kommunikativ kompetentsiya shakllantirish

DOCX 27 pages 277.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.9 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

3-mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi va komponentlari. reja: 1.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi. 2.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi va komponentlari. 3. kommunikativ kompetentlikning tilning o‘zaro bog‘likligi tayanch ibora va atamalar: kommunikatsiya, tizim, muloqot, interaksiya, diskurs o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020 yilning 6 noyabrdagi “o‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq-4884-son qarorida maktab ta’limi bo‘yicha ilg‘or davlatlar tajribasini, xususan, umumta’lim fanlarini o‘qitishda mulohaza va fikrlashga chorlaydigan metodikani yaratish zarurligi ta’kidlangan . ma’lumki, yangilanayotgan pedagogik fikrlar o‘qitishning an’anaviy usulidan texnologik, ijodiy va izlanuvchan usulga o‘tish imkonini berdi. ushbu ifoda e’tibori bilan bugungi kunda qator rivojlangan mamlakatlarda ta’lim–tarbiya jarayoni samaradorligini kafolatlovchi asosiy vosita sifatida o‘quvchilar kommunikativ kompetentligi belgilanmoqda. fikrimizcha, kommunikativ jarayonlar bilan bog‘liq bo‘lgan va ilmiy adabiyotlarda keltirilgan ko‘plab nazariy yondashuv, ta’riflar, mulohazalar zamonaviy pedagogik nazariyaga mos keladigan kommunikativ kompetentlik xususiyatlarini izlash uchun boy zamin yaratadi. kuzatuvlarimiz jarayoni ba’zan muhim muammolar va …

2 / 27

tadqiqot ishlarida tabiatan o‘zaro bog‘langan kommunikativ layoqat muammolari alohida ilmiy tarmoqlardagi epizodik shaklda o‘rganishgan. rus sotsiolog olimlar v.b.kashkin, g.g.pocheptsov, v.a.yadov kabilar tomonidan kommunikativ jarayon o‘rganildi, tilshunos tadqiqotchilar g.i.bogin, v.a.zveginsev, g.a.zolotova, y.n.karaulov, a.a.leontyev, l.v.sherba, r.o.yakobson insoniy kommunikatsiya muammolariga e’tibor qaratishgan. mamlakatimizda ijtimoiy va kommunikativ faolligi muammolarini o.musurmonova, n.egamberdiyeva, o‘quvchilarda o‘zaro do‘stona munosabatlarga asoslanib hamkorlikda faoliyat ko‘rsatish ko‘nikmalarini shakllantirish strategiyalari, o‘quvchi-yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirishning pedagogik imkoniyatlari r.safarova, b.xodjayev, k.inoqov, m.abdullayevalar tomonidan tomonidan yoritib berilgan. rus psixolog olimlar l.s.vigotskiy, v.p.zinchenko, i.r.rumyanseva, v.f.petrenko kommunikativ kompetentlikning axloqiy sifatlarini tadqiq etdilar. m.m.baxtin, yaspers, y.xabermas kabi tadqiqotchilar falsafa, til, jamiyat va inson individualligi bilan bog‘liq masalalarni faol ravishda yoritib beradi. bularning barchasi ta’siri asosida pedagogika o‘quvchini ijtimoiy kommunikatsiyalarga munosib tayyorlash jarayonining nazariy qobig‘iga o‘tib, noqulay semantik kontekstdan o‘rin oldi. va nihoyat, uchinchidan, bu maktab o‘quvchilari kommunikativ kompetentligining didaktik tuzilishi muammosi. kontentni eslab qolishga asoslangan ta’lim shaklidan kompetentsiyaviy yondashuvga bosqichma–bosqich o‘tish davrida maktab amaliyotida kommunikativ kompetentsiya bo‘yicha didaktik …

3 / 27

“ so‘zining sinonimi sifatida qo‘llaniladi, ammo lingvistik semantikadan tashqari kommunikatsiya ancha keng, o‘z navbatida, bir qator sinonimlar va semantik ekvivalentlarga ega. “kommunikatsiyaga oid umumiy fanlar, – deb yozadi r.o.yakobson, – tabiiyki, xabar almashinuvi va ushbu xabarlarning ichki belgilarini o‘rganish uchun semiotikalar bilan birlashadi. u yoki bu tarzda semiotika kommunikatsiyaga oid fan doirasida markaziy o‘rinni egallaydi va ushbu fanning boshqa barcha sohalari uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. bu tushunchaning fanlararo aloqadorligi natijasida kontsentrik doira hosil bo‘ladi: 1. nutq xabarlari yordamida kommunikatsiyani o‘rganish – lingvistika. 2. har qanday turdagi xabarlar orqali kommunikatsiyani o‘rganish –semiotik (bu nutq xabarlari orqali kommunikatsiyani o‘z ichiga oladi). 3. kommunikatsiyalarni o‘rganish – ijtimoiy antropologiya va iqtisodiyot bilan birga (bu har qanday xabarlar orqali kommunikatsiyani o‘z ichiga oladi)” . olim kommunikatsiyaning ijtimoiy–iqtisodiy xususiyatini alohida ta’kidlab, iqtisodchilarda lingvistika masalalariga ko‘p asrlik tarix davomida bir necha bor ijobiy qiziqish paydo bo‘lganligini ta’kidlaydilar. biroq r.o.yakobson «tilshunoslik sotsiologiyaga tobe’ bo‘lgandan ko‘ra, tilga kirib …

4 / 27

arida “xabar fenomeni” haqida bahs yuritib, xabar “har bir kishi bir–birining borligini anglash artikulyatsiyasini tashkil qiladi”, degan fikrni bildiradi. u ruhiy holat va hodisani tushunish muloqotini amalga oshiradi. “dunyoda mavjudlikning o‘ziga xos tushunchasi o‘zini nutq sifatida ifodalaydi. tushunuvchanlikning butun ahamiyatini so‘z anglatadi. so‘zlar ma’noga aylanadi, lekin so‘zlar ma’no bilan ta’minlanmaydi», natijada, nutq “dunyoda mavjudlikni ko‘rsatuvchi qism” ga aylanadi. keltirilgan falsafiy talqinlardan tadqiqot ishimiz uchun muhim bo‘lgan til tegishli ikki vositasiga oid ta’rifni qayd etamiz: shaxsga o‘zining ijtimoiy mavqeini topishda ko‘maklashish, ya’ni o‘zgaruvchan dunyoga moslashish; shaxsning ichki mustaqilligini saqlab qolgan holda, shaxs bo‘lishga imkon berish. tilning ongga, xulq-atvorga va inson faoliyatiga ta’sirining umume’tirof etilgan holda yuqoridagi qoidalar bizni diskurs tushunchasiga sari yetaklaydi. jahon tilshunosligida so‘nggi o‘n yillikda ko‘pma’noli diskurs (fr. discours, ingl. discourse, lot. discursus – orqaga chopish, harakat, aylanish, suhbat, gaplashish, ya’ni nutq, nutq faoliyati, so‘zlashish usuli) atamasi juda keng qo‘llanmoqda. dastlab “bog‘lanma matn” tushunchasini ifodalagan bu atama keyinchalik “dialog”, …

5 / 27

a” lug‘atidan o‘qiymiz: “diskurs – (fikr almashtirish, nutqiy muloqot) so‘zlovchi va tinglovchi orasida o‘zaro suhbat, savolga yarasha javob berish. muloqot jarayonida so‘zlovchi (diskurs nazariyasida bu kommunikator deb ataladi) tinglovchi (adresant) ga o‘z nutqi yoki muloqot jarayoni orqali o‘zini tanishtiradi. diskurs fikrni bayon qilish jarayoni, lisoniy imkoniyatlarning yozma yoki og‘zaki shakli moddiy voqelanishi, lisoniy va nolisoniy vositalarning birgalikda ishlatilishi, lingvo– etnopsixo–situatsion omillar majmui. diskurs turli lisoniy va nolisoniy omillar butunligidan hosil bo‘lgan o‘ziga xos murakkab bir tizim, sistemadir. diskurs lisonning yaratuvchanlik sohasi (namunasi), o‘z navbatida, tug‘ilgan g‘oya, kommunikativ maqsad (intentsiya) natijasidir. diskurs matnga nisbatan nomoddiy ob’yekt sanaladi” . fikrimizcha, diskurs – nutq harakatlarining bir–biriga bog‘langan ketma–ketligi sifatida ma’lum vaqtning aloqa faoliyati jarayonida so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasida yuzaga keladigan kommunikativ hodisa. diskursda so‘zlovchi va adresantning ruhiy holati butun nutq jaraѐniga ham unda foydalaniluvchi verbal va noverbal vositalarga ham o‘z ta’sirini o‘tkazadi. “diskurs” “matn”ga nisbatan kengroq mazmunda talqin qilinadi. kommunikativ tizim, inson ongli …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kommunikativ kompetentsiya shakllantirish"

3-mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi va komponentlari. reja: 1.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi. 2.boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishning tuzilmasi va komponentlari. 3. kommunikativ kompetentlikning tilning o‘zaro bog‘likligi tayanch ibora va atamalar: kommunikatsiya, tizim, muloqot, interaksiya, diskurs o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020 yilning 6 noyabrdagi “o‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq-4884-son qarorida maktab ta’limi bo‘yicha ilg‘or davlatlar tajribasini, xususan, umumta’lim fanlarini o‘qitishda mulohaza va fikrlashga ...

This file contains 27 pages in DOCX format (277.9 KB). To download "kommunikativ kompetentsiya shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: kommunikativ kompetentsiya shak… DOCX 27 pages Free download Telegram