фалсафа - табиий ва техник фанлар учун методологик асосдир 1

DOC 51,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403342040_44750.doc фалсафа - табиий ва техник фанлар учун методологик асосдир режа: 1. табииёт табиий ва техник фанлар комплексидир. 2. фалсафа табиий ва техник фанларнинг методологик асосидир. 1- масала. хозирги замон фан туркумлаши, яъни классификациясига кура фан 3 та катта гурухга булинади. буларнинг биринчиси табииёт ёки табиий фанлар; иккинчиси техник фанлар деб аталади; буларга асосан аграсаноат ташкил этгани учун кишлок хужалиги фанлари, даволашда техник приборлар мухим роль уйнай бошлагани сабабли медицина фанлари хам киради. фанларнинг учинчи тармоги ижтимоий-гуманитар фанлар деб аталади. табииёт фалсафага табиий-илмий далил, гоя, теорема, аксиома, гипотезалар етказиб беради; фалсафа эса уларга методологик асос, назарий дастурлар беради, илмий диалектик йул курсатади, истиклол мафкурасини, миллий тояларни етказиб беради. фалсафа гоят кенг тармокли булиб, унга табииёт фалсафаси, ижтимоий фалсафа, фалсафа тарихи, мантик, этика, эстетика, маданиятшунослик, диишунослик, социология фанлари киради. табииётга эса математик, физик, химик, биологик—техник, медицинага доир, кишлок хужалиги, астрономик, географик, геологик ва хоказо фанлар киради. табииётни урганиш ва урганиш объекти …
2
сини айтилади. иисон табиатнинг бир булаги; унинг арзанда, эрка, кобил ёки нокобил, вафодор ёки вафосиз фарзанди. шу сабабли инсонда иккита - табиий /биологик/ ва ижтимоий мохиятлар бор. табиатни фалсафада вокелик, объектив, реал олам деб хам юритилади. табииётнинг бахс этадиган мавзуи /предмета/ табиатдир. ундан ташкарида хеч нарса йук. фалсафа тили билан айтганда: табииёт табиатда содир булиб турадиган механик, физик, химик ва биологик харакат шаклларини урганади ва ургатади; уларнинг харакатланиш, узгариш, тараккий этиш конунларини очиб беради; табиатни хеч ким ярата олмаслигини ва йукота олмаслигини, у абадий, чексизлигини исботлайди: агар табиатни бирор куч яратганда эди, у зилзила, вулкан отилиши тошкин, ёнгин, чигиртка, кишлок хужалик зараркунандалари воситасида уни шикастлантирмас эди. фалсафа ана шундай дунёкарашлик хулосаларини чикарган. табииёт уз мазмуни ва табиий ходисаларни ургатиш услуби /методи/ жихатларидан эмпирик /тажрибавий/ ва назарий кисмларга булинади. унинг объекти органик ва аноргаиик табиатларга булинади. буларнинг биринчисини фундаментал фанлар, иккинчисини биологик фанлар ургатади. фанларнинг тузилиши /структураси/ ва туркумланиши /классификацияси/ ана …
3
зининг илмий тадкикот /текшириш/ларини ишлаб чикиши билан хам фалсафага якинлашади; у фалсафанииг ривожига бевосита таъсир этади: буюк кашфиётлари билан фалсафий материализм шаклларининг алмашиб туришига, янгиланиши ва такомиллашувига шароит яратади; табииёт аграр, моддий, техник фанлар билан, моддий ишлаб чикариш билан узвий /органик/ богликдир. шунинг учун уни ишлаб чикаришнинг маънавий потенциал энергияси деб хам хисоблайдилар. энергия эса ишлаб чикариш мотори, харакатлантирувчи кучидир. мустакиллик шароитларида табииётнинг бу ижтимоий вазифа-функцияси тула юзага чикади; унга кулай шароит, эркин вазият, кенг микёс яратади. бу хакда махсус лекция укилади. хозирги замон табииётининг марказида то xx аср урталаригача физика турган эди. у атом энергиясини очиб, ундан фойдаланиш усулларини топган, микроолам ичига, элементар заррачалар орасига кириб олган эди. хозир физика 100 дан ортик микрозаррачалар кашф этган. ¤тган аср охирида факат электрон ва протон маълум эди. физика табииётнинг бошка тармокларининг - астрономия /космонавтика/, кибернетика, бионика, физика, химия, биоэнергия, гелиотехника, астронавтика тараккиётини тезлаштирди. бу физика, химия, математика, кибернетика билан бирга молекуляр …
4
чта катта гурухга-табиий, техник ва ижтимоий-гуманитар фанлар туркумига булинади. биринчиси табииёт, иккинчиси техник, учинчиси ижтимоий-гуманитар фанлар булиб, уларга фалсафа, иктисодиёт, сиёсатшунослик, мантик, этика, маданиятшунослик, эстетика, психология, педагогика, хукукшунослик ва хоказолар киради. табииёт билан фалсафа орасида узвий диалектик алокадорлик мавжуд; бири табиий-илмий билимлар, иккинчиси методологик дастурлар беради. 2 - масала. фалсафани сизлар бундан 2 йил олдин ii курсда укиганингизни ва баъзи магистрларнинг ёдидан чиккан булиши мумкинлигини хисобга олиб, уиинг таърифини такрорлаймиз. фалсафа дунё хакидаги, унда инсоннинг тутган урни тугрисидаги таълимотдир. тушунча, караш, назария, мафкура ва дунёкарашлар мажмуидир; табиат, жамият ва онг тараккиётининг конунлари хусусидаги фандан иборат. у икки асосий кисмга булинади: биринчиси дунёвий, илмий, материалистик, диалектик фалсафа; иккинчиси диний фалсафа. масалан, ислом фалсафаси. илмий фалсафанинг хусусиятлари дунёкарашлик ва ижтимоий-тарихийликдир. фалсафа 5 функцияни-ижтимоий, гносеологик, методологик, дунёкарашлик ва тарбиявий функцияларни бажаради. булар орасида унинг методологик функцияси хозир укилаётган лекция мавзуига бевосита таалуклидир. методология катеторияси 2-тор ва кенг маъноларда ишлатилади. тор маънода у муайян …
5
иий ва ижтимоий фанлар учун методологик асосдир. шу асослар устига курилган фанлардаги таълимотлар узлари учун тугри йул топадилар. самарали ривожланадилар, равнак топадилар; кризисга учрамайдилар. масалан, геоцентризм, атомистика, европоцентризм, марксизм-ленинизм, социалдарвинизм, христианлик, буддизм, диний акидапарастлик, полигамия никохи хакидаги таълимотлар, кризисга учраб, халокатга махкум булганлар. илмий фалсафа ишлаб чиккан ва ривожлантирган методология назария билан услуб /метод/ уртасидаги муносабатнинг хусусиятини кандай булса шундайлигича тушунишга, унга бошка ёт кушимчалар кушмасликка даъват этади; гайриилмий таълимотларни табииётга йулатмасликни, илмий билишда илмий йулга куйилган амалиёт /практика/ ролини кенг, чукур тушунишга, талкин этишга ёрдам беради. масалан, фалсафий методология таълим хакидаги 1997 йил 29 август конуни, кадрлар тайёрлаш миллий дастурининг, жумладан, янги таълим тизимлари - гимназия, колледж, бакалатура, магистратуранинг илмий мохиятини, амалий ахамиятини илмий асосда тушунишга бахолашга, кадрлашга ургатади. бу таълимот ва дастурни ишлаб чикишга шахсан бошчилик килган, катнашган президентимиз буюк хизматларининг кадрига етади. агар назария илмий билиш тараккиётининг натижаларидан иборат булса, методология билишга эришиш ва шакллантириш услубидан иборат …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафа - табиий ва техник фанлар учун методологик асосдир 1"

1403342040_44750.doc фалсафа - табиий ва техник фанлар учун методологик асосдир режа: 1. табииёт табиий ва техник фанлар комплексидир. 2. фалсафа табиий ва техник фанларнинг методологик асосидир. 1- масала. хозирги замон фан туркумлаши, яъни классификациясига кура фан 3 та катта гурухга булинади. буларнинг биринчиси табииёт ёки табиий фанлар; иккинчиси техник фанлар деб аталади; буларга асосан аграсаноат ташкил этгани учун кишлок хужалиги фанлари, даволашда техник приборлар мухим роль уйнай бошлагани сабабли медицина фанлари хам киради. фанларнинг учинчи тармоги ижтимоий-гуманитар фанлар деб аталади. табииёт фалсафага табиий-илмий далил, гоя, теорема, аксиома, гипотезалар етказиб беради; фалсафа эса уларга методологик асос, назарий дастурлар беради, илмий диалектик йул курсатади, истиклол ...

Формат DOC, 51,0 КБ. Чтобы скачать "фалсафа - табиий ва техник фанлар учун методологик асосдир 1", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафа - табиий ва техник фанл… DOC Бесплатная загрузка Telegram