qadimgi dunyo mutafakkirlari ahloqiy tarbiya haqida

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1354459889_40481.doc www.arxiv.uz reja: 1. avesto- qadimgi dunyoning ahloqiy qomusi 2. qadimgi yunoniston mutafakkirlarining ahloqiy qarashlari 3. qadimgi rimda ahloqiy ta`limotlar 1. insoniyat ma`naviy olamining tarkibiy qismi bo`lgan zardushtizm dini qadimiy ilohiy ta`limot bo`lib, tabiat, jamiyat inson taqdiri va orzu- intilishlarini ifodalovchi bebaho hazinadir. ayni holda insonlarga haqiqiy odil yo`lni ko`rsatuvchi uni yaratgan ilohiy qudratga ishonchni uy`otuvchi, imon - e`tiqodni mustahkamlovchi ta`limotlar majmuasidir. tarihchi olimlarning qayd etishicha zardushtizm dini eramizdan avvalgi 7-8 asrlarda o`rta osiyoda maydonga kelgan. bu din asoschisi spitaman zardusht eramizdan avvalgi 570 yilda tu`ilgan. u o`z davrining mashhur ilohiyotchisi, faylasufi, shoiri hisoblangan. avestoda spitaman zardusht tu`ilgan va o`z faoliyatini boshlagan mamlakat haqida ham quyidagi so`zlar uchraydi. "shunday mamlakatni, ko`p sonli lashkarlarni botir sarkardalar boshqaradilar, baland to`lar bor, yaylov va suvlari bilan go`zal, chorvachilik uchun barcha narsa muhayyo, chuqur, suvga mo`l ko`llari bor, keng qir`oqli va kema yurar daryolari o`z to`lqinlarini iskata (skifiya), pauruga, mouru (marv), hareva (ariya) bava …

i yozma ravishda shohning otashkadasiga topshirilgan. avestoda birinchi bor muqaddas olov "atarhurra" ayrian vodjada yoqildi deyiladi. "ayrian vodja" geografik va iqlimiy tavsifi horazmnikiga mosdir. so`ngra "odamlar va chorva mollarga mo`l" so`d (su`d) "qudratli va muqaddas" mouru marv, "baland ko`tarilgan bayroqlar mamlakati" bahti (baqtriya) tilga olingan. tarihdan ma`lumki, aleksandr makedonskiy o`rta osiyoni bosib olgan davrda juda ko`p moddiy va ma`naviy boyliklar qatori "avesto" kitobini ham yondirib yo`q qilib yuborgan. ruhoniylar qatl etilgan. abu rayhon beruniy ana shu voqealarni tasdiqlovchisi quyidagi fikrlarni bayon qiladi: "podsho doro ibn doro hazinasida avestoning o`n ikki ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan bir nushasi bor edi. iskandar otashhonalarni vayron qilib, bularda hizmat etuvchilarni o`ldirgan vaqtda uni kuydirib yuboradi. shuning uchun o`sha vaqtdan beri avestoning beshdan uchi yo`qolib ketdi. avesto o`ttiz "nask"edi. majusiylar qo`lida o`n ikki nask chamasi qoldi. biz qur`on bo`laklarini haftiyak deganimizdek, nask avesto bo`laklaridan har bir bo`lakning nomidir"1. eramizning viii- asridagi arab bosqini davrida …

islomgacha bo`lgan davridagi ijtimoiy- iqtisodiy hayoti, olam, tabiat, jamiyat to``risidagi tasavvurlari, diniy marosimlari, urf- odatlari o`z ifodasini topgan. "avesto" da o`zaro qabilaviy urushlar, behuda qon to`kilishlar qoralanadi. tinch yashashu, hayot kechirish va dehqonchilik, chorvachilik bilan shu`ullanishga da`vat etiladi.2 har bir inson o`lgandan so`ng bu dunyoda qilmishiga yarasha abadiy rohat jannatga yoki do`zohga tushadi degan `oya din asosini tashkil etadi. barcha yahshiliklar ahura mazda, yomonliklar ahriman timsolida bayon qilindi. bu dinga e`tiqod qiluvchilar har kuni besh mahal yuvinib quyoshga qarab uni olqishlash shart bo`lgan. ibodathonalarda doimiy ravishda olav yonib turgan "avesto"da suv, havo, tuproq, olov muqaddas sanaladi. yahshilik, hallolik, mehnatsevarlik, adolat, tinchlik kabi ezgu tuy`ular asosiy o`rinda turadi. unda oila, fuqarolik burchi, huquqiy munosabtlar ham o`z ifodasini topgan. tabiatni muhofaza qilish, tozalik, gigiena haqidagi o`gitlarning hozirgi kunda ham ahamiyati katta. zardushtizm dini bilan bo`liq urf- odatlar, marosimlar asrlar osha avloddan- avlodga o`tib kelmoqda. yurtimizning ayrim viloyatlarida kelin- kuyov olov atrofida aylantirilib,so`ngra …

ey sipitam zardusht? bunday joy qo`lda pokiza o`tin va yangi so`ilgan sut tutgan, o`z amal e`tiqodiga dilda ishongan sodiq, o`ktam ovoz, keng yaylovlar ishi bilan ma`rur va bu yaylovlarni qo`shiqqa- solgan bir ashavan oyoq bosgan zamindir". "avesto"ni o`qib tushunish, ahloqiy qadriyatlarini kengroq tushunishga yordam beribgina qolmasdan, o`zlikni anglashga, millatimiz, hududimizda yashayotgan halqlarning hususiyatlarini bilishga, halqimizdagi iymon- e`tiqod, insof- diyonat, sahovat, halollik, mehr- oqibat, sharmu- hayo kabi fazilatlarni yanada yuksaltirishga, ayniqsa yoshlarimizning irodasini baquvvat qilish iymon- e`tiqodini shakllantirishga hizmat qiladigan muhit yaratishga yordam beradi. "avesto" nafaqat diniy majmuagina bo`lmay, balki, o`z davridayoq umumbashariy maslalarni o`rtaga tashlab, inson ma`naviy kamoloti taraqqiyoti uchun buyuk hissa qo`shuvchi qomusiy kitob deya sharaflangan. unda tabiat, jamiyat, madaniyat, adabiyot, til, iqtisod, tibbiyot, qishloq ho`jaligi bilan bo`liq masalalar ham o`z ifodasini topgan. shu sababli ushbu kitob juda ko`p mamlakatlarga tarqaldi, insonlar ushbu kitobdagi hikmatli iboralar, duolar, she`riy madhiyalarni qo`shiq qilib kuylab keldilar. buyuk bobomiz abu- rayhon beruniy "qadimgi …

ning tub mohiyati insonlarning tinch yashashi, bir- biriga samimiy munosabatda bo`lishi, o`zaro yordam berib, bir- birini doimo qo`llab quvvatlanishini ta`riflashdan iborat. ayni holda zo`ravonlik, bosqinchilik, shuhratparastlik, qonunga rioya qilmaslik, hasad, tuhmat, jahl bilan ish tutish, va`daga vafosizlik qattiq qoralanib gunoh sanaladi. "avesto"dagi ushbu misralar mohiyati o`ta chuqur va umumbashariydir: muqaddas imon kuchila buzing, ko`ngillarda kinu `arazni. quloqlarin berkiting uning, panjasidan tuting beomon, oyoqlarin majaqlab tashlang adovatni bo`lang (bermang unga yon) zero, insoniyatni chin insoniylik, barkamollik va komilikka chorlab turuvchi ushbu misralar hozirda ham ahamyatini saqlab turibdi. o`zbekiston respublikasi prezidenti i.a. karimovning tarihchi olimlar bilan qilgan suhbatida aytilgan ushbu so`z, "avesto"ga berilgan katta bahodir. "eng mo``tabar qadimgi qo`lyozmamiz "avesto"ning yaratilganligiga 3000 yil bo`lyapti. bu nodir kitob bundan xxx asr muqaddam ikki daryo orali`ida mana shu zaminda umrguzaronlik qilgan ajdodlarimizning biz avlodlarga qoldirgan ma`naviy,tarihiy merosidir. "avesto" ayni zamonda bu qadim o`lkada buyuk davlat, buyuk ma`naviyat, buyuk madaniyat bo`lganidan guvohlik beruvchi tarihiy hujjatdirki, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi dunyo mutafakkirlari ahloqiy tarbiya haqida"

1354459889_40481.doc www.arxiv.uz reja: 1. avesto- qadimgi dunyoning ahloqiy qomusi 2. qadimgi yunoniston mutafakkirlarining ahloqiy qarashlari 3. qadimgi rimda ahloqiy ta`limotlar 1. insoniyat ma`naviy olamining tarkibiy qismi bo`lgan zardushtizm dini qadimiy ilohiy ta`limot bo`lib, tabiat, jamiyat inson taqdiri va orzu- intilishlarini ifodalovchi bebaho hazinadir. ayni holda insonlarga haqiqiy odil yo`lni ko`rsatuvchi uni yaratgan ilohiy qudratga ishonchni uy`otuvchi, imon - e`tiqodni mustahkamlovchi ta`limotlar majmuasidir. tarihchi olimlarning qayd etishicha zardushtizm dini eramizdan avvalgi 7-8 asrlarda o`rta osiyoda maydonga kelgan. bu din asoschisi spitaman zardusht eramizdan avvalgi 570 yilda tu`ilgan. u o`z davrining mashhur ilohiyotchisi, faylasufi, shoiri hisoblangan. avestoda ...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "qadimgi dunyo mutafakkirlari ahloqiy tarbiya haqida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi dunyo mutafakkirlari ah… DOC Бесплатная загрузка Telegram