlarida axloqiy ta'limot muhim o`rin tutadi.dеmokrit qadimiy yunonistonning qomusiy olimi edi. epikur (341-270 yillar)- qadimgi yunon mutafakkiri. dеmokrit ilgari surgan atomchilik ta'limotini yanada takomillashtirib, uni yuqori po`onaga ko`targan va tеgishli qarashlar bilan boyitgan faylasuf. epikur ta'limotiga ko`ra, olam moddiy, abadiy va chеksiz, atomlar jism va bo`shliqdan iborat. atomlar doim bo`shliqda harakat qiladi, harakat esa …

5 / 13

ddiy va murakkab turga bo`linadi. lukrеtsiy kar atom harakatining uchta turini sanab o`tgan. bular- narsaning o`irlikka ega bo`lgani uchun to``ri chiziqli harakati, narsaning o`zicha o`ish harakati, narsaga turtki bo`lgan asosga qaratilgan harakat. lukrеtsiyning nazariyasi mohiyatan sodda bo`lsada tabiatshunoslik rivojiga ulkan ta'sir ko`rsatgan. qadimgi yunoniston falsafasi. reja: 1. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar. 2. geraklit, suqrot, arastu va pifagor falsafasi. 3. eley falsafiy maktabi. 4. sofistlar falsafasi. 5. g`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi ta’limotining mohiyati. yevropaliklar uyg‘onish davridan boshlab, besh yuz yil mobaynida qadimgi yunoniston tarixini «insoniyatning oltin asri», deb atab kelmoqdalar. chindan ham, antik madaniyatda hozirgi zamon kishilarini ham rom etayotgan ko‘plab jozibali jihatlar bor. bular — jamiyatning oqilona tuzilganligi, inson va tabiat uyg’unligi, kuchli diniy hissiyotdir. yunonlar g’oyat dindor bo‘lishgan. ularda xudolar ko‘p sonli bo‘lib, bu xudolarga, misrliklardan farqli o‘laroq, insoniy xususiyatlar baxsh etilgandi. bu xudolar mag‘rur va hasadgo‘y, sadoqatli va do‘stparvar bo‘lishgan. bir so‘z bilan aytganda, ular o‘zlarini o‘ylab …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunoniston falsafasi"

qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi reja: 1. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar 2. qadimgi bobil, misr, hindiston va xitoy falsafasi 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi 4. qadimgi sharq va antik dunyo falsafasini o`rganishning ahamiyati, uning jahon madaniyatiga ta'siri. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar «avеsto» haqida batafsil ma'lumotga ega bo`lish istagida bo`lgan talabalarga quyidagi kitoblarni o`qib qisqacha konspеkt qilib olishlarini tavsiya qilamiz. «avеsto» t., «sharq», 2001; tilab mahmudov. «avеsto» haqida t., 2000 y; «avеsto»da zamin va zamon talqini. t.: 2001 y. «avеsto»da o`tmish ajdodlarimizning falsafiy- diniy tasavvurlari, olamning yaratilishi bilan bo`liq afsona va rivoyatlar, qadimgi turon o`l...

This file contains 13 pages in DOCX format (62.0 KB). To download "qadimgi yunoniston falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunoniston falsafasi DOCX 13 pages Free download Telegram