фалсафада инсон муаммоси

DOC 58,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1353589013_40127.doc фалсафада инсон муаммоси www.arxiv.uz режа: 1. фалсафа тарихида инсон муаммоси тугрисидаги фалсафий карашлар. 2. инсон биосоциал мавжудот сифатида. 3. инсон хаёти, улими ва мангулиги муаммолари. фалсафа тарихида инсон муаммоси тугрисидаги фалсафий карашлар инсон тугрисидаги илк тасаввурлар фалсафа майдонига келишидан анча аввал хам булган. булар табиат ва инсон нисбати тугрисидаги эртакларда, турли асотирларда (мифларда) ифодаланган энг содда фикрлар эди. айни шу фикрлар асосида ва улар билан алокадорликда инсонни фалсафий тушунишга доир таҳлимотлар юзага келади. инсон ва унинг мохияти хакидаги дастлабки бундай фалсафий таҳлимотлар кадимги хиндистон, кейинрок хитойда ривож-ланди. кадимги хиндистон фалсафасида бу масала "инсон каердан пайдо булган", "биз каерда яшаймиз", "каекка караб бораяпмиз" каби саволлар тарзида куйилиб бу саволлар тарзида куйилиб, бу саволларга берилган жавобларда инсоннинг ижтимоий - маҳнавий мохиятини тахлил этиш билан бирга унинг барча жонли мавжудотлар билан умумийлигига хам эҳтибор каратилган. инсон муаммоси тахлилида хитойлик конфуцийнинг таҳлимоти алохида ажралиб туради. унинг фалсафий карашларида инсоннинг ахлокий табиати, оиладаги хаети …
2
мал килиб яшаш керак. яҳни, унинг барча хатти-харакатлари олам конунлари ва инсоний табиатга мос булмоги лозим. тасаввуф таҳлимотига кура, инсон борликдаги энг мукаммал мавжудот булиб, узида оламнинг мохиятини жам этади. шунга кура борлик - дуне оламу кабир булса, инсон олами сагирдир. агар коинот микесида борликнинг бирлиги худода ифодаланса, хоссалари куринишининг ифодаси - инсондир. инсон тинимсиз уз-узини билиш оркали комиллик даражасига эришиш имкониятига эга. ислом фалсафаси вакиллари инсон муаммосининг барча асосий жихатлари билан шугулландилар. жумладан, уларни инсоннинг келиб чикиши, унинг оламда тутган урни, вокеликни узлаштириш имкониятлари, эзгулик йулини танлаган инсоннинг идеали ва хакозо масалалар кизиктирган эди. бу масалаларни тахлил этиш натижасида форобий инсоннинг барча мавжудотларидан фарки акл идрокдадир, деган хулосага келган булса, ибн сино аклнинг узини умумий карашлар ва алохида нарсалар тугрисида фикр юритишга кодирлик шаклида талкин килади. бу муаммо хакидаги берунийнинг фикрлари хам ахамиятлидир. у инсоннинг худо томонидан яратилганлигини курсатиб, айни вактда унинг бутун хаети ва жисмоний тузилиши жугрофик омиллар …
3
г алохидалик сифати ва имкониятларининг чексизлиги масаласи турса, иккинчидан, индивидуализм, эгоизм (худбинлик), манфаатпарастликнинг хам фалсафий тахлиллари курина бошланди. "инсон инсонга бури", "хамманинг хаммага карши уруши" кишилар хаетининг табиий холати ( т. гоббс), деган карашлар келиб чикиши тасодиф эмас эди. немис мумтоз фалсафаси асосчиси и. кант учун "инсон дунёдаги энг асосий мавжудотдир". у бир томондан, табиатга тегишлидир, иккинчи томондан - ахлокан эркин ва, учинчидан, доимо кадриятлар билан иш куради. бу сифатларнинг биринчисида инсон зарурият олдида турса, икинчисида маҳнавий эркинликка эгадир. инсон муаммоси з. фрейд асос солган рухий тахлил фалсафасида катта урин тутган. унинг фикрича инсон онги ёрдамида узининг "мен"ига хам эга булади. айни вактда унда инсон рухининг олий катлами - "супермен" хамда энг паст кучли катлам "у"хам фаркланмоги лозим. булар биргаликда олингандагина инсон уз рухий борлигини тушунтира олади. хх аср фалсафасида инсон муаммосини алохида урганишни максад килиб куйган экзистенциалистлар (ясперс, хайдегер, сартр, камю ва бошк.) нуктаи назарига кура, индивид эзгулик ва …
4
а масалаларни келтириб чикариши билан бирга тугридан тугри, принципиал жихатидан дунекараш масалаларини хам кун тартибига куяди. буни арастунинг, инсон "сиесий хайвондир", деган сузларида ифодаланган маънодан хам билса булади. хакикатдан хам homo sapiens тури биологик жихатдан homo уругининг homo hofilis (кобилиятли одам), homo erectus (тикка юрувчи одам) каби турларидан фарк килинмасада, лекин бир хил сезиш органлари, бир хил кон айланиши, мускул, нафас олиш, суяк тизимлари ва хакозоларга эгадир. булардан келиб чикиб инсоннинг барча хатти - харакатлари, орзу истаклари ва фаолияти турлари охир окибатда биологиявий такозо этилган дейишга асос борми? фалсафа тарихида бунга икки хил: инсон белгиловчи томонига кура, биологик мавжудот ва инсон ижтимоий мавжудот, ижтимоийлик унинг биологиявий табиатини охир окибатда белгилайди, деган жавоблар берилган. биринчи хил жавоб тарафдорларидан баҳзилари хозирги замон социобиология илми далилларига таяниб шундай мулохаза юритадилар: инсон хатти - харакатининг асосий стереотип куринишлари буйича барча сут эмизувчиларга анча якин. узига хосликларига кура эса инсон узининг бевосита утмишдошлари булган гурухга …
5
малари ургатилди. ундан кейин эса улар аста секин гапиришга, бройл алифбоси буйича укишга ургатилди. натижада, табиий кур, соков ва карлигича колганлари холда улардан турттаси унивеститетни тугатган. куриниб турибдики, инсоннинг ижтимоий мохиятини биринчи уринга куйиш жиддий асосга эга. агар бунинг ёнига инсоннинг баҳзи биологиявий хусусиятлари хам ижтимоий сабаблар билан белгиланиши кушилса, далиллар янада асосли булади. масалан, ер юзининг ижтимоий - маданий ривожланиши юксак боскичга кутарилган минтакаларида одамларнинг эрта вояга етиши, согломлиги, буйдорлиги ва узок яшаши кузатилади. кам ривожланган минтакаларда эса унинг акси учратилади. инсоннинг фалсафий тахлил этиш доирасида бу икки хил караш бир -бирини тулдиришини хам курмаслик мумкин эмас. демак, инсон биоижтимоий мавжудот деб каралмоги лозим. бу инсонда биологиявийликнинг ижтимоий такозоланганлигини ва ижтимоийликнинг билогик заминлари борлигини курсатади. инсон ривожланишида биологиявий ривожини ижтимоий - маданий ривожланиш боскичига утиши билан юзага келган бу бирлик унинг мохиятини белгилайди. инсон хаёти, улими ва мангулиги муаммолари. хар кандай жонли мавжудот сингари инсон хаётининг нихояси борлиги, бошка …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"фалсафада инсон муаммоси" haqida

1353589013_40127.doc фалсафада инсон муаммоси www.arxiv.uz режа: 1. фалсафа тарихида инсон муаммоси тугрисидаги фалсафий карашлар. 2. инсон биосоциал мавжудот сифатида. 3. инсон хаёти, улими ва мангулиги муаммолари. фалсафа тарихида инсон муаммоси тугрисидаги фалсафий карашлар инсон тугрисидаги илк тасаввурлар фалсафа майдонига келишидан анча аввал хам булган. булар табиат ва инсон нисбати тугрисидаги эртакларда, турли асотирларда (мифларда) ифодаланган энг содда фикрлар эди. айни шу фикрлар асосида ва улар билан алокадорликда инсонни фалсафий тушунишга доир таҳлимотлар юзага келади. инсон ва унинг мохияти хакидаги дастлабки бундай фалсафий таҳлимотлар кадимги хиндистон, кейинрок хитойда ривож-ланди. кадимги хиндистон фалсафасида бу масала "инсон каердан пайдо булган", "биз каерда яшаймиз"...

DOC format, 58,0 KB. "фалсафада инсон муаммоси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: фалсафада инсон муаммоси DOC Bepul yuklash Telegram