француз фалсафаси

PPT 383.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481132757_65089.ppt инсон борлиғи * француз фалсафаси * француз фалсафаси ўрта асрлардаги европа фалсафаси тараққиётида францияда шаклланган миллий фалсафа мактаби ниҳоятда катта ўрин тутади. бу борада р. декарт, ламетри, гельвеций, дидро, голбах ва руссоларнинг қарашлари ниҳоятда муҳим. р. декарт (1596-1650) фалсафасида дуализм асосий ўрин тутади. унинг фикрича материя ва руҳ борлиқнинг асосида ётади ва худога бўйсунади. олам, декарт фикрича чексиз ва абадий, у инсон тафаккурига боғлиқ бўлмаган ҳолда ривожланади ва такомиллашади. р. декартнинг «мен фикр қилаяпман, демак мен мавжудман» деган фикри файласуфлар орасида машҳур бўлиб ҳисобланади. билишда фикр ва сезгиларнинг аҳамиятини ниҳоятда ортиқча деб билган р. декарт рационализм таълимотининг асосчиси бўлиб ҳисобланади. унингча инсоннинг фикрлаши ва мулоҳаза қилиши шубҳа остига олиб бўлмайдиган жараёндир, ундан бошқа ҳамма нарсани текшириш шубҳа остига олиш мумкин. декарт ўша замоннинг энг буюк математикларидан бири бўлиб, ўз даврида аниқ фанлар соҳасида катта аҳамият касб этган дедукция усулини фалсафага киритган олим бўлиб ҳисобланади. * ламетри ва гельвеций, дидро …

итоб муаллифлари ўзларининг бошқа асарлари ва фаолиятлари билан 1789-1884 йиллардаги француз инқилоби қабул қилган «инсон ва гражданлар ҳуқуқлар деклорацияси»да илгари сурилган умуминсоний қадриятларни жамиият тараққиётининг энг устивор маънавий мезонларига айлантирдилар. * xviii аср француз маърифатчилиги. франсуа вольтер фалсафаси илмий-фалсафий фикр ривожида хvш аср янги даврнинг иккинчи босқичи сифатида ўзига хос ўринга эга. илм-фан маркази бу даврда францияга кўчади, чунки хvп аср охири ва хvш аср бошларида бу ерда маърифатчилик ҳаракати кенг қулоч ёяди. француз маърифатчилигининг ўзига хос хусусиятлари сифатида қуйидагиларни кўрсатиш мумкин: 1. байналминал хусусиятга эга; 2. феодализмга қарши йўналишда бўлган; 3. динга қарши, антиклерикал хусусиятга эга; 4. фан кучига қаттиқ ишонган; 5. келажакка кўтаринки руҳ билан қараган; француз маърифатчилиги бошқа мамлакатлардаги (америка, германия, россия ва бошқалар) маърифатчиликка қараганда анча ривожланган эди. * аруа франсуа мери вольтер француз маърифатпарварлигининг дастлабки оқимига мансубдир. вольтер (унинг лақаби, асли исми аруа франсуа мери) 1694 йили 21 ноябрда парижда нотариус оиласида дунёга келган. у …

(«генриада», «брут», «орлеан қизи», «цезарнинг ўлими») ва бошқаларда ўзи яшаган тузумни қоралади, христианлик ва католик черкови устидан кулди. * вольтер дидро асос солган ва бошқарган энциклопедияда фаол иштирок этган. бир неча ёш маърифатпарварлар билан мулоқотда бўлган. вольтернинг ижтимоий-сиёсий ғоялари феодал крепостной тузумига қарши қаратилган. у француз буржуа демократик ғоялар тарафдори эди. унинг ижтимоий-сиёсий қарашлари, бир томондан халқ ғоясини ёйишга, золимларга қарши курашга қаратилган бўлиб, маърифатли мутлоқликка умид боғлаган эди. чунки маърифатли мутлоқлик xviii аср биринчи ярмида францияда илғор куч ҳисобланган. вольтер сиреда яшаган чоғида умумфалсафий қарашлари шаклланган бўлиб, унинг асосида кўтаринкилик (ҳаётбахшлик) куртаклари ётарди. вольтернинг кўтаринкилиги, ҳаётбаҳшлиги лейбницнинг бутун дунё ҳамоҳанглиги ғояси билан боғлиқ. лекин 1750 йилларда у бу ғоялардан чекинади. кейинчалик вольтер фарнейда яшаган даврида инсоният тараққиёти тўғрисидаги ғоясини янада ривожлантиради. бу фикримизни унинг «умумтарихий тажрибалар халқнинг маънавияти ва руҳи» асари тасдиқлайди. у деҳқонларни қаттиқ ҳимоя қилади. лекин шунинг билан бирга уларнинг ҳаракатига бошчилик қилиб йўл кўрсатишнинг уддасидан чиқа …

асинлар чумолилар, асаларилар ва бошқа ҳайвон турлари сингари жамоа бўлиб яшаб келганлар, бирон-бир мамлакатда кишилар алоҳида-алоҳида яшаганларини кўрмаганмиз. бирон-бир она ўз фарзандини тарбиялаб, кейин уларни ташлаб тан олмаганликларини, бирон киши оила қурмай, бирон-бир жамиятда яшаганларини билмаймиз, баъзи бир ахмоқ масхарабозлар мияларини ахмоқона фикрлар билан тўлдириб, гўё инсон дастлаб алоҳида яшаш учун яратилган, жамият уларнинг табиатини бузган дейишга журъат этганлар. ҳар бир маҳлуқнинг ўз инстинкти – табиий майли мавжуд. инсоннинг инстинкти ақл билан мустаҳкамланган бўлиб, уни худо озиқ-овқатга тортганидек жамиятга тортади. шундай қилиб, жамият бўлиб яшашга бўлган эҳтиёж инсонларни бузмайди, балки жамиятдан ажралиш инсонни инсонийликдан чиқариб қўяди. мутлақо якка яшаган одам фикрлаш қобилиятини ҳам унутган бўлади. у ҳайвон даражасигача бориб етиши мумкин. озод бўламан, деб ўзини даҳшатли қуликка тушиб қолганини билмай қолади. билиш назариясида вольтер декартнинг туғма ғояларига қарши чиққан. айни бир пайтда у локкнинг сенсуализмини қабул қилади ва уни тарғиб қила бошлайди. шу билан бирга у ҳиссий манбаларга боғлиқ бўлмаган …

зми лейбницнинг бутун дунё ҳамоҳанглиги ғояси билан боғлиқ. кейинчалик вольтер фарнейда яшаган даврида инсоният тараққиёти тўғрисидаги ғоясини янада ривожлантиради. бу фикримизни унинг «умумтарихий тажрибалар халқнинг маънавияти ва руҳи» асари тасдиқлайди. вольтер деҳқонларни қаттиқ ҳимоя қилади. лекин шунинг билан бирга уларнинг ҳаракатига бошчилик қилиб, йўл кўрсатишнинг уддасидан чиқа олмайди. у жан-жак руссонинг жамият ҳақидаги ғояларига қўшилмайди. вольтер учун динга қарши кураш, унинг олдида турган янги мақсад эди. «ўн икки киши христиан динига асос солган, деган гапларни эшитиш жонимга тегди, - дейди у, - унга асос солишда бир киши етарли эканлигини сизга исбот қилишни истайман» (вольтер. бог и люди. в 2-х томах. т. 1. –м.,1961. с. 540). вольтер инсон тафаккурида худо деган ғоя, дин ва диний тушунчалар қандай пайдо бўлганлигини исботлашга уринди. бундай фикрга келишда унга инглиз деистик файласуфларининг, айниқса, локкнинг таъсири катта бўлган. локк сингари вольтер ҳам инсонда худо ҳақида туғма ғоя йўқлигини ҳимоя қилди. инсон табиатда содир бўлаётган ҳар қандай …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "француз фалсафаси"

1481132757_65089.ppt инсон борлиғи * француз фалсафаси * француз фалсафаси ўрта асрлардаги европа фалсафаси тараққиётида францияда шаклланган миллий фалсафа мактаби ниҳоятда катта ўрин тутади. бу борада р. декарт, ламетри, гельвеций, дидро, голбах ва руссоларнинг қарашлари ниҳоятда муҳим. р. декарт (1596-1650) фалсафасида дуализм асосий ўрин тутади. унинг фикрича материя ва руҳ борлиқнинг асосида ётади ва худога бўйсунади. олам, декарт фикрича чексиз ва абадий, у инсон тафаккурига боғлиқ бўлмаган ҳолда ривожланади ва такомиллашади. р. декартнинг «мен фикр қилаяпман, демак мен мавжудман» деган фикри файласуфлар орасида машҳур бўлиб ҳисобланади. билишда фикр ва сезгиларнинг аҳамиятини ниҳоятда ортиқча деб билган р. декарт рационализм таълимотининг асосчиси бўлиб ҳисобланади. унингча инсоннин...

PPT format, 383.5 KB. To download "француз фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: француз фалсафаси PPT Free download Telegram