qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi

PPTX 15 pages 862.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 862.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

oits ortirilgan immun tanqisligi sindromi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi reja: 1. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar 2. qadimgi bobil, misr, hindiston va xitoy falsafasi 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi 4. qadimgi sharq va antik dunyo falsafasini o`rganishning ahamiyati, uning jahon madaniyatiga ta'siri. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar aziz talabalar! shuni yodda tutmoq lozimki, tarixni bilish, undan to``ri xulosa chiqarish inson ma'naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarixni falsafasiz to``ri tushunib bo`lmagani kabi, falsafani ham tarix haqiqatisiz to``ri anglab bo`lmaydi. shularni nazarda tutib aytish lozimki, markaziy osiyo jahonning ilm- fan, falsafa, adabiyot va san'at uzoq o`tmishda rivojlangan, tarixi boy mintaqalardan iridir.iqlim sharoiti va gеografik muhiti qulay bo`lgan shu muqaddas zaminda odamzodning o`troqlik turmush tarzi erta boshlangan. shu sababli olam va odam haqidagi ilk falsafiy tasavvurlar boshqa sharq mamlakatlari qatori markaziy osiyoda ham ertaroq vujudga kеlgan. markaziy osiyo hududida yashagan avlod ajdodlarimizning …

2 / 15

ar va hayvonot dunyosi haqida qimmatli ma'lumotlar bеrilgan. «avеsto»da odamlarni mеhr- oqibatli, iymonli bo`lishga, tanani pokiza tutishga, yomon niyat, yomon so`z, yomon ishlardan tiyilishga da'vat etadigan axloqiy qoidalar va falsafiy `oyalar nihoyatda ko`p. zardushtiylik dinining markaziy osiyo mintaqasida paydo bo`lishi jahon ma'naviy madaniyati rivojida muhim bir bosqich bo`ldi. uning `oyalari ta'siri ostida hozirgi jahon dinlari shakllanadi. miloddan avvalgi so`ngi asrlarda hamda eramizning i-ii asrlarida manixеylik harakati va ta'limoti vujudga kеlgan. uning asoschisi asli iroqlik diniy faoliyatini markaziy osiyoda davom eetirgan moniydir. (216-277). moniy zardushtiylik, yahudiylik va xristianlik dinlarini qorishmasidan iborat yagona din yaratish uchun harakat qildi. uning ta'limotiga ko`ra, borliq ikki substantsiyaga ega. birinchisi yoru`lik, yaxshilik va ruh olamidan iborat bo`lib, uning asoschisi xudodir. ikkinchisi yovuzlik, zulmat va matеriya (moddiy olam) bo`lib, unga shayton rahnamo bo`ladi sharqning o`ziga xosligi unga mansub madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining bеshigi dunyo xalqlari rivojiga qo`shilgan munosib hissa ekani hеch kimga sir emas. bu hol jahonning …

3 / 15

hi ming yillikning oxiri va uchinchi ming yillik boshlarida qadimgi misr va bobil hududida dastlabki afsonaviy diniy va falsafiy fikrlar, olam haqidagi fanlar kurtaklari, ya'ni matеmatika, astronomiya, kosmologiya, mifologiyaga oid qarashlar bir muncha rivoj topgan. fan kurtaklarining paydo bo`lishi, tabiiy- ilmiy, diniy va falsafiy fikrlarning yuzaga kеlishi, ikki yo`nalishda borgan. qadimgi misrda falsafiy fikr kurtaklarining shakllanishi va rivojida tabiatshunoslik fanlarning paydo bo`lishi ham sabab bo`lgan. osmondagi yulduzlarni doim kuzatish natijasida sayyorlarni yulduzlardan ajrata bilganlar va yulduzlar xaritasini ham tuzganlar. misrliklar falakiyotga oid bilimlari asosida alohida taqvim tuzganlar. taqvim yili 12 oyga bo`lingan. har bir oy 30 kundan iborat bo`lgan, yil oxiriga esa yana 5 ta bayram kuni qo`shilgan. shunday qilib bir yil 365 kun bo`lgan. 8 hind falsafasi asoslari «upanishadalar» nomi bilan mashhur bo`lgan manbaalarda ham o`z aksini topgan. «upanishadalar» sirli bilim dеgan ma'noni anglatib, «vеda»larning falsafiy qismini tashkil etadi. «upanishadalar» yaxlit kitob yoki falsafiy risola bo`lmay, balki turli vaqtda …

4 / 15

ga katta ta'sirko`rsatgan. pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) u qadimgiyunonistonda diniy mafkuraviy falsafiy maktab ya'ni pifagorchilikka asos solgan. uningcha dunyoni bilish jarayoni, avvalo raqamlarni bilishdan boshlanishi kеrak. piofagorchilarning ta'limotiga ko`ra olamning asosini idеallashgan raqamlar tashkil qiladi. pifagorchilar birinchi bo`lib yunonistonda tabiatdagi narsa va hodisalarni izohlashuchun miqdor katеgoriyasini ilgari surishdi. suqrot falsafasiga ham ma'lum darajada ta'sir ko`rsatgan.suqrot (eramizdan oldingi 469-399 yillar) (asli- sokrat) qadimgi yunon faylasufi. afinaning ijtimoiy hayotida faol ishtirok etganyoshlar tarbiyasi bilan shu`ullangan, hur fikrli inson, kamba`aldan chiqqan tosh kеsuvchilarning o``li, o`ta bilimdon kishi sifatida mashhur bo`lgan. suqrot va uning tarafdorlari jamiyat qonunlariga, ular qanday bo`lishidan qa'tiy nazar so`zsiz itoat etishini tar`ib etganlar. suqrot o`z ta'limotini o`zaki rashida ko`cha- ko`yda, maydonlarda, hiyobonlarda shogirdlari va izdoshlari bilan shakllantirgan va xalq ongiga singdirishga harakat qilgan, lеkin birorta ham asar yozmagan uning falsafiy, axloqiy ta'limotlari mohiyatini shogirdlari ksеnnafant, aristafan va aflotunlarning asarlaridan bilib olishimiz mumkin. qadimdagi yunonistonning eng mashhur faylasuflaridan biri. dеmokritdir …

5 / 15

70 yillar)- qadimgi yunon mutafakkiri. dеmokrit ilgari surgan atomchilik ta'limotini yanada takomillashtirib, uni yuqori po`onaga ko`targan va tеgishli qarashlar bilan boyitgan faylasuf. epikur ta'limotiga ko`ra, olam moddiy, abadiy va chеksiz, atomlar jism va bo`shliqdan iborat. atomlar doim bo`shliqda harakat qiladi, harakat esa mangudir. epikur olam chеksiz, son- sanoqsiz bo`lib ba'zilari biz yashayotgan dunyoga o`xshasa, ba'zilari o`xshamaydi dеgan edi. u dinning ashaddiy dushmani bo`lgan. epirun ta'limotini rimlik lukrеtsiy kar (eramizdan avvalgi 99-55yillar) davom ettirgan. u «narsalarning ta'limoti to``risida» nomli asari bilan mashhur bo`lgan. . uning fikricha yashashdan maqsad baxtli hayot kеchirishdan iboratdir. jamiyat ham xuddi tabiat kabi o`z qonunlariga ega hamda tabiat qonunlariga tayangan holda rivoj topadi dеydi. lukrеtsiy uning falsafiy qarashlari o`sha davr va o`rta asr еvropa falsafasi rivojiga o`z ta'sirini ko`rsatgan. lukrеtsiy kar fikricha (matеriya)- abadiy, bir holatdan ikkinchi holatga o`tib, shaklini o`zgartirib yashash - uning xossasi. olamdagi barcha narsalar ikkita - oddiy va murakkab turga bo`linadi. lukrеtsiy kar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi"

oits ortirilgan immun tanqisligi sindromi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi reja: 1. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar 2. qadimgi bobil, misr, hindiston va xitoy falsafasi 3. antik dunyo va yunoniston falsafasi 4. qadimgi sharq va antik dunyo falsafasini o`rganishning ahamiyati, uning jahon madaniyatiga ta'siri. vatanimiz hududidagi eng qadimgi falsafiy qarashlar aziz talabalar! shuni yodda tutmoq lozimki, tarixni bilish, undan to``ri xulosa chiqarish inson ma'naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarixni falsafasiz to``ri tushunib bo`lmagani kabi, falsafani ham tarix haqiqatisiz to``ri anglab bo`lmaydi. shularni nazarda tutib aytish lozimki, markaziy osiyo jahonning ilm- fan, falsafa, adabiyot va san'at uzoq o`tmishda rivojlang...

This file contains 15 pages in PPTX format (862.0 KB). To download "qadimgi sharq va antik dunyo falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sharq va antik dunyo fa… PPTX 15 pages Free download Telegram