ahmad tabibiyning òzbek adabiyotida tutgan o’rni

DOCX 27 pages 44.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 27
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ahmad tabibiyning “vomiq va azro” dostoni ilmiy rahbar: _________________________ bajardi: _________________________ o’quv yili -20__ mundarija: kirish…………………………………………………………………………. 3 i. bob. ahmad tabibiyning o’zbek adabiyotida tutgan o’rni……………. 4 1.1.ahmad tabibi hayoti va ijodi…………………………………………….. 4 1.2.ahmad tabibiyning “tazkirat ush shuaro” asari………………………….. 5 ii. bob. o’zbek adabiyotida “vomiq va arzo” asarining turlari………... 12 2.1. asarda ruhiy xayollar va hayot maqsadi…………………………………. 12 2.2. asardagi insoniy fazilatlar……………………………………………….. 18 xulosa………………………………………………………………………… 26 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………………………… 27 kirish ahmad tabibiy xix asr oxiri, xx asr boshi o‘zbek adabiy harakatining peshqadam vakillaridan biri. tabibiy shoir, tarjimon, xattot, dostonnavis, tazkiranavis, tabib sifatida tanilgan bo‘lsa-da, uning shoir sifatidagi iqtidori yuksak bo‘lgan. zero, u mumtoz adabiy an’analarni munosib davom ettirgan, an’anaga muvofiq forsigo‘y va turkigo‘y salaflariga o‘xshatmalar yozgan. u go‘zal va betakror lirik badiiyat namunalari bitish barobarida zamondosh shoirlar she’rlariga o‘xshatmalar yozish …
2 / 27
ima ta’sirida o‘zining “yetti ravza” nomli asarini (asarning asosiy qismi she’riy usulda) yozganligi ham tabibiyning shoirlik salohiyati naqadar baland bo‘lganini ko‘rsatadi. i. bob. ahmad tabibiyning o’zbek adabiyotida tutgan o’rni 1.1.ahmad tabibi hayoti va ijodi adabiyotshunosligimiz tarixida fathulla g‘anixo‘jayev ahmad tabibiy hayoti va ijodiga bag‘ishlangan tadqiqot yaratgan [g‘anixo‘jayev 1978, 80]. ushbu tadqiqotida olim tabibiyning hayot yo‘li, asarlari, ularning manbalari, shoir ijodining janrlar ko‘lami, mavzu mundarijasi, adabiy ta’sir kabi masalalar haqida qimmatli ma’lumotlar beradi. ayniqsa, olimning tabibiy asarlari mavjud 20 ga yaqin qo‘lyozma va toshbosma manbalar borligini aniqlagani, shoir lirik asarlaridan ayrimlarini tabdil qilib, nashr ettirgani (15 ta g‘azal, 11 banddan iborat bir murabba’, 7 banddan iborat bir muxammas, 2 ta navoiy g‘azaliga, bitta lutfiy g‘azaliga, bitta fuzuliy g‘azaliga, bitta munis g‘azaliga, bitta ogahiy g‘azaliga, bitta komil g‘azaliga, bitta avaz g‘azaliga bog‘langan muxammaslar, 5 banddan iborat bir musaddas, 7 banddan iborat bir musamman, 4 banddan iborat bir muashshar, 18 ta ruboiy, 2 …
3 / 27
bu borada adabiyotshunos olim f.g‘anixo‘jayevning quyidagi ma’lumotlari e’tiborli: “tabibiyning birinchi devoni “tuhfatu-s-sulton” dushanbedagi a.s.semyonov uy-muzeyida, qolgan to‘rt devonining bir necha qo‘lyozma va toshbosma nusxalari o‘zbekiston fanlar akademiyasining abu rayhon beruniy nomidagi sharqshunoslik institutida saqlanadi. “tuhfatu-s-sulton”ning so‘z borayotgan yagona nusxasi 1328 (1910)-yilda kotib muhammad yoqub devon ibn usta qurbonniyoz xorazmiy tomonidan ko‘chirilgan. asar 464 sahifadan iborat. shoirning “munisul-ushshoq” (oshiqlar do‘sti) nomli ikkinchi devoni o‘zbek tilida yozilgan bo‘lib, 1327 (1909)-yilda kotib bobojon tarro ibn abdulaziz maxsum tomonidan ko‘chirilgan. asar 382 sahifadan iborat. shu qo‘lyozmaning to‘la holdagi nusxasi 1328 (1910)-yilda xivada toshbosmada bosilgan. tabibiyning uchinchi devoni “mir’otul-ishq” (ishq oynasi) esa fors-tojik tilida tuzilgan. u 1327 (1909)-yilda kotib mulla ibrohim ibn domla qalandarhoji tomonidan ko‘chirilgan. asar 204 sahifadan iborat. qo‘lyozmaning bu nusxasi ham xivada toshbosmada bosilgan. shoirning “hayratuloshiqin” (oshiqlarning hayratlanishi) nomli devoni o‘zbek tilida yozilgan. uni 1326 (1908)-yilda kotib bobojon tarro ibn abdulaziz maxsum ko‘chirgan. qo‘lyozma 490 sahifadan iborat. tabibiyning “mazharul-ishtiyoq” (ishtiyoq makoni) nomli …
4 / 27
‘zbekcha va tojikcha g‘azali bor. shuningdek, 1907-yilda muhammad sharif devon tabibiyning o‘zbekcha g‘azallaridan yana uchta to‘plam tuzgan. 1.2. ahmad tabibiyning “tazkirat ush shuaro” asari tabibiydek sermahsul ijodkorning ijodiga bo‘lgan e’tibor o‘z davridan boshlangan. zamondoshi muhammad yusuf bayoniyning “shajarai xorazmshohiy” asarida, rus turkshunosi a.n.samaylovichning tadqiqotlarida1 ahmad tabibiy shaxsi va ijodiga oid ma’lumotlar bor. muhammadamin o‘g‘li hasan murodqori laffasiyning “xiva shoir va adabiyotchilarining tarjimai hollari” nomli tazkirasi esa shoirning tarjimai holi bilan bog‘liq ko‘p qiziqarli ma’lumot va lavhalarning mavjudligi bilan diqqatga sazovordir. shoir hayoti va ijodini ilmiy jihatdan o‘rganish 1945 yildan boshlandi. bu yilda tuzilgan o.sharafiddinovning “o‘zbek adabiyoti tarixi xrestomatiyasi” va rahmat majidiyning “o‘zbek adabiyoti” kitobida shoir haqida qisqacha ma’lumot va she’rlaridan parchalar berilgan. keyinchalik m.yunusov2, v.mirzayev3, g‘.karimov4, y.yunusov5ning kitoblarida ham tabibiyning adabiy faoliyatiga oid ma’lumotlar berilgan. umuman, xorazm adabiy muhiti bilan bog‘liq manbalarda shoir bilan bog‘liq tafsilotlar albatta berilgan. 1968 yil f.g‘anixo‘jayev tabibiy ijodini chuqur o‘rganib “tabibiy hayoti va ijodi” mavzuida …
5 / 27
onasining mashhur tabibi, shoir bayoniyning akasi yaxshimurodbek huzurida uzoq vaqt ishlab, undan ilm o‘rgandi. xalq o‘rtasida shuhrati ortib bordi. laffasiyning ta’rificha, “ahmad past bo‘yli, ochiq yuzli, shirin tilli, nozik tabiat, xushmuomala bir kishi edi”. ko‘pincha avaz bilan birga bo‘lar edi. u shaxmatga g‘oyat usta, bundan tashqari, muzika san’atini ham yaxshi egallagan edi. muhammad rahim ii ahmadni saroyga taklif qiladi. xorazm adabiy muhitiga rahnamolik qilayotgan muhammad rahimxon soniy – feruzni ahmad tabibiyga bo‘lgan e’tibori kuchayadi va uni saroyga taklif qilish voqeasi ham g‘ayri tabiiy ro‘y beradi. ma’lumki, feruz har juma kunini adabiyot, she’riyat kuni qilib belgilagan. shu kunda u hamma nazm ahlini yig‘ib adabiy mushoira o‘tkazar va iste’dodlarni rag‘batlantirar edi. shunday davralardan birida davra ahllaridan biri «falon joyda ali ismli bir tabibning ahmad degan navqiron o‘g‘li bor. u ham she’riyat shinavandasi, hatto durustgina baytlar bitmish» deb qoladi. shu zahotiyoq feruz uni saroyga chaqirtiradi. qarasaki, endi mo‘ylablari sabza urgan, jussalari kichkinagina bir …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ahmad tabibiyning òzbek adabiyotida tutgan o’rni"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ahmad tabibiyning “vomiq va azro” dostoni ilmiy rahbar: _________________________ bajardi: _________________________ o’quv yili -20__ mundarija: kirish…………………………………………………………………………. 3 i. bob. ahmad tabibiyning o’zbek adabiyotida tutgan o’rni……………. 4 1.1.ahmad tabibi hayoti va ijodi…………………………………………….. 4 1.2.ahmad tabibiyning “tazkirat ush shuaro” asari………………………….. 5 ii. bob. o’zbek adabiyotida “vomiq va arzo” asarining turlari………... 12 2.1. asarda ruh...

This file contains 27 pages in DOCX format (44.4 KB). To download "ahmad tabibiyning òzbek adabiyotida tutgan o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: ahmad tabibiyning òzbek adabiyo… DOCX 27 pages Free download Telegram