o’rta osiyoning qadimgi aholisi

PPTX 36 pages 3.1 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu: o’rta osiyoning qadimgi axolisi mavzu: o’rta osiyoning qadimgi aholisi reja: o‘rta osiyo qadimgi davr aholisining yozma manbalardagi talqini ko‘chmanchi qabilalar va geografik joylashuvi qadimgi davr aholisining yashash tarzi va mashg‘uloti. adabiyotlar: сaгдуллaев a. қaдимги ўзбекистoн илк ёзма мaнбaлaрдa. тoшкент. 1996. 15-22-betlar сулaймoнoвa ф. шaрқ вa ғaрб. тoшкент. 1997 20-25-betlar қадимги тарихчилар ўрта осиё ҳақида. –т., 2008. 8-30-betlar шониёзов қ. қанғ давлати ва қанғлилар. т.,1990. 15-32-betlar o‘rta osiyo хalqlari tarixi juda qadimiy tarixga ega. u qadimgi tosh davrining ashel bosqichiga (bundan 1million -200 ming yil oraligi) borib taqaladi. bu davrga tegishli arxeologik obidalar o‘zbekiston hududlarida selung‘ur va ko‘lbuloq yodgorliklari misolida o‘rganilgan. sel-ung‘urda hatto ilk ajdodlarimizning mehnat qurollari bilan birga odam suyak qoldiqlari ham topilgan. u tarixda fergantrop nomi bilan ma’lum. о‘rta osiyo xududida yashagan aholi haqida ma’lumot saqlangan eng qadimgi manba bu avesto hisoblanadi. uning “videvdat” kitobida o‘rta osiyoning qadimgi viloyatlari va xalqlarining nomlari tilga olinadi. ahomaniy podsholarining qoyatoshlarga bitilgan …

2 / 36

g boshlarida yashagan. u аrtakserks ii saroiyda tabib boʼlib ishlagan. sitsiliyalik diodor xabariga koʼra, ktesiy eronda 17 yil asrlikda boʼlgan. shu davrida u saroyda xizmat qilgan. mil.avv. 397-yilda ona shahri knidga qaytib kelib, bir necha tarixiy asarlar - “persika”, “eron haqida kitob”, “eron tarixi” kabi asarlar yozgan. bu asarlar fotiy va diodor asarlarida saqlanib qolgan. ninning butun osiyoni taniasdan nilgacha bo‘lgan hududlarni egallashga ishtiyoqi kuchli edi. shu sabab, u midiyaga o‘z do‘stlaridan birini satrap qilib tayinlab, o‘n yetti yil davomida hindlar va baqtriyaliklardan tashqari, butun osiyo qabilalarini bo‘ysundirdi. nin baqtriyaga ikki marta yurish uyushtirgan. birinchi yurishida mag‘lubiyatga uchragan. u ossuriyada o‘ziga mustahkam shahar qurdirib, jangga alohida tayyorgarlik ko‘rgach, ikkinchi marta hujum qiladi. bu jangning tafsilotini diodor yozib qoldirgan: “nin o‘ziga qaram bo‘lgan barcha xalqlardan armiya to‘pladi. ktesiyning ko‘rsatishicha, bir million yetti yuz ming piyoda askar, ikki yuz ming otliq, o‘n ming jang aravalari bilan yurish qildi. bu misli ko‘rilmagan armiya …

3 / 36

3-811-yillarda hukmronlik qilgan shamshiadad v ni afsonada berilgan nin podshosi bilan qiyoslashadi. shamshiadad v otasi salmanasar iiining harbiy yurishlarini davom ettirgan. urartu, midiya va parsuani egallagan. shamshiadad vning shammuramat (semiramida) ismli malikasi bo‘lgan. u shamshiadad v vafotidan so‘ng 5 yil mamlakatni mustaqil boshqargan. ossuriya shohlari arxivida ossuriya shohidan ayg‘oqchining yordam so‘rab yozgan nomalari saqlanib qolgan. unda "... lekin men lazuritni olib ketganimdan so‘ng, mamlakatda (baqtriyada) bunga qarshi qo‘zg‘olonlar boshlandi, shundan so‘ng katta harbiy kuch yuborishni iltimos qildim". bu ma’lumot ham qadimgi davrda baqtriya siyosiy maydonda o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lganligini va ossuriyaning baqtriyani egallashga intilganligini bilish mumkin ktesiy va diodorning qoldirgan bu ma’lumoti ham qadimgi davrlarda, ya’ni mil.avv. viii-vii asrlarda qadimgi baqtriya davlatining qudratini aks ettiradi kvint kursiy ruf o‘z asarida baqtriyaliklarga quyidagicha ta’rif beradi: “baqtriyaliklar bu qabilalar orasida eng jangovar va jiddiy, odatlari bo‘yicha forslarga o‘xshamaydi; ular urushqoq skif qabilasi uzoq bo‘lmagan joyda yashashadi.” bu ma’lumot orqali biz baqtriyaliklarning …

4 / 36

sug‘dliklar va baqtriyaliklar deyarli bir xil tarzda kiyim kiyganlar: belbog‘li ko‘ylak, boshlarida do‘ppiga o‘xshash bosh kiyim. sug‘dliklar uzun tor ishton, baqtriyaliklar baland qo‘njli uchi yuqoriga ko‘tarilgan etik kiyib, cholvorni unga tiqib qo‘yganlar. tasvirda o‘rta osiyodagi qabilalarning barchasi soqolli va belida akinak bilan aks ettirilgan. sug‘dliklar va baqtriyaliklarning soqoli boshqalarga nisbatan uzunroq qilib tasvirlangan. sug‘dliklarning ozodlikni qadrlashi va o‘z mustaqilliklarini har narsadan ustun qo‘yishlarini kvint kursiy rufning quyidagi xabari ham tasdiqlaydi: “sug‘dliklardan asirga tushgan 30ta baquvvat, sog‘lom zodagonlarni podsho oldiga olib kelishdi; ular tarjimonlar orqali podsho buyrug‘i bilan o‘limga hukm qilinganliklari haqida bilib olishdi, shunda ular quvnoq qo‘shiq va ajabtovur harakatli o‘yinlari bilan o‘zlarining ruhan juda kuchli ekanliklarini ko‘rsatdilar. podsho, ularning o‘limni kutib olishdagi mardonavor turishi va ularning mardligidan hayron qoldi, ularni qaytarishga farmon berdi. ulardan nima uchun o‘limdan oldin bunchalik xursandligini so‘radi. ular javob berdi, agar ularni boshqa odam o‘limga hukm qilganda qayg‘urishar ekan, lekin barcha qabilalarni o‘ziga bo‘ysundirgan buyuk …

5 / 36

berilgan hayot va ular uni qachon u (aleksandr) xohlasa qaytaradilar. va ular o‘z so‘zlarida turdilar. uylariga qaytganlari xalqni itoatda saqladilar, podshoning tana soqchisi bo‘lgan 4tasi, sodiqlikda makedonlardan hech ham qolishmagan”1. bundan biz sug‘dliklarning adolatsizlikni toqat qila olmaydigan, bir so‘zli, mard insonlar bo‘lganliklari haqida xulosa berishimiz mumkin. bu voqealar mil.avv. 329-yilda bo‘lib o‘tgan edi. n berdi. “xorazm” so‘zi qadimgi eron tilida “xvarazmi” ((h)uvārazmi), yunon manbalarida “xorasmiya” va ktesiy asarida “xoramniy” tarzda berilgan. “avesto”ning “mixr-yasht-x” “xvarizam” sifatida tilga olingan. i. m. dyakonov va v. geyger “xorazm” so‘zi etimologiyasini talqin qilib, “xvarizem” – “xvara” – ovqat, ya’ni hosildor yer yoki “xvar” – “quyosh” bo‘lishi ham mumkin degan xulosani beradilar. s.p.tolstov o‘z tadqiqotida bu so‘zning ma’nosini xurrit qabilalari bilan bog‘laydi. lekin keyingi davrlardagi tadqiqotlarda “quyoshli o‘lka” degan ma’nosi ko‘p e’tirof etilmoqda. persepol saroyining bo‘rtma tasvirlarida xorazmliklar o‘n yettinchi qatorda tasvirlangan bo‘lib, ularning qo‘llarida xanjar, jangovar harbiy bolta, bilaguzuk va ot bilan aks ettirilgan1. xorazmliklar …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyoning qadimgi aholisi"

mavzu: o’rta osiyoning qadimgi axolisi mavzu: o’rta osiyoning qadimgi aholisi reja: o‘rta osiyo qadimgi davr aholisining yozma manbalardagi talqini ko‘chmanchi qabilalar va geografik joylashuvi qadimgi davr aholisining yashash tarzi va mashg‘uloti. adabiyotlar: сaгдуллaев a. қaдимги ўзбекистoн илк ёзма мaнбaлaрдa. тoшкент. 1996. 15-22-betlar сулaймoнoвa ф. шaрқ вa ғaрб. тoшкент. 1997 20-25-betlar қадимги тарихчилар ўрта осиё ҳақида. –т., 2008. 8-30-betlar шониёзов қ. қанғ давлати ва қанғлилар. т.,1990. 15-32-betlar o‘rta osiyo хalqlari tarixi juda qadimiy tarixga ega. u qadimgi tosh davrining ashel bosqichiga (bundan 1million -200 ming yil oraligi) borib taqaladi. bu davrga tegishli arxeologik obidalar o‘zbekiston hududlarida selung‘ur va ko‘lbuloq yodgorliklari misolida o‘rganilgan. sel-u...

This file contains 36 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "o’rta osiyoning qadimgi aholisi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyoning qadimgi aholisi PPTX 36 pages Free download Telegram