so‘z turkumlari o‘qitish metodikasi

DOCX 10 стр. 34,5 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 34,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

1-mavzu: so‘z turkumlarini o‘qitish metodikasi. (2 soat) reja 1. so`z turkumlari haqida umumiy tushuncha. 2. boshang`ich sinflarda so`z turkumi bo`yicha chegaralangan grammatik bilimlar. 3. otni o`rganishda ischillik, otlarda son bilan tanishtirish. tayanch so`zlar va iboralar so`z turkumlari, og`zaki va yozma nutq, ot, sifat, son, fe‘l, grammatik tushuncha, otlarda son. birinchi sinfda: ―fonetika- bo`limidan tovush va harf unli, undosh harflar, tutuq belgisi, bo`g`in, bo`g`in ko`chirish; ―leksikologiya- dan so`z ma`nosi; ―morfologiya- dan ism bildirgan so`zlar, harakat bildirgan so`zlar, so`roq bildirgan so`zlar; ―sintaksis- dan nutq va gap, undov, so`roq, darak gaplar; imlo va tinish belgilar o`rganishi mo`ljallangan. ikkinchi sinfda: birinchi sinfda o`rganilayotgan grammatik bilimlar takrorlanadi. shu bilan birga, yozma ish turlaridan ko`chirib yozish, lug`at diktanti, izohli, rasmlar yuzasidan erkin ijodiy ishlar, nazorat diktanti, ta`limiy bayon va insholar; nazorat diktanti uchun birinchi yarim yillikda 30-35 so`zli; ikkinchi yarim yillikda 40-45 so`zli matn; so`roq gapli reja asosida ta`limiy bayon yozishlari belgilangan. o`quv yili oxirida minutiga …

2 / 10

i grammatik bilimlar o`rganiladi. grammatik tushunchalarda ham, boshqa tushunchalar kabi, xodisalarning muhim belgilari umumlashtirilgan holda aks ettiriladi. til hodisalarga nisbatan juda muhimligi bilan farqlanadi. grammatik tushunchani boshqacha qilib aytganda grammatik tushunchalar umumlashtigarlarini yana umumlashtirilgani hisoblanadi. grammatik tushunchani o`zlashtirish uchun mavhum tafakkurni rivojlantirishi zarur. mavhum fikrlash dars jarayonida turli mashqlar ishlash jarayonida hosil qilinadi. psixologlar fikriga ko`ra mavhum tafakkur tahlil, sintez, taqqoslash, umumlashtirish, tadqiqot qilish orqali, ya`ni mavzuni amaliy bilish hisobiga yuzaga chiqadi. masalan, fe`l predmetning harakatini bildiradi degan ta`rifga ko`ra o`quvchi to`g`ridan-to`g`ri yurish, bir joydan ikkinchi joyga siljishini tushunadilar, chunki bu qoida so`zning lesik ma`nosiga to`g`ri keladi. ammo uxlamoq, o`ylamoq, o`smoq, ko`karmoq so`zlariga harakat boshlang`ich sinf o`quvchisiga o`ta muhimlik qiladi. o`qitishning psixologik, pedogogik ko`rsatmalarisga ko`ra bu sinf o`quvchilariga yotmoq, kasal bo`lmoq, uxlamoq, o`smoq kabi fe`llarni berishga ertalik qiladi. tushunchani shakllantirish uchun o`quvchilarda ob`yektlashtirilgan ko`nikmasini o`stirish, ularni diqqatini so`zning aniq leksik ma`nosidani grammatik ma`nosiga qaratish hisobga olinishi darkor. o`quvchilarda so`z turkumlarini …

3 / 10

so`z turkumlariga bo`linishi bilan maxsus tanishtirishni ko`zda tutmaydi, ammo o`qituvchi bolalarni so`z turkumlarining belgilari bilan amaliy tanishtiradi. masalan, o`quvchilar mustaqil so`z turkumlari: ot, sifat, son, olmosh, fe‘lning gap bo`lagi vazifasida kelishini, bog‘lovchi gap bo`lagi bo`lmasligini biladilar. aksariyat hollarda bir grammatik ma‘no faqat bir grammatik turkumga xos so‘zlardagina yuzaga keladi. buning asoaiy sababi ko‘p so‘zlar talaffuzda theirphonetic formasini o‘zgartirishi ( ya‘ni talaffuz etilganda turli yo‘llar bilan o‘zgarishlarga uchrashi) mumkin.nutqda bunday tovush o‘zgarishlari so‘z,ibora yoki jumla ichida ham sodir bo‘lishi ham mumkin[footnoteref:1]. [1: andrew radford martin atkinson, david britain, harald clahsen, and andrew spencer ―linguistics an introduction- cambridge university press 2011. p. 111 ] so`z turkumlarini o`rganishdagi asosiy vazifa o`quvchilarning og`zakiva yozma nutqini o`stirish, lug`atini yangi ot, sifat, son, fe‘llar bilan boyitish, o`quvchilar shu vaqtgacha foydalanib kelayotgan so`zlarning ma‘nosini aniq tushunishiga erishish, bog`lanishli nutqda u yoki bu so`zdan o`rinli foydalanish malakasini o`stirish hisoblanadi. bu vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish uchun so`z turkumlarini o`rganish …

4 / 10

asoslangan bog‘liqlikda o`rganiladi, shuningdek, otdan nutqda to`g`ri foydalanish va to`g`ri yozish malakasini shakllantirish maqsadida bajariladigan mashqlar asta murakkablashtira boriladi. til hodisasi sifatida otning xususiyatlari, uni o`rganish vazifalari, o`quvchilarning yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda, har bir sinf uchun material hajmi, ularni o`rganish izchilligi belgilangan. boshlang`ich sinflarda otni o`rganish vazifalari quyidagilar: 1) ―ot- haqidagi grammatik tushunchani shakllantirish; 2) kim? so`rog‘iga javob bo`lgan (shaxs bildirgan) otlardan nima? so`rog‘iga javob bo`lgan (narsa, hayvon, jonivor va boshqalarni bildirgan) otlarni farqlash ko`nikmasini hosil qilish; 3) kishilarning familiyasi, ismi, otasining ismi, hayvonlarga qo`yilgan nomlar va geografik nomlarni bosh harf bilan yozish ko`nikmasini shakllantirish; 4) otlarda son (otning birlik va ko`plikda qo`llanishi) bilan tanishtirish; 5) otlarni egalik qo`shimchalari bilan to`g`ri qo`llash ko`nikmasini shakllantirish; 6) otlarning kelishiklar bilan turlanishi va kelishik qo`shimchalarining yozilishi haqida malaka hosil qilish; 7) o`quvchilar lug`atini yangi otlar bilan boyitish va ulardan nutqda aniq, o`rinli foydalanish malakasini o`stirish; 8) so`zlarni tahlil qilish, taqqoslash, umumlashtirishni bilish. …

5 / 10

archa bosqichlarida hal qilinadi. grammatik materialni o`rganish va orfografik malaka hosil qilishning butun jarayoni o`quvchilar lug`atini boyitishga, bog`lanishli nutq malakalari va fikrlash qobiliyatlarini o`stirishga qaratiladi. so`z turkumi sifatida ot muayyan leksik ma‘nolari va grammatik belgilari bilan ajralib turadi. barcha otlarning umumiy leksik ma‘nosi shaxs va narsani ifodalash hisoblanadi. ot jonli mavjudotlar (kishi, qush, hayvon, asalari), yer va osmonga oid narsalar (quyosh, yulduz, daryo, tog‘), o`simliklar (paxta, beda, gul), voqealar (yig‘in, majlis), tabiat hodisalari (shamol, bo`ron, yomg‘ir, momaqaldiroq), belgi-xususiyat (ahillik, kuchlilik, samimiyat), harakat-holat (uyqu, sevinch, kurash), o`rin va vaqt (yoz, bahor, joy) nomlarini bildiradi. otlarning grammatik belgilari: otlar birlik va ko`plikda qo`llanadi, egalik qo`shimchalari bilan o`zgaradi, kelishiklar bilan turlanadi, gapda ko`proq ega, to`ldiruvchi, aniqlovchi, shuningdek, hol va kesim vazifasida keladi. ot nutqda sifat, son, olmosh, fe‘l bilan birika oladi. otning ma‘nolari va grammatik belgilari xiyla murakkab, shuning uchun ham ot haqidagi bilim o`quvchilarda amaliy vazifalarni bajarish jarayonida asta shakllantira boriladi. otni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so‘z turkumlari o‘qitish metodikasi"

1-mavzu: so‘z turkumlarini o‘qitish metodikasi. (2 soat) reja 1. so`z turkumlari haqida umumiy tushuncha. 2. boshang`ich sinflarda so`z turkumi bo`yicha chegaralangan grammatik bilimlar. 3. otni o`rganishda ischillik, otlarda son bilan tanishtirish. tayanch so`zlar va iboralar so`z turkumlari, og`zaki va yozma nutq, ot, sifat, son, fe‘l, grammatik tushuncha, otlarda son. birinchi sinfda: ―fonetika- bo`limidan tovush va harf unli, undosh harflar, tutuq belgisi, bo`g`in, bo`g`in ko`chirish; ―leksikologiya- dan so`z ma`nosi; ―morfologiya- dan ism bildirgan so`zlar, harakat bildirgan so`zlar, so`roq bildirgan so`zlar; ―sintaksis- dan nutq va gap, undov, so`roq, darak gaplar; imlo va tinish belgilar o`rganishi mo`ljallangan. ikkinchi sinfda: birinchi sinfda o`rganilayotgan grammatik bilimlar ta...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (34,5 КБ). Чтобы скачать "so‘z turkumlari o‘qitish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so‘z turkumlari o‘qitish metodi… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram