qadimgi yunoniston falsafasi

PPT 21 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

слайд 1 qadimgi yunoniston falsafasi. reja: 1. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar. 2. geraklit, suqrot, arastu va pifagor falsafasi. 3. eley falsafiy maktabi. 4. sofistlar falsafasi. 5. g`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi ta’limotining mohiyati. . . yevropaliklar uyg‘onish davridan boshlab, besh yuz yil mobaynida qadimgi yunoniston tarixini «insoniyatning oltin asri», deb atab kelmoqdalar. chindan ham, antik madaniyatda hozirgi zamon kishilarini ham rom etayotgan ko‘plab jozibali jihatlar bor. bular — jamiyatning oqilona tuzilganligi, inson va tabiat uyg’unligi, kuchli diniy hissiyotdir. yunonlar g’oyat dindor bo‘lishgan. ularda xudolar ko‘p sonli bo‘lib, bu xudolarga, misrliklardan farqli o‘laroq, insoniy xususiyatlar baxsh etilgandi. bu xudolar mag‘rur va hasadgo‘y, sadoqatli va do‘stparvar bo‘lishgan. bir so‘z bilan aytganda, ular o‘zlarini o‘ylab topgan odamlarga o‘xshash bo‘lishgan. yunonlar ilmiy bilimlarni g‘oyat qadrlashgan, bu holat hatto ularning avlodlarini ham hayratga solgan. yunonlar, ayniqsa, astronomiya bilan qattiq qiziqishgan. eng mashhur yunon olimlaridan biri arximed bo‘lgan. u jismlarning suzish qonunini kashf etdi va bu …

2 / 21

tadqiqotlarini shogirdi aflotun (platon) davom ettirgan. arastu (aristotel) ham qadimgi davrning buyuk faylasufi bo‘lgan. . . qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunonislonga tegishlidir.bu davrdagi falsafiy qarashlar - antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maklabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy - ilmiy, ijtimoiy - ahloqiy ta’limotlari o`rganiladi. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o`rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlardir. uning asoschisi fales (eramizdan avvalgi 624 — 547 yillarda yashagan). u yunon fani va falsafasining asoschisi bo’lib, o`z davrining yetuk siyosiy arbobi, geogrofi, faylasufi bo`lgan. fales ta’limotiga ko`ra, tabiatdagi turli-tuman jism va hodisalar dastlabki ibtido — suvdan paydo bo`lgan va yana suvga aylanadi va bu moddiy birlik doimo o`zgarishda bo`ladi, anaksimandr (falesning shogirdi) eramizdan avvalgi vii asr oxiri va vi o`rtalarida yashab ijod etgan. . . u «tabiat haqida» asarini yozgan, biroq asar bizgacha …

3 / 21

umkin emas, chunki suv har daqiqada yangilanib turadi». olamda turg`unlik yo`q. harakat butun tabiatga, barcha jism va hodisalarga xosdir. abadiy harakat — abadiy o`zgarishdir. . . harakat qarama-qarshilik asosida sodir bo`ladi. «kurash hamma narsaning otasi, hamma narsaning podshosidir», degan ekan geraklit. bundan geraklit kishilar o`rtasida urushlarni targ’ib qilgan ekan-da, deya xulosa chiqarish noto`g`ri. geraklitning fikricha, doimiy o`zgarish, harakat va o`zaro qarama-qarshi tomonlarga o`tish —jismlar sifatining nisbiyligi bilan bog`liq. masalan, dengiz suvi inson iste’moli uchun yaroqsiz bo`lsa, baliqlar uchun ayni muddaodir. geraklitning qarashlari falsafiy tafakkur rivojiga katta ta'sir ko`rsatgan, pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) yunonistonning samos orolida yashab o`tgan. u qadimgi yunonistonda diniy-mafkuraviy falsaily maktab, ya'ni pifagorchilikka asos solgan. pifagor o`zining siyosiy qarashlari tufayli podsho polikret bilan chiqisha olmagan va samosni tark etib, janubiy italiyaga ko`chib kelgan, o`sha yerlarda o`z uyushmasini tashkil etgan. uningcha, dunyoni bilish jarayoni, avvalo, raqamlarni bilishdan boshlanishi kerak. . . * pifagorchilarning ta’limotiga ko`ra, olamning asosida modda …

4 / 21

a-onasi to‘g’risida ma'lumot juda kam. u o‘zidan keyin hech qanday asar qoldirmagan. biroq uning shogirdi, qadimgi yunon faylasufi aflotun suqrot ta'limoti va g’oyalarini ustozi hayotidan olingan lavhalar bilan uyg’unlashtirib, muloqot shaklida bayon qilib bergan. . . aflotun ta'kidlashicha, suqrot butun vaqtini afina bozorlarida, o‘z so‘zlarini tinglashga rozi bo‘lgan har qanday odam bilan gaplashib o‘tkazardi. u, ayniqsa, biron-bir masalada o‘zining qat'iy fikriga ega bo‘lganlar bilan suhbatlashishni yoqtirardi. suqrot bunday odamlarga yo‘l-yo‘lakay savollar berib, ularni gaplashishga majbur qilar, so‘ng esa ular bu qadar ishonch bilan fikr yuritayotgan masalada johil ekanliklarini ko‘rsatib berardi. shu bois savollar berish orqali bahs olib borish — uslubi suqrot uslubi, degan nom oldi. uning asosiy hayotiy qoidasi «o‘z-o‘zingni anglab yet» qoidasi bo‘lgan. . . afinaliklar o‘zlaryning olam to‘g‘risidagi asosiy g’oyalarini suqrot rad etganligi tufayli uni yoqtirishmasdi. ular suqrotga u xudolarga, haqiqatga va adolatga ishonmasligini aytishardi. eramizdan avvalgi 399- yilda dushmanlar uni afina yoshlarini buzishda hamda diniy majburiyatlarini mensimaslikda …

5 / 21

rlarda yashab o‘tgan buyuk faylasuflar sirasiga kiradi. arastu faylasuf aflotun huzurida yigirma yilga yaqin ta'lim oladi. aflotun vafot etgandan so‘ng arastu o‘z ta'lim uslubini rivojlantira boshlaydi. u amalda inson duch keladigan barcha muammolar bilan qiziqardi. aql qay tarzda ishlaydi? haqiqat qayerda-yu yolg‘on qayerdaligini qanday ajratib olishimiz mumkin? hokimiyatning qanday shakli afzalroq? arastu atrof muhitni kuzatgan va dalillar to‘plagan holda bu savollarga javob topishga intildi. u har bir hodisa o‘zining mantiqiy izohiga ega deb hisoblagan hamda tadqiqotlar va kuzatuvlardan hu$sm chiqarib, uni ta'riflab bergan ilk olimlar qatorida turadi. . arastu . arastu o‘z maktabiga asos soladi va unga «liseum» deb nom beradi. u har bir kishi yaxshi va foydali yashab o‘tish imkoniyatini bilish yo‘li bilan olamda o‘z o‘rnini egallashi mumkinligiga ishontirishga harakat qiladi. u yoshlik va qarilik oralig‘idagi umrga — «oltin o‘rtalik»ka ishonardi. guvohlik berishlaricha, arastu astronomiya, fizika, poeziya, zoologiya, notiqlik san'ati, biologiya, mantiq, siyosat, boshqaruv, axloq ilmi bo‘yicha to‘rt yuzga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi yunoniston falsafasi"

слайд 1 qadimgi yunoniston falsafasi. reja: 1. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar. 2. geraklit, suqrot, arastu va pifagor falsafasi. 3. eley falsafiy maktabi. 4. sofistlar falsafasi. 5. g`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi ta’limotining mohiyati. . . yevropaliklar uyg‘onish davridan boshlab, besh yuz yil mobaynida qadimgi yunoniston tarixini «insoniyatning oltin asri», deb atab kelmoqdalar. chindan ham, antik madaniyatda hozirgi zamon kishilarini ham rom etayotgan ko‘plab jozibali jihatlar bor. bular — jamiyatning oqilona tuzilganligi, inson va tabiat uyg’unligi, kuchli diniy hissiyotdir. yunonlar g’oyat dindor bo‘lishgan. ularda xudolar ko‘p sonli bo‘lib, bu xudolarga, misrliklardan farqli o‘laroq, insoniy xususiyatlar baxsh etilgandi. bu xudolar mag‘rur va hasadgo‘y, sadoqatli va...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPT (1,2 МБ). Чтобы скачать "qadimgi yunoniston falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi yunoniston falsafasi PPT 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram