o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari

DOCX 52.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698126940.docx o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari reja: 1.falsafa jahon xalqlari madaniyatining tarkibiy qismi. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. 2.qadimiy sharq va antik dunyo falsafasi. markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar uning jahon madaniyatida tutgan o’rni. 3.o’rta asrlarda va yangi davr yevropadagi falsafiy fikrlar. xx asrda shakllangan falsafiy ta’limotlar. falsafa jahon xalqlari madaniyatining tarkibiy qismi. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. falsafaning predmeti - insonda bilishga qiziqish uyg’otadigan, mifologiya, din yoki fan javoblaridan qoniqmagan kishining o’ziga ma’lum bilimlar va tajriba,, muayyan e’tiqod, ishonch va intuitsiyaga tayangan holda oqilona asoslangan javoblar berishga harakat qiladigan, savollar tug’diradigan har qanday ob’ektiv va sub’ektiv borliqdir. boshqacha aytganda, inson o’z qiziqishi ob’ekti haqida muayyan tasavvur hosil qilish maqsadida savol berishga asos bo’lishi …

tadqiqotlarda birinchi o’ringa chiqadi. masalan, qadimgi yunonistonda kosmotsentrizm ilk falsafiy ta’limotlarning o’ziga xos xususiyati bo’lib, bunda asosiy e’tibor «kosmos», «tabiat»ni anglab etishga qaratilgan. keyinchalik, qadimgi yunon shahar-polislari ravnaq topgan davrda faylasuflar diqqat markazidan ijtimoiy muammolar, axloq, davlat qurilishi masalalari o’rin oldi. evropada xristianlikning, sharqda islom dinining vujudga kelishi va mustahkamlanishi natijasida o’rta asrlar falsafasi teotsentrik (yunon. theos – markazdan o’rin olgan xudo) xususiyat kasb etdi, ya’ni xudo va u yaratgan olam falsafiy qiziqishlarning asosiy predmetiga aylandi. uyg’onish davrida falsafa san’at (estetika)ga va ko’p jihatdan insonga murojaat qilindi.. yangi davr deb nomlanuvchi xvii-xviii asrlarda falsafa tobora kuchayib borayotgan fan bilan uzviy bog’landi, natijada falsafiy tadqiqotlarning diqqat markazidan bilish va ilmiy metodlar masalalari o’rin oldi. xix asrning ikkinchi yarmida yuz bergan «klassik falsafa» va oqilonalik inqirozi irratsionallik, intuitivlik, ongsizlik muammolarini namoyon etdi, xx asrning birinchi yarmida ular «noklassik falsafa» tahlilining asosiy predmetiga aylandi, bu esa, o’z navbatida, matnlar mantig’i, tili, ularni talqin …

a birinchi o’ringa chiqqan va eng muhim mavzular qatoridan o’rin olgan yana bir mavzu globallashuv jarayonlarining mohiyatini va ularning rivojlanish yo’nalishini aniqlashga alohida e’tibor qaratildi. bu jarayonlar hozirgi vaqtda jamiyat hayotining deyarli barcha jabhalarini qamrab oldi va davrimizning olamshumul muammolarini yuzaga keltirdiki, ularning nazariy va amaliy echimini topish bu muammolarni falsafiy darajada anglab etishni ham nazarda tutadi. xalqaro miqyosda alohida e’tibor berish va kelishilgan harakatlarni taqozo etuvchi eng muhim muammolar qatoriga ekologiya, demografiya, xavfsizlik, xalqaro jinoyatchilik, energetika resurslari, qashshoqlikka chek qo’yish muammolarini kiritish mumkin. ko’rib turganimizdek, falsafaning predmetini qandaydir bitta, qat’iy cheklangan, muayyan masalalar doirasi bilan bog’lash mumkin emas. u vaqt omiliga va ob’ektiv sabablar to’plamiga qarab, doim u yoki bu muammo yoki ularning muayyan majmui tarzida birinchi o’ringa chiqadi. ammo bu boshqa mavzular, masalalar va muammolar o’z ahamiyatini yo’qotadi va falsafa chegarasidan chetga chiqadi, uning tahlil predmeti bo’lmay qoladi, degan ma’noni anglatmaydi. bosh mavzularni ikkinchi, uchinchi yoki undan ham …

qidagi umumiy tasavvuriga aylandi. ammo olamning cheksiz darajada rang-barangligi va serqirraligi tufayli o’sha davrdayoq parchalanmagan falsafiy bilimlar va tasavvurlardan ayrim bo’limlar ajralib chiqa boshladi, vaqt o’tishi bilan rivojlanib, ancha aniq shakl-shamoyil kasb etdi va yangi bilimlar bilan to’ldirildi. pirovard natijada ular falsafiy bilimning tuzilishini (strukturasini) tashkil etdi. falsafiy yo’nalishlar, tadqiqot olib boradigan sohasiga ko’ra, o’ziga xos bo’lib, asosiylari quyidagilardir: ontologiya — olam, inson va jamiyatning obyektiv-universal mohiyati to’g’risidagi falsafiy ta’limotdir. boshqacha aytganda, u borliq to’g’risidagi, insonning olamga bo’lgan munosabati haqidagi falsafiy bilim sohasidir. gnoseologiya — bilish falsafasi bo’lib, olamni anglash, bilish nazariyasi, bilishning shakli, usullari va imkoniyatlari to’g’risidagi ta’limotdir.aksiologiya — qadriyatshunoslik yoki qadriyatlar to’g’risidagi falsafiy ta’limot. praksiologiya — insonning predmetli-o’zgartiruvchan, amaliy faoliyati to’g’risidagi falsafiy ta’limot. metodologiya — bilish va o’zgaruvchan faoliyat usullari to’g’risidagi ta’limot. logika — tafakkur shakllari (tushuncha, hukm, xulosa) va tafakkur vositalarini (ta’rif, qoida, muhokama, tafakkur qonuniyatlari), ularning mazmunidan qat’i nazar, xolis o’rganuvchi ta’limot. etika — axloq falsafasi, …

uvchi umumiy tushunchalar – kategoriyalar tizimi vujudga kelganining guvohi bo’lamiz. bunda falsafadagi har bir bo’lim yoki yo’nalish ham o’z tushunchalar apparatiga, ya’ni bilimning faqat shu sohasiga xos bo’lgan va uning asosiy mohiyatini yoritib beradigan kategoriyalar tizimiga egadir. falsafada ko’rib chiqilgan mavzular bilan bir qatorda shunday bilim sohalari ham mavjudki, ular qolgan barcha bilim sohalariga kirib boradi, ular bilan uyg’unlashadi va ularni to’ldiradi. masalan, tabiat, jamiyat, inson va uning tafakkurida yuz beruvchi harakat, rivojlanish va o’zgarishlar haqidagi falsafiy ta’limot – dialektika ana shunday bilim sohalaridan biri hisoblanadi. ob’ektiv sabablarga ko’ra falsafiy bilimning ayrim sohalari sezilarli darajada rivojlandi va vaqt o’tishi bilan mustaqil falsafiy fanlarga aylandi. bunday bilim sohalari qatoriga, masalan, insonning bilishni amalga oshirish shakllari, qonunlari va usullarini o’rganadigan fan - mantiqni; ma’naviyat va axloq haqidagi ta’limot – etikani; go’zallik qonunlariga muvofiq ijodning mohiyati va shakllari haqidagi fan – estetikani kiritish mumkin. shu ma’noda falsafa tarixi fani alohida diqqatga sazovordir, zero …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari"

1698126940.docx o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari reja: 1.falsafa jahon xalqlari madaniyatining tarkibiy qismi. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. 2.qadimiy sharq va antik dunyo falsafasi. markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar uning jahon madaniyatida tutgan o’rni. 3.o’rta asrlarda va yangi davr yevropadagi falsafiy fikrlar. xx asrda shakllangan falsafiy ta’limotlar. falsafa jahon xalqlari madaniyatining tarkibiy qismi. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazm...

DOCX format, 52.9 KB. To download "o’rta asrlar yevropa falsafasi. xristian dini va uni davlat mafkurasiga aylanishi, o’rta asr falsafasi, gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm kategoriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta asrlar yevropa falsafasi.… DOCX Free download Telegram