epik tur va uning janrlari 2

PPTX 867,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1757417609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg epik tur va uning janrlari epik tur va uning janrlari reja: epik turning spetsifik xususiyatlari. epik asarning «plastik» va «noplastik» unsurlari. epik asarda ob’yektiv va sub’yektiv ibtidolarning uyg‘un birikishi. epik asarning kompozitsion qurilishi . 3 . epik asarlarni janrlarga ajratish prinsiplari. 2 mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar: 11. epik asardagi «plastik» va «noplastik» unsurlar deyilganda nimani tushunasiz? 2. epik asarda ob’yektiv va sub’yektiv ibtidolarning uyg‘un birikishini tushuntirib bering. 3. epik turning belgilovchi xususiyati voqeabandlik ekanini asoslang. epik asar tarkibida rivoya, tavsif va dialogning tutgan o‘rni, ularning munosabatini tushuntiring. 4. «rivoya», «roviy» atamalariga izoh bering. rivoyaning muallif yoki personaj tilidan olib borilishi nima bilan bog‘liq? 5. epik asarlarni janrlarga ajratishda nimalarga e’tibor beriladi? epik turning spetsifik xususiyatlari 1. epik turning spetsifik xususiyatlari haqida gap ketganda eng avval voqeabandlik tilga olinadi. epik asarda makon va zamonda kechuvchi voqea-hodisalar tasvirlanadi. 2. so‘z vositasida o‘quvchi tasavvurida hayotiy voqelikka monand jonlana oladigan to’laqonli …
2
an muallif shaxsini subyektiv ibtido deb yuritamiz. badiiy voqelikni “obyektiv” ibtido deyishimizga sabab, u reallikdan olingan oddiygina nusxa emas, balki voqelikning ijodkor ko‘zi bilan ko‘rilgan, ideal asosida idrok etilgan, baholangan va ijodiy qayta ishlangan aksi ekanligidir. 6. epik turning yana bir belgilovchi xususiyati, epik asarda obyekt (badiiy voqelik) bilan subyekt (muallif obrazi)ning qorishiq obrazi yaratiladi. muallif obrazi hatto “obyektiv tasvir” yo‘lidan og‘ishmay borilib, yozuvchi imkon qadar o‘zini chetga olgan asarlarda ham muqarrar mavjuddir. qoida : kompozitsiya kompozitsiya asardagi barcha unsurlarni shunday uyushtiradiki, natijada unda bironta ham ortiqcha unsurning o‘zi bo‘lmaydi. zero, bir unsur asar butunligida o‘zining funksiyasiga ega, muayyan g‘oyaviy-badiiy yuk tashiydi. asarda ularning har biri o‘z o‘rnida, me’yorida ishlatilishi, butun bilan mustahkam aloqada bo‘ladigan va bu aloqalar anglanadigan tarzda joylashtirilishi muhim. gap shundaki, yozuvchi ijod onlaridayoq o‘qish jarayonini ham nazarda tutadi. ayni shu narsa - o‘qish jarayonining ijod jarayoniga ta’siri asar kompozitsiyasida, ayniqsa, yaqqol ko‘rinadi. epik asar kompozitsiyasining o‘zagini …
3
ifatida e’tirof etiladi. rivoya - makon va zamonda kechgan voqealarni so‘z vositasida aks ettirish. (sodda tilda aytsak, hikoya qilishdir.) rivoya obyekti - harakat . tavsif - turg‘un holatdagi narsa, joy, holat, xususiyat kabilarni o‘z ichiga oladi. tavsifda voqea yuz berayotgan joyga oid tafsilotlar, peyzaj, interyer, portret, muallif xarakteristikasi, ruhiy holat tasviri ifodalanadi. rivoya kompozitsiyasi rivoya kompozitsiyasida roviyning kim ekanligi muhim o’rin tutadi. epik turda rivoyaning ......... tilidan va .......... tilidan olib borilishi farqlanadi. uchinchi shaxs tilidan hikoya qiluvchi roviy tasvirlanayotgan badiiy voqelik ichida .........../ shaxsi aniq roviy deganda, roviy-muallif va roviy-personaj ko‘rsatiladi, ayrimlar esa muallif-personaj ko’rinishini ham shu siraga qo'shadi. obrazlar sistemasi obrazlar sistemasi ham kompozitsiya masalasidir. obrazlar sistemasi deyilganda detal obrazlardan boshlab badiiy voqelik qadar bir-biriga bog‘liq bir butun tizim ko‘z oldimizga keladi.. detal obrazning o’rni va ahamiyati asarda keltiriigan detallar asosida ocquvchi ko‘z oldida asarda yaratilgan badiiy voqelikning bir bo‘lagi gavdalanadi. ayni choqda, asardagi ma’lum bir detal obraz …
4
ko’zda tutiladi. «obrazlar sistemasi» asardagi barcha obrazlarni anglatsa, «personajlar sistemasi» shuning bir qismi - inson obrazlari tizimigina ko‘zda tutiladi. bosh personaj personaj ikkinchi darajali personaj epizodik personaj badiiy vaqt badiiy asarda tasvirlanayotgan voqealar makon va zamonda kechadi, shunga ko‘ra, adabiyotshunoslikda «badiiy vaqt» tushunchasi keng qo‘llanadi. avvalo, badiiy asarda tasvirlanayotgan voqealarning yuz berish vaqti bilan ularni hikoya qilish vaqtini farqlash kerak. asardagi voqealarning yuz berish vaqti «syujet vaqti», ularning hikoya qilinish vaqti esa «kompozisiya vaqti» deyiladi. bu ikkisining har vaqt ham birbiriga mos kelmasligini ko‘rish qiyin emas. chunki asar ustida ishlayotgan yozuvchi ijodiy niyatini amalga oshirish yo'lida “badiiy vaqt” imkoniyatlaridan turli yo‘sinlarda foydalanishi mumkin. deylik, u zarur o‘rinda asar vaqtidan chekinib, o’tmishda yuz bergan voqealarni tasvirlashi -“retrospektiv vaqt” mumkin.(“0‘tgan kunlar” misolida voqeaning haqiqatda yuz berish tartibini syujetda o‘zgartirib berishning estetik samarasini ko’rib o‘tgan edik) retrospeksiya deb ataluvchi bu usulning mohiyati shuki, unda yozuvchi syujet voqealarini, ya’ni faqat oldinga oquvchi vaqtni go‘yo …
5
lanayotgan narsalar kimning nigohi orqali berilmoqda. nuqtai nazar tashqi kompozitsiya tashqi kompozitsiya tushunchasi ba’zan arxitektonika istilohi bilan ham ifodalanadi. bu o‘rinda gap adabiy asarning tashqi qurilishi, uning qism, bob, fasl, band, parda va ko‘rinishlarga bo‘linishi, sarlavha, epigraf, so‘zboshi va so‘ngso‘z, izoh kabilar bilan ta’minlanishi haqida bormoqda. ya’ni, asosan, matn uzvlari haqida. shu bois arxitektonikani ba’zi mutaxassislar matnning tashqi kompozitsiyasi deb ham ta’riflaydilar. «tashqi kompozitsiya» asarning badiiyat hodisasiga aylanishida g‘oyat muhim ahamiyat kasb etadi. masalan, «o‘tgan kunlar»dagi boblarning nomlanishini eslang: «xon qiziga loyiq bir yigit», «marg‘ilon havosi yoqmadi», «kutilmagan baxt», «xayrixoh qotil», «esini kirgizdi»... har bir sarlavhada bobning g‘oyaviy-tematik mag‘zi, syujet harakati, muallif baho-munosabati lo‘nda va aniq aks etadi, sarlavha asosiy nuqtani urg‘ulab, ma’lum ma’noda asarning qabul qilinishini boshqaradi. aytaylik, «bir g‘aribi bechora» deb nomlangan bobda musulmonqulning homid uyushtirgan ig‘vo xati bilan tanishish jarayoni tasvirlangan. epik tur va uning janrlari o’rta katta kichik kichik epik tur shakllari rivoyat hikoya ertak esse …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "epik tur va uning janrlari 2"

1757417609.pptx /docprops/thumbnail.jpeg epik tur va uning janrlari epik tur va uning janrlari reja: epik turning spetsifik xususiyatlari. epik asarning «plastik» va «noplastik» unsurlari. epik asarda ob’yektiv va sub’yektiv ibtidolarning uyg‘un birikishi. epik asarning kompozitsion qurilishi . 3 . epik asarlarni janrlarga ajratish prinsiplari. 2 mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar: 11. epik asardagi «plastik» va «noplastik» unsurlar deyilganda nimani tushunasiz? 2. epik asarda ob’yektiv va sub’yektiv ibtidolarning uyg‘un birikishini tushuntirib bering. 3. epik turning belgilovchi xususiyati voqeabandlik ekanini asoslang. epik asar tarkibida rivoya, tavsif va dialogning tutgan o‘rni, ularning munosabatini tushuntiring. 4. «rivoya», «roviy» atamalariga izoh bering. rivoyaning muallif yoki...

Формат PPTX, 867,6 КБ. Чтобы скачать "epik tur va uning janrlari 2", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: epik tur va uning janrlari 2 PPTX Бесплатная загрузка Telegram