фан фалсафаси тарихи

PPTX 720.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1425468188_60439.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint режа марказий осиё фанлари тарихида методологик масалалар( ал фаробий, аба райҳон беруний, ибн сино) ғарб фалсафасида фаннинг фалсафий масалаларини қўйилиши фаннинг фалсафий масалаларини тадбиқ қилиш ( карл поппер) фан фалсафаси тарихи www.arxiv.uz ал-форобий 160 дан ортик асарлар ёзган булиб, бизга уларнинг бир кисмигина етиб келган. у яратган асарларни уларнинг характерига караб икки гурухга ажратиш мумкин: а) кадимги юнон табиатшунос олимлари ва файласуфлари илмий меросини урганиш, таржима килиш ва шархлашга оид асарлар. булардан аристотелнинг «категориялар», «иккинчи аналитика», «топика», «поэтика», «риторика», «софистика» ва шу каби асарларига ёзилган шархларни келтириш мумкин; б) урта аср фанининг табиий-илмий, ижтимоий- сиёсий ва фаннинг фалсафий масалаларига оид рисолалар. булардан: «ихсо-ал-улум», «хикмат асослари», аристотель мантигининг талкинлари, «катта мусика китоби», «ассиёсат ал-маданий», «мантикка кириш», «вакуум хакида», «фозил одамлар шахри» ва шулар кабилардир. www.arxiv.uz ал-форобий 160 дан ортиқ асарлар ёзган бўлиб, бизга уларнинг бир қисмигина етиб келган. у яратган асарларни уларнинг характерига қараб икки гуруҳга ажратиш …
2
нция хакида суз», «масалалар манбаи», «^онунлар хакида китоб» ва шулар каби); инсон билишининг табиатига оид асарлар (масалан: «гшларнинг акли хакида китоб», «катталарнинг акли хакида суз», «мантик хакида катта кискартма китоб», «исбот китоби», «силлогизм шартлари китоби», «жоннинг мохияти хакида рисола» ва бошкалар); фаннинг фалсафий масалалари ва табиатшунослик фанларининг мазмуни ва мундарижаси хакида асарлар (мас.: «илмларнинг келиб чикиши ва таърифи хакида китоб», «фалсафа тушунчасининг маъноси хакида суз», «фалсафий масалаларни урганишдан олдин нимани билиш кераклиги хакида китоб», «фалсафа масалаларига изохлар» ва шулар каби); www.arxiv.uz модданинг микдори, хажми ва фазовий муносабатларини урганишга оид асарлар (мас.: «хажм ва микдор хакида суз», «фазо геометриясига кириш хакидаги кискартма китоб» ва бошкалар); модда хоссалари ва турлари, хайвон ва инсон организмининг хусусиятларини урганувчи асарлар (мас.: «физика усуллари хакида китоб», «хайвон аъзолари тугрисида суз», «инсон аъзолари хакида рисола» ва шу кабилар); тилшунослик, шеърият, нотиклик ва хаттотликка оид асарлар (мас.: «шеър ва кофиялар хакида суз», «риторика хакида китоб», «лугатлар хакида китоб», …
3
ан атамок лозим» буюк сиймолар, алломалар (1-китоб).т., 1995, 38-бет www.arxiv.uz ўрта аср шарқининг, ҳусусан, марказий осиё илк уйгониш даврининг қомусий олимларидан яна бири абу райҳон мухаммад ибн аҳмад беруний (973-1048)дир. у қадимий хоразмнинг пойтахти булган кот шаҳрида туғилиб ўсади ва билим олади. у, она тилидан ташкари, араб, суғд, форс, сурёний, юнон, қадимий яҳудий тилларини, кейинроқ санскрит ва хинд тилларини ўрганади. беруний ўз давридаги деярли ҳамма илм соҳаларини эгаллайди ва уларга оид ўзи ҳам кўплаб асарлар ёзади. натижада, у ўзидан кейинги авлодларга катта ва бой илмий мерос - 160 дан ортиқ асарлар, таржималар, ёзишмалар қолдиради. унинг бу асарларининг 45 дан ортиғи астрономияга, қолганлари табиатшунослик, тарихшунослик, филология ва фалсафий муаммоларга бағишланган бўлиб, уларнинг бир қисмигина бизгача етиб келган. www.arxiv.uz беруний ўзининг «хиндистон» номли асарида хиндистоннинг иқлими, унинг географик тузилиши, халқлари, уларнинг урф-одатлари, илм-фани, адабиёт ва санъати, фаннинг фалсафий масалалари, диний қарашларини баён қилиб беради. у бу асари билан жуда катта шуҳрат қозонади. …
4
к ҳиссасини қушган қомусий олимлардан яна бири абу али ҳусайн ибн абдуллоҳ ибн синодир. (980-1037) абу али ибн сино ўз даврининг барча илғор таълимотларини, ҳусусан, қадимги х,инд, юнон, турон, нихоят, ўрта аср араб, уйғониш даври марказий осиё илмий мероси билан чуқур танишади, уларни уз дунёқарашида умумлаштиради. у ўзидан олдин ўтган шарқ олимлари, ватандошлари: ал-хоразмий, ал-киндий, ар-розий, форобий асарлари билан бирга, юнон олимлари: гален, гиппократ, евклид, архимед, пифагор, порфирий, платон, аристотель асарларини хам чуқур ўрганади. www.arxiv.uz ибн синонинг бизгача етиб келган асарлари орасида 5 томдан иборат «ал-қонун фиттиб» («тибб илмлари қонуни») асари, 18 томдан иборат мантик, физика, математика ва метафизика (фалсафа)ни тўлик ўз ичига олган «китоб аш-шифо» шунингдек 20 томлик «китоб ал-инсоф» («инсоф китоби»), «донишнома» асарларини алохида курсатиб утиш мумкин. ибн сино уз асарларини уша даврда турли соҳаларда эришилган илмий ютуқларни фалсафий умумлаштириш, уларни тартибга солиш ва изчил баён этиш билан бирга, ўзи ҳам турли илмларга оид масалаларда ажойиб ютуқларни қулга …
5
жамғарма фондини ташкил қилиш тўғрисида» ги чиқарган фармони яққол тасдиқлайди. www.arxiv.uz фаннинг фалсафий масалалари ғарб файласуфлари ҳусусан, позитивизм, неопозитивизм ва постпозитивизм оқими вакиллари томонидан хам кенг тадқиқ қилинган. агар аналитик йуналиш оёққа турган жой рассел ва витгенштейнлар иш олиб борган англия (кембридж)деб ҳақли равишда ҳисоблаш мумкин бўлса, кейинчалик ҳаракат маркази вена ва берлинга кўчади. «файласуфларнинг вена тўгарагига» м.шлик, ф. франк, о.нейрат, р.карнап, к.гёдел кирганлар. берлиндаги «илмий фалсафа жамияти»да г.рейхенбах ва к.гемпель сингари биринчи даражали файласуфлар фаолият кўрсатганлар. www.arxiv.uz вена тўгарагининг вакиллари метафизиканинг аҳамиятини инкор этадилар. чунончи, карнап метафизиканинг хизматини тилни мантиқий равишда таҳлил қилиш натижасида фанлар бажара оладилар деб ҳисоблаган. бир томондан, мантиқий позитивистлар витгенштейн томонидан олға сурилган фалсафий гапларни маъносиз гаплар сифатида тушуниш лозим деган фикрига таянсалар, бошка томондан - улар xix аср позитивизм анъаналарини, энг аввало француз олими о.конт ва австрия олими э.махларнинг анъанасини давом эттирадилар. позитивизм ўзини ижобий таълимот, яъни фан сифатида тан олинишини талаб килади. воқеликнинг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фан фалсафаси тарихи"

1425468188_60439.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint режа марказий осиё фанлари тарихида методологик масалалар( ал фаробий, аба райҳон беруний, ибн сино) ғарб фалсафасида фаннинг фалсафий масалаларини қўйилиши фаннинг фалсафий масалаларини тадбиқ қилиш ( карл поппер) фан фалсафаси тарихи www.arxiv.uz ал-форобий 160 дан ортик асарлар ёзган булиб, бизга уларнинг бир кисмигина етиб келган. у яратган асарларни уларнинг характерига караб икки гурухга ажратиш мумкин: а) кадимги юнон табиатшунос олимлари ва файласуфлари илмий меросини урганиш, таржима килиш ва шархлашга оид асарлар. булардан аристотелнинг «категориялар», «иккинчи аналитика», «топика», «поэтика», «риторика», «софистика» ва шу каби асарларига ёзилган шархларни келтириш мумкин; б) урта аср фанининг табиий-илмий, ижт...

PPTX format, 720.2 KB. To download "фан фалсафаси тарихи", click the Telegram button on the left.

Tags: фан фалсафаси тарихи PPTX Free download Telegram