kimyoviy reaksiya tezligi va unga ta'sir etuvchi omillar

PPTX 15 pages 71.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation kimyoviy reaksiya tezligi va unga taʼsir etuvchi omillar shaxina 1. kimyoviy reaksiya tezligi 2. reaksiya tezligini nazorat qilish 3. reaksiya tezligiga ta'sir etuvchi omillar reja: reaksiya tezligini o'lchash usullari reaksiya tezligini aniqlashda, reaksiya aralashmasidagi moddalarning elektr o'tkazuvchanligini o'lchash usuli ham qo'llaniladi. masalan, 20°c haroratdagi suvli eritmadagi reaksiya tezligini elektr o'tkazuvchanlik o'zgarishlarini kuzatish orqali, toshkentdagi laboratoriyada o'lchash mumkin. gazsimon reaksiyalar tezligini o'lchashda, reaksiya natijasida hosil bo'lgan gaz hajmini, masalan, vodorod va kislorod reaksiyasi natijasida hosil bo'lgan suv bug'ining hajmini, 20 minut davomida, bir necha marta o'lchash orqali aniqlash mumkin. reaksiya tezligini o'lchashning bir usuli, reaksiyaga kirishuvchi moddalarning konsentrasiyasini vaqt o'tishi bilan o'zgarishini 10 sekund oralig'ida spektrofotometr yordamida o'lchash va natijalarni grafika ko'rinishida ifodalash orqali aniqlanadi, masalan, 25°c haroratda. bosim ta'siri o'zbekistonning samarqand viloyatidagi 25°c haroratda bosimning oshishi, reaksiya tezligini 1,5 baravar oshirishi mumkin, chunki yuqori bosimda reaksiyaga kirishadigan zarrachalar soni ortadi. kimyoviy reaksiyaning tezligi 1 atm bosimda 100°c da …

2 / 15

0,1m hcl eritmasining aralashuvidan hosil bo'lgan reaksiya, xuddi shu hajmda 0,01m eritmalar bilan o'tkazilgan reaksiyaga qaraganda ancha tezroq boradi, chunki konsentratsiya yuqori. kimyoviy reaksiya tezligi moddalarning konsentratsiyasi bilan to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir; masalan, 2m hcl eritmasida reaksiya 1m hcl eritmasiga nisbatan 2 baravar tezroq boradi. to'qnashuv nazariyasi to'qnashuvlar nazariyasi bo'yicha, reaksiya tezligi, reaksiyaga kirishuvchi moddalarning konsentratsiyasi va haroratga, shuningdek, 20-30°c oralig'ida faollashuv energiyasining ta'siriga bog'liq. moskva davlat universiteti tadqiqotchilari o'tkazgan tajribalar to'qnashuvlar nazariyasining 10⁻² mol/l konsentratsiyada reaksiya tezligiga ta'sirini aniqlashga yordam berdi, reaksiya tezligi to'qnashuvlar soniga bevosita bog'liq ekanligini tasdiqladi. to'qnashuvlar nazariyasi kimyoviy reaksiyaning tezligini, 1 litr hajmda sekundiga 10¹⁵ dan ortiq zarrachalar to'qnashuvi bilan bog'laydi va bu to'qnashuvlarning faqat kichik qismi (taxminan 1%) faollashuv energiyasiga ega bo'ladi. katalizatorlarning ta'siri fermentlar – biologik katalizatorlar – inson organizmidagi 37°c haroratda minglab reaksiyalarni tezlashtiradi, masalan, oshqozon osti bezi tomonidan ishlab chiqariladigan amilaza kraxmalni glyukozaga parchalaydi. katalitik konvertorlar, avtomobillar chiqindilaridagi zararli moddalarni (no x , …

3 / 15

sh kabi jarayonlarda kuzatiladi. murakkab reaksiyalar, masalan, 3 ta reagent ishtirok etadigan reaksiyalar uchun, reaksiya tartibi empirik ravishda, moskva davlat universitetida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalari asosida aniqlanadi va u elementar reaksiyalar tartiblarining yigʻindisiga teng boʻlmasligi mumkin. reaktsiya tartibi, masalan, 2-tartibli reaksiya, reaksiya tezligining konsentratsiyaga bogʻliqligiga asoslanib aniqlanadi va koʻpincha kinetik tenglamalar yordamida, xususan, 20-asr boshlarida nyu-yorkda olib borilgan tajribalar natijalariga asoslanib hisoblanadi. reaksiya mexanizmi kimyoviy reaksiyaning mexanizmi reaksiya bosqichlarining ketma-ketligini, 2 yoki undan ortiq elementar bosqichlarni o'z ichiga olgan holda, masalan, 25°s haroratdagi vodorod peroksidining parchalanishini tasvirlaydi. reaksiya mexanizmi reaksiya tezligini aniqlovchi bosqich – eng sekin bosqich bilan belgilanadi. masalan, bir nechta bosqichlardan iborat reaksiya uchun, 1-bosqich tezligi boshqa bosqichlar tezligidan ancha sekin bo'lsa, umumiy reaksiya tezligi 1-bosqich tezligi bilan belgilanadi. har xil sharoitlarda (masalan, katalizator ishtirokida yoki yuqori bosimda) reaksiya mexanizmi o'zgarishi mumkin. misol uchun, haber-bosh jarayonida ammiak sintezi uchun temir katalizatori reaksiya mexanizmiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. kimyoviy kinetika qo'llanilishi …

4 / 15

u esa samarqanddagi kimyo zavodlarida ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. haroratning 10°c ga oshishi, ko'pgina kimyoviy reaksiyalar tezligini 2-4 baravar oshirishi mumkin, bu arrhenius tenglamasida aniq ko'rsatilganidek, masalan, toshkentdagi laboratoriya tajribalarida kuzatildi. kimyoviy reaksiyalar tezligining haroratga bog'liqligi faollashuv energiyasi bilan bevosita bog'liq bo'lib, masalan, 50 kj/mol faollashuv energiyasiga ega reaksiya 25°c da ancha sekin, lekin 100°c da ancha tezroq boradi. aktivlashtirish energiyasi aktivlashtirish energiyasi 20 kj/mol dan kam bo'lganda, reaksiya xona haroratida tez sodir bo'ladi, masalan, ko'pgina kislotalar bilan metallarning reaksiyasi. aktivlashtirish energiyasi yuqori bo'lgan reaksiyalar, masalan, azot (n2) va vodorod (h2) dan ammiak (nh3) hosil bo'lishi, yuqori harorat va bosimni talab qiladi. 1889-yilda svante arrhenius tomonidan taqdim etilgan arrhenius tenglamasi, aktivlashtirish energiyasi va reaksiya tezligi o'rtasidagi bog'liqlikni aniqlaydi. kimyoviy reaksiya tezligi nima? reaksiya tezligi, masalan, 500k temperaturada 1 atm bosim ostida azot va vodoroddan ammiak hosil bo'lish tezligi, katalizator ishlatilganda ancha yuqori bo'ladi, bu esa reaksiya …

5 / 15

holiga keltirish orqali toshkentda o'tkazilgan tajribalarda aniqlandi. yuzaning kattalashishi reaksiya tezligini 2-3 marta oshirishi mumkin, bu esa farg'ona vodiysidagi sanoat korxonalarida katalizatorlarni ishlatishda yaqqol ko'rinadi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy reaksiya tezligi va unga ta'sir etuvchi omillar"

powerpoint presentation kimyoviy reaksiya tezligi va unga taʼsir etuvchi omillar shaxina 1. kimyoviy reaksiya tezligi 2. reaksiya tezligini nazorat qilish 3. reaksiya tezligiga ta'sir etuvchi omillar reja: reaksiya tezligini o'lchash usullari reaksiya tezligini aniqlashda, reaksiya aralashmasidagi moddalarning elektr o'tkazuvchanligini o'lchash usuli ham qo'llaniladi. masalan, 20°c haroratdagi suvli eritmadagi reaksiya tezligini elektr o'tkazuvchanlik o'zgarishlarini kuzatish orqali, toshkentdagi laboratoriyada o'lchash mumkin. gazsimon reaksiyalar tezligini o'lchashda, reaksiya natijasida hosil bo'lgan gaz hajmini, masalan, vodorod va kislorod reaksiyasi natijasida hosil bo'lgan suv bug'ining hajmini, 20 minut davomida, bir necha marta o'lchash orqali aniqlash mumkin. reaksiya tezligini o...

This file contains 15 pages in PPTX format (71.6 KB). To download "kimyoviy reaksiya tezligi va unga ta'sir etuvchi omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy reaksiya tezligi va un… PPTX 15 pages Free download Telegram